Mehmet Şimşek: Türkiye, terörün finansmanıyla uğraşta kararlı

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, 2027-2029 periyoduna ait "Orta Vadeli Program Uluslararası Medya Buluşması" kapsamında yabancı basın mensuplarıyla bir araya geldi.

"ABD İLE DİYALOG GÜÇLÜ"

Şimşek, ABD ile her seviyedeki diyaloğun yapan ve güçlü olduğunu vurgulayarak, şöyle konuştu:

"Önceliğimiz her vakit kendi finansal sistemimizin bütünlüğünü korumak ve bu yolla memleketler arası finansal sistemin bütünlüğüne katkı sağlamak olmuştur. Türkiye, terörün finansmanı, her türlü yasa dışı finansal faaliyet, kara para aklama, yaptırımların ihlali ve yasa dışı ticaretin tüm biçimleriyle gayrette kararlıdır. Bildiğiniz üzere, yıllardır finansal sistemimizin şeffaflığını ve bütünlüğünü güçlendirmek ismine büyük yatırımlar yaptık ve bu gayretlerimizi sürdürüyoruz.

Türkiye'de faaliyet gösteren tüm şirketler, ulusal mevzuatla tam ahenk içinde faaliyette bulunmalı ve yaptırımlara husus olabilecek süreçlerden uzak durmalı. İster finans dalı ister öbür kesimler olsun, yetkili kurumlarımız her türlü açıklamayı ve iddiayı gereken titizlikle ve hukukun üstünlüğü çerçevesinde kıymetlendirmektedir."

"DOĞALGAZ ÖDEMELERİNDE YERLEŞİK VE İYİ İŞLEYEN BİR ÇERÇEVE MEVCUT"

ABD yaptırımları bağlamında geçmişte makul ülkelerden doğal gaz ithalatı için muafiyet alındığının altını çizen Şimşek, şöyle devam etti:

"İran'dan doğal gaz satın aldığımızda İran'a ödeme yapmıyoruz. Bu size şaşırtan gelebilir, 'Nasıl yani, gazı parasız mı alıyorsunuz?' diyebilirsiniz. Lakin elbette hiçbir şey parasız değil. Doğal gaz karşılığında İran'a ödeme yapmıyoruz. Bu mevzuda da ABD ile bir mutabakatımız var. Para, çok sıkı biçimde düzenlenen bir hesapta tutuluyor ve İran'a bu hesaptan sadece besin, ilaç ve gibisi kalemler için ödeme yapılabiliyor. İran, yaptırım rejimi kapsamında müsaade verilen makul eserleri satın aldığında, bu ayrılmış hesapta biriken para o süreçlere ödeniyor. Münasebetiyle doğal gaz ödemelerinin nasıl yönetileceğine ait yerleşik ve düzgün işleyen bir çerçeve mevcut."

Şimşek, tedarik zincirleri bakımından çeşitlendirilmiş bir yapının olduğunu ve İran'ın Türkiye'nin doğal gaz ithalatının görece küçük bir kısmını oluşturduğunu söz etti.

"KUR REJİMİNE İLİŞKİN SPEKÜLASYONLARIN HİÇBİR DAYANAĞI YOK"

Para Politikası Kurulu (PPK) Toplantısı sebebiyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan'ın toplantıya katılamadığını söz eden Şimşek, kur rejimine yönelik bir soruya şu karşılığı verdi:

"Öncelikle, hür dalgalı kur rejimine dönmek dilek edilen bir şeydir. Zira özgür dalgalı kur bir şok emici fonksiyonu görür. Fakat idareli dalgalanma rejimindeyken, özgür dalgalanmaya geri dönebilmeniz için birtakım şartların oluşması gerekir. Burada öncelikle vurgulamak isterim ki problem, hür dalgalanmaya dönmekten çekinmek değil, bunun için gerekli şartların sağlıklı ve hakikat biçimde oluşmasını sağlamaktır. Olağanda özgür dalgalanmaya geri dönebilmek için ülkü olarak görece daha düşük bir enflasyon oranı istersiniz. Dalgalı kur rejimine geçiş için hala görece yüksek bir enflasyon oranımız var.

