Yunanistan'da 300 bin dönümün üzerinde ormanlık alan yandı

Yunanistan, iklim krizinin de tesiriyle aşırı sıcaklık, kuraklık ve kuvvetli rüzgarların tesirli olduğu 2026 yazında onlarca orman yangınıyla uğraş etti.

Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemi (EFFIS) datalarına nazaran, Yunanistan'da 2026'da 300 bin dönümün üzerinde orman kül oldu.

ATİNA VE ÇEVRESİNDEKİ ORMANLIK ALANLAR

EFFIS bilgilerine nazaran, 2018'den bu yana Atina ve etrafını kapsayan Attika Bölgesi'nde 480 bin dönümün üzerinde alan yandı.

Bu devirde Attika Bölgesi'ndeki ormanların yüzde 42'si yok oldu.

Viotia'da 31 Temmuz'da başlayan, Porto Germeno, Psatha, Alepohori üzere birçok kıyı kasabası ve köyünü etkileyen, birebir vakitte uzmanların "Mega yangın" olarak nitelendirdiği afette Atina'nın yanı başındaki yaklaşık 110 bin dönüm alan kül oldu.

Yangının yaşandığı Megara Bölgesi'nde çalışan uzman Pilis, yangının sonuçlarının yalnızca yanan ağaçlardan ibaret olmadığını, çok geniş bir alanın yanması ve doğal bitki örtüsünün yok olmasının ekosistem, fauna, mahallî mikroiklim ve insan sıhhati üzerinde de olumsuz tesirleri olacağını vurguladı.

BİTKİ ÖRTÜSÜ, HAYVANLAR VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Pilis, bu bölgede Halep çamından oluşan orman örtüsünün yok olmasına işaret ederek ormanın kendini yenileme sürecinde yanan alanın büsbütün tekrar çam ormanı olmasının kelam konusu olamayabileceğini kaydetti.

Yakın vakitte tekrar yangın olmaması halinde, bölgede genç Halep çamları, yeşil geniş yapraklı ağaç toplulukları, pırnar, çalı, otsu bitkilerden oluşan yeni bir bitki örtüsü mozaiği oluşabileceğini belirten Pilis, "Bence, en büyük etraf sorunu kaç dönüm alanın yandığı değil, yanan bölgenin bir sonraki yangın çıkmadan evvel kendini yenilemeye vakti olup olmayacağıdır. Şayet 10-15 sene muhtemel yeni yangınlardan korunulabilirse birden fazla bölge tekrar orman örtüsü oluşturabilir." diye konuştu.

Pilis, ağaç ve bitki örtüsüyle birlikte hayvanların yiyecek, barınak, yumurtlama alanı, su kaynakları üzere gereksinimlerinin da yok olduğuna işaret ederek, büyük hayvanların yangından kaçıp, yanmamış komşu alanlara sığınabilirken, küçük memeliler, sürüngenler, kaplumbağalar üzere birçok hayvanın ise kaçmaya fırsatı olmadığı için öldüğünü hatırlattı.

Orman yangınlarının insan sıhhati üzerindeki tesirinin yangın sırasında dumandan kaynaklı teneffüs ve kardiyovasküler sistem meseleleriyle sonlu kalmadığını belirten Pilis, uzun vadede ise çıplak toprağın bilhassa kuraklık ve şiddetli rüzgar periyotlarında havada uçuşan toz ölçüsünü artırabileceğini vurguladı.

İKLİM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Pilis, geniş çaplı orman yangınlarının lokal mikroiklimi de değiştireceğini belirterek yaşanacak değişimi "Daha az ağaç, daha az gölge, daha az buharlaşma, daha sıcak taban, yüzeye yakın daha yüksek sıcaklıklar." döngüsüyle anlattı.

Yunan uzman, artan sıcaklık ve azalan nemin yeni yangınlar için daha elverişli bir ortam hazırladığını belirterek bunun bir kısır döngüye de dönüşebileceği konusunda uyardı.

