Cevdet Yılmaz: Dünya güç fiyatlarının ekonomiler üzerindeki baskısına şahitlik ediyoruz

İstanbul Kongre Merkezi Üsküdar Salonu'nda düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) 42. Bakanlar Toplantısı düzenlendi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, toplantının açılış oturumunda dünya güç fiyatlarının ekonomiler üzerindeki baskısına dikkati çekerek güç güvenliğinin sağlanmasında kaynak ve güzergâh çeşitlendirmesinin ve bölgesel iş birliğinin güçlendirilmesinin kıymetini vurguladı.

İslam ülkeleri arasındaki ticaretin güçlendirilmesi, KOBİ'lerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması ve dışa bağımlılığın azaltılması davetinde bulunan Yılmaz, Gazze'de kalıcı barış için somut adımlar atılması gerektiğini belirtti. Suriye, Sudan, Somali ve öteki bölgesel krizlere de değinen Yılmaz, Türkiye'nin diplomasi, diyalog ve insani yardım uğraşlarını sürdüreceğini tabir etti. 

İSEDAK'ın 57 üyesi, 2,1 milyarı aşan nüfusu ve 10 trilyon dolara yaklaşan gayrisafi yurt içi hasılasıyla (GSYH) global düzeyde önemli iş birliği platformlarından biri olan İİT'nin kıymetli bir sütununu oluşturduğunu belirten Yılmaz, şiddetli bölgesel ve global şartlarda komitenin çalışmalarının İslam dünyası ve insanlık için değerli katkılar sunduğunu ifade etti.

GAZZE'DE KALICI BARIŞ İÇİN SOMUT ADIM ÇAĞRISI

Filistinlilerin, Gazze başta olmak üzere yıllardır maruz kaldıkları işgal, yerleşimci terörü, zorla göç ve sistematik baskıların insanlığın ortak vicdanında derin yaralar açtığını belirten Yılmaz, Türkiye'nin yürüttüğü diplomatik uğraşlar ve bölge ülkelerinin ortak teşebbüsleriyle sağlanan ateşkese karşın Gazze'de can kayıplarının sürmesini ıstırapla takip ettiklerini söyledi.

Yılmaz, şöyle konuştu:

"İsrail'in Filistin'de sürdürdüğü işgal ve hücumlar, Filistin halkının güvenliğini ve bölgesel istikrarı tehdit etmektedir. Gelinen etapta, Gazze'nin tekrar imarının önünü açacak ve işgal altındaki Filistin topraklarındaki soykırımı durduracak somut adımların atılması ve İsrail'de hükümete kim gelirse gelsin memleketler arası uğraşların sürdürülmesi hepimizin asli sorumluluğudur.

İSEDAK olarak Filistinli kardeşlerimize özel olarak geliştirdiğimiz Kudüs Programı'nı kararlılıkla uygulamaya devam ediyoruz. Tamamlanan 28 projenin yanı sıra bu yıl uygulamaya aldığımız 10 yeni projeyle çalışmalarımızı daha da ileriye taşıyoruz."

"DİPLOMASİ VE DİYALOGDAN ASLA VAZGEÇİLMEMELİDİR"

Suriye'de 8 Aralık Devrimi'yle başlayan yeni devirde ülkenin birlik ve bütünlüğünün sağlanmasına yönelik adımları memnuniyetle karşıladıklarını belirten Yılmaz, Suriye halkının barış, huzur ve refah içinde yaşayacağı bir geleceğin inşasını güçlü biçimde desteklediklerini lisana getirdi.

Yılmaz, İSEDAK Suriye Programı kapsamında helal standartlar, ticaret, mesleksel eğitim, planlama ve strateji idaresi alanlarında projelere başlandığını, bu projelerden elde edilen sonuçların ve tecrübelerin heyet üyeleriyle paylaşıldığını aktardı.

Gelecek yıl da Suriyelilere yönelik proje dayanaklarını sürdüreceklerini belirten Yılmaz, İran'a yönelik ataklar ve bilhassa Hürmüz Boğazı'ndaki tansiyonun bölgesel ve global istikrarı tehdit ettiğini söz etti.

Yılmaz, "Burada da tahlilin anahtarı belirlidir. Diplomasi ve diyalogdan asla vazgeçilmemelidir. Türkiye olarak arabulucuların uğraşlarını destekliyor, müzakere yoluyla tahlil için en üst seviyede katkımızı sunuyoruz. İslam İşbirliği Teşkilatı ülkelerinin de bu problemin suhuletle çözümlenmesine güçlü takviye vermeleri gerektiğine inanıyoruz." dedi.

“YEMEN'DE HUSİLERİN SİVİLLERE VE SİVİL ALTYAPILARA YÖNELİK SALDIRILARI KABUL EDİLEMEZ”

Yemen'de Husilerin sivillere ve sivil altyapılara yönelik hücumlarının kabul edilemeyeceğini vurgulayan Yılmaz, Suudi Arabistan'a takviye vermeyi sürdüreceklerini ve Kızıldeniz ile Babülmendep Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin sağlanması için milletlerarası ortaklarla iş birliğini devam ettireceklerini kaydetti.

Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış ve olağanlaşma sürecini, Kafkaslar'da istikrarın sağlanmasını ve Orta Koridor'un fonksiyonunun artırılmasına yönelik uğraşları desteklediklerini belirten Yılmaz, Afrika kıtasıyla ilgilerin de Türk dış siyasetinin kıymetli ögelerinden biri olduğunu söz etti.

SOMALİ'NİN EGEMENLİĞİNE DESTEK SÜRECEK

Türkiye-Afrika münasebetlerinin karşılıklı hürmet, eşit iştirak ve kazan-kazan prensipleri temelinde geliştirildiğini belirten Yılmaz, bu münasebetlerin 8-9 Aralık 2026 tarihlerinde Libya'da düzenlenecek Dördüncü Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi'yle daha da güçleneceğini söyledi.

Sudan'da üç buçuk yıldır devam eden çatışmalardan duyduğu üzüntüyü lisana getiren Yılmaz, Sudan halkının karşı karşıya olduğu insani krizin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı. Türkiye'nin Sudan'da barışın sağlanması, ülkenin toprak bütünlüğü, egemenliği ve bağımsızlığının korunması için gayretlerini ve insani yardımlarını sürdüreceğini belirtti.

Somali'de son 15 yılda kıymetli ilerlemeler kaydedildiğini söz eden Yılmaz, ülkeyi istikrarsızlaştırmaya yönelik adımları da yakından takip ettiklerini söyledi.

Yılmaz, "İsrail'in Somaliland'ı tanımasına dair gayrimeşru ve hukuk dışı kararına karşı Somali'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü desteklemeye devam edeceğiz." dedi.

Libya'nın istikrarı ve güvenliği için gayretlerini sürdürdüklerini belirten Yılmaz, kalıcı istikrarın Libyalıların öncülüğünde yürütülecek diyalog süreciyle sağlanabileceğine inandıklarını lisana getirdi.

Sahel ülkelerinin terörle gayretine takviye verirken terör tehdidinin öbür bölge ülkelerine yayılmasını önlemek için iş birliğinin artırılması gerektiğini kaydetti.

KÜRESEL GIDA GÜVENLİĞİ TEHLİKEDE

Sürdürülebilir kalkınma için aile kurumunu temel öge olarak gördüklerini belirten Yılmaz, aile kurumunun korunması ve güçlendirilmesi gerektiğini söz etti.

İklim değişikliği, jeopolitik tansiyonlar ve çatışmaların global besin güvenliğini tehdit ettiğine dikkati çeken Yılmaz, dünyada 260 milyondan fazla insanın ileri seviyede açlıkla karşı karşıya olduğunu söyledi.

Yılmaz, Türkiye'nin eski Tarım Bakanı Mehdi Eker'i Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Genel Direktörlüğüne aday gösterdiğini belirterek İİT ülkelerinin Eker'i ortak aday olarak değerlendirmesinin kıymetine işaret etti.

İSLAM ÜLKELERİ ARASINDAKİ TİCARET GÜÇLENDİRİLMELİ

Dünya iktisadının son yıllarda art arda gelen krizlerin gölgesinde muhafazacı bir yapıya dönüştüğünü belirten Yılmaz, global büyümenin 2026'da yüzde 3 düzeyinde gerçekleşmesinin, ticaret artışının ise tarihî ortalamanın altında, yüzde 3 dolayında kalmasının beklendiğini tabir etti.

ENERJİ FİYATLARI ÜLKELERİ ETKİLEDİ

Yılmaz, güç fiyatlarının ekonomiler üzerindeki tesirine değinerek şunları söyledi:

"İsrail'in kışkırtmalarıyla başlayan savaşlar sonucunda, dünya güç fiyatlarının ekonomilerimiz üzerinde oluşturduğu baskıya şahitlik ediyoruz. Bu durum, özellikle güç güvenliğinin sağlanmasında kaynak ve güzergâh çeşitlendirmesinin ve bölgesel iş birliğinin güçlendirilmesinin ehemmiyetini bir kere daha ortaya koymuştur.

Bu gelişmelerin doğal bir sonucu olarak birçok ülke, kritik alanlardaki dışa bağımlılığı azaltmayı ve yerli üretim kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor. Global belirsizliklerin arttığı bu devirde, atacağımız en kıymetli adımlardan biri de İslam ülkeleri olarak aramızdaki ticareti güçlendirmek olmalıdır. Bu maksatla 2022 yılında uygulamaya koyduğumuz İslam Ülkeleri Tercihli Ticaret Sistemi, elimizdeki değerli araçlardan biri olmayı sürdürüyor."

