Tasarruf finansmanında süreç hacmi 1,2 trilyon lirayı buldu

Tasarruf finansman bölümü gelişmeye devam ediyor.

İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı bünyesindeki İslam İktisadı Araştırma Merkezi (İKAM), Türkiye'de iştirak finansın 2025 yılı görünümünü ortaya koyan "Katılım Finans Ekosistem Raporu 2025"i yayımladı.

Rapora nazaran 2025 yılı, iştirak finansın bankacılık merkezli bir yapıdan çok boyutlu bir ekosisteme dönüştüğü bir yıl olarak kayıtlara geçti. Konut ve araç sahibi olmak isteyenlere peşinatsız, iştirak temelli finansman sağlayan tasarruf finansman şirketleri yılın en süratli büyüyen alanı oldu.

TOPLAM İŞLEM HACMİ ARTTI

Sektörün toplam süreç hacmi yüzde 261,8 artışla 1 trilyon 211 milyar liraya, etkin büyüklüğü yüzde 251,1 artışla 323 milyar liraya, net kârı 17,5 milyar liradan 59 milyar liraya yükseldi. Müşteri sayısı yüzde 117 artışla 1,15 milyonu geçerken şirket sayısı 9'a, şube sayısı 654'e yükseldi.

Katılım bankalarının toplam etkinleri ise yüzde 62,7 artışla 4,3 trilyon liraya, topladıkları fonlar 2,8 trilyon liraya çıktı. Kelam konusu bankaların toplam net karı 85,6 milyar liraya ulaştı. Birebir periyotta takipteki alacaklar yüzde 155 artarak 42,4 milyar liraya yükselirken, yüzde 41,2'lik öz kaynak büyümesi etkin büyümesinin gerisinde kaldı.

İŞLEMLER CEBE TAŞINIYOR

Katılım bankaları şube ve ATM sayısını azaltırken dijital süreç hacmi yüzde 41 artışla 7,9 trilyon liraya, süreç adedi yüzde 61 artışla 205 milyona ulaştı. Ferdî müşterilerin dijital süreç hacmindeki hissesi yüzde 27'den yüzde 43'e yükseldi. Dal genelinde son 10 yılda yaklaşık 1600 şube kapanırken iştirak bankalarındaki çalışan sayısı 22 bin 545'e çıktı.

Borsa İstanbul'da süreç gören 591 şirketin 237'si BIST Katılım Tüm Endeksi'nde yer alıyor. BIST Katılım 100 ve BIST Katılım 50 endeksleri yılı karşılık geldikleri genel endekslerin üzerinde tamamladı. Katılım endeksinin yatırımcı sayısı 4,26 milyona ulaştı. Piyasa pahasındaki hissesi ise yatırımcı sayısındaki hissenin gerisinde kaldı.

KATILIM SİGORTACILIĞI SEKTÖRDEN HIZLI BÜYÜDÜ

Katılım sigortacılığı prim üretimi yüzde 62,9 artışla 70,15 milyar liraya yükseldi ve bölüm genelinin (yüzde 45,9) üzerinde büyüdü. Toplam sigorta pazarındaki hisse yüzde 5,73'e çıktı. Üretimin yaklaşık yüzde 96'sı hayat dışı branşlarda yoğunlaştı.

Türkiye'deki fintek sayısı ise 2021'den bu yana yüzde 40 artarak 1009'a ulaştı. Buna karşılık yeni kurulan fintek sayısı 2021'de 101 iken 2025'te 16'ya geriledi. Türkiye 8,4 milyar dolarlık pazar büyüklüğüyle dünyanın en büyük 7 İslami fintek pazarı arasında yer aldı.

Katılım bankalarının sukuk ihraç hacmi de yüzde 58 artışla 215,4 milyar liraya yükseldi. 2015'ten bu yana hacim yaklaşık 84 kat büyürken, Hazine ve Maliye Bakanlığı 2025 yılında 34,8 ton altına dayalı sukuk ihraç etti.

Bireysel emeklilik sisteminde iştirakçilerin fon fiyatı 1,81 trilyon liraya ulaştı. Bunun 745,7 milyar lirası iştirak temelli fonlardan oluşuyor. Otomatik iştirak sisteminde sertifikaların yüzde 76,8'i ise sonlandı.

"NİCELİKSEL BÜYÜME NİTELİKLİ GELİŞMEYE DÖNÜŞTÜRÜLMELİ"

Raporda görüşlerine yer verilen İLKE Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Sait Öner, Türkiye'de iştirak finans ekosisteminin, bankacılık merkezli bir yapıdan çok boyutlu bir yapıya yanlışsız besbelli bir dönüşüm geçirdiğini belirterek, "Bununla birlikte, yüksek enflasyon ortamında nominal büyümenin gerçek karşılığının ihtiyatla kıymetlendirilmesi gerekmektedir. Önümüzdeki devirde asıl kıymetli olan, niceliksel büyümenin nitelikli ve sürdürülebilir bir gelişmeye dönüştürülmesidir." ifadelerini kullandı.

Alan İzleme Raporları serisinin 30. sayısı olan rapor, iştirak bankacılığı, iştirak sigortacılığı, sermaye piyasaları, kamu finansmanı, dijital bankacılık, fintek, tasarruf finansman şirketleri, kira sertifikaları ve ferdî emeklilik sistemini kamuya açık verilerle inceliyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}