SU KAYNAKLARI VE SEL OLASILIĞI

Yangınların en kıymetli olumsuz sonuçlarından birinin de su kaynakları üzerinde olduğuna dikkati çeken Pilis; ağaç, çalılık ve yerdeki yaprakların suyu tutmasına karşın yangın sonrasında çıplak tabanın, yüzey akışı, erozyon, kül ve tortuların taşınması üzere sonuçlar doğurabileceğini söz etti.

Pilis, bu sebeple, bölgede yaşanacak birinci yağışlarla birlikte yamaç erozyonu, sel, su baskınları, su kaynaklarının kalitesinin bozulması üzere sıkıntıların da yaşanabileceğini belirterek buna karşı tedbir alınması gerektiğini vurguladı.

YANGIN ÖNCESİ TEDBİRİN ÖNEMİ

Pilis, yangınla çabada yangın başlamadan tedbir almanın ehemmiyetine işaret ederek bu bağlamda seçilen alanlarda kuru otlar, sık çalılıklar, çam iğneleri, kuru dallar üzere yangını tetikleyebilecek ögelerin temizlenmesi, yangın çıktığında alanın genişlemesini engelleyecek itfaiye takımları için yol açılması, bitki örtüsünün zayıf olduğu alanlar oluşturulması üzere tedbirlere başvurulması ve muhtemel yangınlara daha süratli müdahale için kamera, sensör, uydu takibi, insansız hava aracı ve yapay zeka kullanımı üzere önlemler alınmasını tavsiye etti.

Yangın öncesinde alınacak tedbirlerin yangın çıktıktan sonraki çabadan çok daha değerli olduğunu tabir eden Pilis, "Sadece itfaiye araçlarına yatırım yapmamalıyız, Attika Bölgesi'nin ormanlarını terk edilmiş ormandan etkin olarak yönetilen dirençli ekosistemlere dönüştürmeliyiz." diye konuştu.

İKLİM KRİZİ VE İNSAN FAKTÖRÜ

Öte yandan, insan tesiri de yangınlarda kıymetli bir faktör olarak ortaya çıktı. Yaz başından beri çok sayıda kişi "bilerek yahut ihmalle yangına sebep olmak" suçlamasıyla gözaltına alındı, haklarında soruşturma başlatıldı.

Yangınların çıkış nedenleri arasında rüzgar türbinleri ve elektrik ilişkilerinden kaynaklı kıvılcımlar gösterildi.

Ülke genelindeki rüzgar gücü santrallerinin gerekli izinlere sahip olup olmadığı ile heyetim, bakım ve işletmeye ait teknik kurallara uyup uymadıklarının incelenmesine karar verildi.

Ormanlık alanlardan geçen elektrik direkleri ve öbür elektrik ilişkileri uzmanların ve yetkililerin merceğine girdi.

CAN KAYIPLARI YAŞANDI

Girit Adası, Mora Yarımadası, Viotia, başşehir Atina'nın da dahil olduğu Attika Bölgesi üzere birçok yerde çıkan orman yangınları can kayıplarına da sebep oldu.

Temmuzda, Girit Adası'nda çıkan orman yangınında 2 itfaiye çalışanı, Mora Yarımadası'nda ise 1 itfaiye çalışanı misyon başında öldü.

Aynı ay, Yunanistan'ın Selanik kenti yakınlarındaki Oraiokastro bölgesinde çıkan yangında da 3 kişi hayatını kaybetti.

Viotia Bölgesi'nde 31 Temmuz'da başlayan ve yaklaşık bir hafta sürüp Attika Bölgesi'nin Megara ilçesine varan yangında ise söndürme çalışmalarına katılan iki helikopterin havada çarpışması sonucu mürettebattan 2'si hayatını yitirdi.

Salamina Adası’nda 16 Ağustos'ta çıkan orman yangınında da 2 kişi öldü.

Kaynak: {Haber Merkezi}