İkincisi, enflasyon beklentileri de istediğimiz seviyede değil. Üçüncüsü, olağan koşullarda döviz piyasasında alıcı ve satıcının (iki yönlü hareketin) bulunması gerekir. Lakin bu yeni program, 2023'ün ortalarında uygulamaya konulduğundan bu yana piyasa, Türk varlıklarına aşırı ilgi gösteriyor ve hasebiyle hareket tek yönlü oluyor ya da dış şoklar çıkışları tetikliyor. Söylemek istediğim özetle şu: Kur rejimine ait spekülasyonların hiçbir desteği yok."

Şimşek, bu sorunun esasen TCMB'ye yönetilmesi gerektiğini zira günlük döviz kuru siyasetinin Banka tarafından yürütüldüğünü hatırlatarak, OVP'yi hazırlarken kendilerinin de her vakit nötr bir gerçek döviz kuru varsaydıklarını ve hasebiyle döviz kuru üzerine bahis yapan bir kurum olmadıklarını vurguladı.

"FİYAT İSTİKRARINA OLAN BAĞLILIĞIMIZ TAMDIR"

Enflasyon gayelerinin kural olarak hükümet ve Merkez Bankasınca ortaklaşa belirlendiğini lakin modellemelerin büyük ölçüde Merkez Bankasına dayandığını vurgulayan Şimşek, 2027 enflasyon kestiriminin para siyasetini gevşetmek hedefiyle yukarı yönlü revize edildiğine ait tezlerin gerçeği yansıtmadığına dikkati çekerek, şu tabirleri kullandı:

"Bizim bu türlü bir gündemimiz asla olmamıştır. Bu cins telaffuzların hiçbir geçerliliği yoktur. Fiyat istikrarına olan bağlılığımız tamdır ve çok güçlü formda sürmektedir. Programları hazırlarken elimizde sihirli bir küre yok, global dinamikleri de tek başımıza denetim edemiyoruz. Son birkaç aydır gerek güç gerekse ziraî ve endüstriyel emtia fiyatlarının ne denli yükseldiği ortadadır. Zira dünyanın şu an karşı karşıya olduğu arz şoku, tarihin en şiddetli şoklarından biridir. Hasebiyle programımız global ve jeopolitik seviyedeki bu güçlü şartları da yansıtmaktadır."

Yüksek enflasyon ortamlarında enflasyon katılığının epey tesirli olduğunu belirten Şimşek, enflasyonun kıymetli bir kısmının geçmişe dayalı olduğunu, geçmiş enflasyonun yakın devir enflasyonunu beslediğini lisana getirdi.

ENFLASYON

Şimşek, Türkiye üzere gelişmekte olan ülkelerde enflasyon ataletinin yaklaşık yüzde 40 civarında bir hisse tuttuğunu belirterek, "Bugün enflasyonunuz yüzde 10 ise, öteki her şey kusursuz işlese dahi bunun örneğin yüzde 4’ü direkt bir sonraki yıla devreder.” değerlendirmesinde bulundu.

Söz konusu gaye ve iddiaların siyasi saiklerle belirlenmediğini, büsbütün alandaki gerçekliklerin birer sonucu olduğunu vurgulayan Şimşek, Türkiye'nin global ve bölgesel şartlar açısından son birkaç yılda şanslı olmadığını fakat buna karşın değerli ilerleme kaydedildiğini söyledi.