Tercihli Ticaret Sistemi'nin daha aktif uygulanması ve kapsamının genişletilmesi için yürütülen çalışmaları memnuniyetle karşıladığını belirten Yılmaz, ticarette tarife indirimlerinin yanı sıra gümrük süreçlerinin kolaylaştırılması, dijital ticaretin desteklenmesi, hizmet ticaretinin geliştirilmesi ve yatırımların önünün açılması gerektiğini kaydetti.

Yılmaz, sisteme şimdi taraf olmayan ülkeleri gerekli adımları atmaya, taraf ülkeleri ise uygulamadaki problemlerin giderilmesine katkı sağlamaya çağırdı.

KOBİ'LERİN FİNANSMANA ERİŞİMİ KOLAYLAŞTIRILMALI

Küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) finansmana erişimde yaşadığı zahmetlerin İİT ülkeleri arasındaki ticaret potansiyelinin değerlendirilmesini engellediğini belirten Yılmaz, teminat yetersizliği, yüksek finansman maliyetleri ve bilgi eksikliği üzere sıkıntıların aşılması gerektiğini söz etti.

Yılmaz, KOBİ'lerin dış ticaret imkanlarından daha fazla yararlanabilmesi için bankalar, ihracat kredi kuruluşları, kalkınma finansmanı kuruluşları ve ilgili İİT kurumları arasında daha güçlü iş birliğine gereksinim duyulduğunu söyledi.

Ticaret finansmanının daha erişilebilir ve uygun maliyetli hâle getirilmesinin ehemmiyetine değinen Yılmaz, İSEDAK KOBİ Programı'na şimdi katılmamış ülkeleri de programa dahil olmaya davet etti.

Ticarette helal eser ve hizmetlere ait evrakların karşılıklı tanınmasının ehemmiyetini vurgulayan Yılmaz, 2023 yılında temelleri atılan Helal Akreditasyon Kurumları İslami Forumu'nun faaliyete geçmesi için ülkelerin takviye sağlaması gerektiğini belirtti.

İslam İşbirliği Teşkilatı Tahkim Merkezi'nden iş dünyası ve meslek kuruluşlarının daha fazla yararlanmasının yararlı olacağını söz eden Yılmaz, B57+ platformunun da özel dallar arasındaki diyaloğu artırarak ortak proje ve yatırımların geliştirilmesine katkı sağlayacağını kaydetti.

COP31 İÇİN İİT ÜLKELERİNDEN ÜST DÜZEY KATILIM BEKLENTİSİ

İSEDAK Çalışma Gruplarının kalkınma alanında değerli vazifeler üstlendiğini belirten Yılmaz, bu kümelerin tekliflerinin hayata geçirilmesi maksadıyla 31 projeye takviye sağlandığını, 2013'ten bu yana desteklenen toplam proje sayısının 209'a ulaştığını bildirdi.

İklim değişikliğiyle gayrette verilen taahhütlerin somut adımlara dönüştürülmesi gerektiğini vurgulayan Yılmaz, Türkiye'nin iklim değişikliğinin Akdeniz Havzası ve İİT coğrafyası dahil kırılgan bölgeler üzerindeki olumsuz tesirleriyle uğraş ettiğini söyledi.

Yılmaz, "Başkanlığını üstleneceğimiz COP31'i iklim adaleti, sürdürülebilir kalkınma, yoksullukla uğraş ve insan odaklı dönüşüm anlayışıyla planlamış durumdayız. 11-12 Kasım'da Antalya'daki COP31 Liderler Zirvesi'ne de İslam İşbirliği Teşkilatı üyelerinden en üst seviyede iştirak beklediğimizi bu vesileyle bir defa daha tabir etmek istiyorum." diye konuştu.

İİT ülkelerinin geniş coğrafyası, genç nüfusu, doğal kaynakları, üretim kapasitesi ve teşebbüsçü insan kaynağının ekonomik bağların geliştirilmesi için kıymetli fırsatlar sunduğunu belirten Yılmaz, ticaretin önündeki mahzurların azaltılması, yatırımların artırılıp çeşitlendirilmesi ve ortak projelerin çoğaltılması gerektiğini kaydetti.

Yılmaz, konuşmasının sonunda 42. İSEDAK Bakanlar Toplantısı'nın iyi olmasını diledi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, açılış oturumu öncesinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve İİT Genel Sekreteri İsmail Vild eş-Şeyh Ahmed ile İSEDAK Proje Sergisi'ni gezerek çeşitli ülkelerde desteklenen projeler hakkında bilgi aldı.

Sergide, Gazze'de yakınlarını kaybeden Filistinli üç kardeşin hazırladığı seramik yapıtı teslim alan Yılmaz, çocuklarla bir mühlet sohbet etti. Yılmaz, daha sonra toplantıya katılan ülkelerin temsilcileriyle aile fotoğrafı çektirdi.

Kaynak: {Haber Merkezi}