Yapay zeka tartışmaları: Sahaflardaki milyonlarca kitabı tarayıp imha ettiler

Avrupa’daki sahaflar, son devirde internet üzerinden gelen ve insan elinden çıkmış üzere görünmeyen, olağan dışı gece yarısı siparişleriyle karşı karşıya kalmaya başladı.

Siparişlerin bazen sadece bir dakika arayla verilmesi, alışverişlerin otomatik bir sistem tarafından yapıldığı kuşkusunu doğururken sahaflar, evvel sistemde bir yanılgı olduğunu düşündü.

YAPAY ZEKA TARTIŞMALARI SÜRÜYOR

Bu durumun yaygınlığı incelendiğinde, Kanada merkezli Zoom Books isimli bir şirketin kurgu yapıtlardan yemek kitaplarına kadar binlerce kitabı topladığı anlaşıldı.

Alınan bu kitaplar, piyasa bedeli yüksek az yapıtlardan fazla, uzun müddettir depolarda bekleyen ve alıcı bulamayan kitaplardı.

SAHAF RAFLARINDAN VERİ MERKEZLERİNE

Şirket kendisini Kuzey Amerika'nın önde gelen geri dönüştürülmüş kitap satıcılarından biri olarak tanıtsa da depolardan sızan imgeler durumun çok farklı olduğunu gösteriyordu.

Büyük kutulara rastgele atılan bu kitaplar için kurulan ara depolara, dünya genelinden yaklaşık 3 milyon yapıtın girdiği iddia ediliyor.

Teknoloji şirketleri, modellerini eğitmek için internette serbestçe erişilebilen içeriklerin azalmasıyla bir “veri duvarı” ile karşı karşıya kalınca gözünü sahaf raflarına çevirdi.

Ancak internetten kopyalama yapmanın yaratacağı telif hakkı ihlali riskine karşı şirketler, tahlili fizikî kitapları yasal yollarla satın almakta buldu.

ABD'deki “adil kullanım” unsuruna dayanarak yürütülen bu sistemde, telif hakkı davasıyla karşılaşmamak için kitabın taranmasının akabinde fizikî nüshası imha ediliyor.

SAHAFLARDA KÜLTÜREL MİRAS ENDİŞESİ

Benzer bir yol, daha evvel ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic'in “Project Panama” isimli çalışmasıyla da gündeme gelmişti.

Şirket milyonlarca ikinci el kitabı satın alıp, ciltlerini sökerek yüksek süratli makinelerde taradıktan sonra fizikî nüshalarını ortadan kaldırmıştı.

İlk başlarda satılmayan kitapları elden çıkardığı için sevinen sahaflar, şimdi bu durumun kültürel birikimin özel şirketlerin denetimine geçmesi riskini taşıdığını belirtiyor.

Kitapların bir daha asla raflara dönemeyecek biçimde tek bir merkezde bilgi yığınına dönüştürülüp imha edilmesi, çok lisanlı kültürel mirasın fizikî dolanımdan büsbütün çıkması kaygısını de beraberinde getiriyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}