"ARZ YÖNLÜ ADIMLAR ÇOK SOMUT SONUÇLAR VERMEKTEDİR"

Şimşek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde hükümetin, zelzelede tahrip olan konut stokunu süratle telafi etmek ismine sarsıntı bölgesinin tekrar inşasına öncelik verdiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Deprem bölgesine şu ana kadar 104 milyar dolar meblağında devasa bir kaynak aktardık. Zelzele bölgesinde 621 bin konut teslim edildi yahut teslim kademesindedir. Sarsıntı bölgesindeki illerde kira enflasyonu yaklaşık yüzde 20 düzeyine gerilemişken, ülkenin geri kalanında son bilgilere nazaran hala yüzde 40-50 bandında seyretmektedir. Görüldüğü üzere arz yönlü adımlar çok somut sonuçlar vermektedir. 500 bin yeni toplumsal konut projesini başlattık. Evvelce açıklanan 250 bin konutla birlikte önümüzdeki birkaç yılda devlet dayanaklı toplam 750 bin toplumsal konut inşa edilecek. Burada gayemiz, geçim maliyetinin neredeyse yüzde 40'ını oluşturan konut ve kira baskısını hafifletmektir.”

GAZETECİLERİN SORULARI YANITLANDI

Burada gazetecilerin sorularını yanıtlayan Şimşek, bilhassa imalat endüstrisine yönelik selektif kredi siyasetini kararlılıkla uyguladıklarını söyledi. Yürürlükteki inisiyatifleri, genişletmeye devam edeceklerini anlatan Şimşek, sanayi dönüşümü, paha zincirinde yukarı çıkma, dijital dönüşüm ve yeşil dönüşümün yanı sıra, emek yoğun klâsik kesimlerin de hem mali takviyelerle, hem de seçici kredi programlarıyla desteklendiğine işaret etti.

Şimşek, finansmana erişim, etkin iş gücü siyasetleri ve öbür teşviklerin birleşimiyle, mevcut istihdamı muhafazayı ve kayda bedel ölçüde yeni istihdam oluşturmayı hedeflediklerini vurguladı.

“HAYAT PAHALILIĞI BASKISINI SON DERECE CİDDİYE ALIYORUZ”

Gini katsayısına bakıldığında, gelir dağılımında manalı bir düzgünleşme olduğuna dikkati çeken Şimşek, "Katsayı hala yüksek, yanlış anlaşılmasın 'işimiz bitti' demiyorum. Ancak dezenflasyon programı başladığından bu yana, Türkiye'de gelir dağılımında bariz bir düzgünleşme kaydedildi. Seyahatimizin şimdi başlarındayız ancak ilerleme var. İş gücünün GSYH'den aldığı hisseye bakarsanız, son 3 yılda önemli bir artış olduğunu görürsünüz. Muhalefetin muhakkak çevrelerince üretilen anlatılanlara karşın, fiyatların ulusal gelir içindeki hissesi besbelli formda artmış ve şu anda uzun devir ortalamalarının epeyce üzerine çıkmıştır. Hayat pahalılığı baskısını son derece ciddiye alıyoruz, Sayın Cumhurbaşkanımız bu konuda bizi görevlendirdi.

"KARARLILIĞIMIZ TAM"

Kararlılığımız tamdır ve bu yolda odunsuz devam edeceğiz. Hiçbir ekonomi programı sabit değildir, program yaşayan bir organizmadır. Zira dış şartları biz belirlemiyoruz, belirleyemiyoruz. Daima değişen dış şartlara nazaran de güncelleme muhtaçlığı doğuyor. Bize yöneltilebilecek tek makul tenkit, amaçlarımızda 'fazla iddialı' davrandığımız olabilir. Evet, iddialıydık ve bunun getirdiği maliyetler oldu, lakin programa bağlılığımız tamdır, programı kararlılıkla sürdüreceğiz ve dezenflasyonu tesis edeceğiz. Asıl değerli olan gittiğimiz yöndür ve yönümüz son derece nettir. Hudutlu bir ilerleme bile hiç ilerleme olmamasından çok daha uygundur." sözlerini kullandı.

İKİNCİ ÇİN ŞOKU

Şimşek, "İkinci Çin Şoku"na ait soruya verdiği cevapta, Çin'in kümülatif ihracatının Afrika'ya yüzde 27'nin üzerinde, Asya'ya yaklaşık yüzde 16, AB'ye yüzde 14 ve Türkiye'ye yüzde 11 arttığını, ABD'ye ise yaklaşık yüzde 19 gerilediğini bildirdi.

Küresel ticarette önemli bir kayma ve dengesizlik yaşandığının altını çizen Şimşek, Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacmine ait, "Bu yıl Çin'e olan ihracatımız yıllıklandırılmış bazda 4 milyar doların çabucak altındayken, ithalatımız 52 milyar dolar civarında. Hasebiyle görebileceğiniz üzere, ortada epeyce büyük bir açık var. Bunu karşılıklı yarar sağlayacak formda nasıl daha sürdürülebilir kılabileceğimizi Çinli dostlarımızla görüşüyoruz." diye konuştu.

"ASYALI ORTAKLARIMIZLA İLK FIRSATTA TEMAS KURMAK İSTİYORUZ"

Asya'nın muazzam bir potansiyele sahip olduğunu lisana getiren Şimşek, "Asya'ya inanıyoruz. Asya, Türkiye'nin ne yazık ki geçmişte gereğince güçlü odaklanamadığı bir bölge. Münasebetiyle buraya yönelik yenilenmiş bir odaklanmamız var ve Asyalı ortaklarımızla birinci fırsatta temas kurmak istiyoruz." dedi.

NİHAİ HEDEF SÜRDÜRÜLEBİLİR YÜKSEK BÜYÜME VE ADİL GELİR DAĞILIMI

Şimşek, programın son gayesinin Türk halkının refahını artırmak olduğuna işaret ederek, şöyle devam etti:

“Programın kesin gayesi, sürdürülebilir yüksek büyüme oranı ve daha adil bir gelir dağılımıdır. Yani temelde Türk halkı için daha güzel hayat standartlarıdır. Bu süreç pek çok bahse odaklanıyor ve bunların birçoğunda sonuç aldık. Dezenflasyon süreci ilerledikçe büyüme ile öbür siyaset öncelikleri arasında daha istikrarlı bir yapı oluşacaktır. 1990'larda enflasyon ortalama yüzde 70 civarında, gerçek GSYH büyüme oranı yüzde 3'e yakındı. 2002'den 2013'e kadar enflasyon tek hanelere gerilerken ortalama gerçek büyüme oranı neredeyse iki katına çıktı. Temel amacımız elbette sürdürülebilir yüksek bir büyüme oranı yakalamaktır, ama bunun için enflasyonu daha da aşağı çekmemiz gerekiyor.”

"ORTA VE YÜKSEK TEKNOLOJİ ALANLARI İÇİN YATIRIMCILARA KREDİ İMKANLARI SUNDUK"

Bakan Şimşek, sıkı para siyaseti tesirinin kaçınılmaz olarak hissedildiği bu devirde, orta ve yüksek teknoloji alanları için yatırımcılara kredi imkanları sunduklarına değinerek, çiftçilere ve küçük işletmelere sübvansiyonlu krediler yoluyla dayanak sağladıklarını ve imalatçıların krediye erişimini kolaylaştırdıklarını anlattı.

İşsizlik konusunda amaçlarını gerçekleştirdiklerini bildiren Şimşek, Kur Korumalı Mevduat'tan (KKM) çıkış ve rezervlerin yine güçlendirilmesi üzere öbür önceliklerden de kıymetli sonuçlar aldıklarını kaydetti.

“ASIL ÖNEMLİ OLAN GİDİLEN İSTİKAMETTİR VE BİZ ROTAMIZI KORUYACAĞIZ”

Şimşek, bu programın pek çok maksadı başardığının altını çizerek, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Elbette sonuç almanın daha kuvvetli olduğu bir alan da var. Enflasyon noktasında petrol fiyatları dahil olmak üzere, yaşanan birçok gelişme dezenflasyon sürecini olumsuz etkiledi. Hepimizin vurguladığı üzere asıl kıymetli olan gidilen istikamettir ve biz rotamızı koruyacağız. Bizim duruşumuz budur.”

Kaynak: {Haber Merkezi}