Mehmet Şimşek: Hayat pahalılığı baskısını son derece ciddiye alıyoruz

Ekonomi idaresinin yoğun gündemi sürüyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, 2027-2029 periyoduna ait "Orta Vadeli Program Uluslararası Medya Buluşması" kapsamında yabancı basın mensuplarıyla bir araya geldi.

GAZETECİLERLE BULUŞTU

Şimşek, ABD ile her seviyedeki diyaloğun yapan ve güçlü olduğunu vurgulayarak, şöyle konuştu:

"Önceliğimiz her vakit kendi finansal sistemimizin bütünlüğünü korumak ve bu yolla milletlerarası finansal sistemin bütünlüğüne katkı sağlamak olmuştur. Türkiye, terörün finansmanı, her türlü yasa dışı finansal faaliyet, kara para aklama, yaptırımların ihlali ve yasa dışı ticaretin tüm biçimleriyle gayrette kararlıdır. Bildiğiniz üzere, yıllardır finansal sistemimizin şeffaflığını ve bütünlüğünü güçlendirmek ismine büyük yatırımlar yaptık ve bu gayretlerimizi sürdürüyoruz. Türkiye'de faaliyet gösteren tüm şirketler, ulusal mevzuatla tam ahenk içinde faaliyette bulunmalı ve yaptırımlara mevzu olabilecek süreçlerden uzak durmalı. İster finans dalı ister öteki bölümler olsun, yetkili kurumlarımız her türlü açıklamayı ve iddiayı gereken titizlikle ve hukukun üstünlüğü çerçevesinde kıymetlendirmektedir."

"HAYAT PAHALILIĞI BASKISINI SON DERECE CİDDİYE ALIYORUZ"

Şimşek, bilhassa imalat endüstrisine yönelik selektif kredi siyasetini kararlılıkla uyguladıklarını söyledi.

Yürürlükteki inisiyatifleri, genişletmeye devam edeceklerini anlatan Şimşek, sanayi dönüşümü, paha zincirinde yukarı çıkma, dijital dönüşüm ve yeşil dönüşümün yanı sıra, emek yoğun klâsik dalların de hem mali takviyelerle, hem de seçici kredi programlarıyla desteklendiğine işaret etti.

Şimşek, finansmana erişim, faal iş gücü siyasetleri ve öbür teşviklerin birleşimiyle, mevcut istihdamı müdafaayı ve kayda kıymet ölçüde yeni istihdam oluşturmayı hedeflediklerini vurguladı.

Gini katsayısına bakıldığında, gelir dağılımında manalı bir düzgünleşme olduğuna dikkati çeken Şimşek, şöyle devam etti:

"Katsayı hala yüksek, yanlış anlaşılmasın 'işimiz bitti' demiyorum. Ancak dezenflasyon programı başladığından bu yana, Türkiye'de gelir dağılımında bariz bir güzelleşme kaydedildi. Seyahatimizin şimdi başlarındayız ancak ilerleme var. Muhalefetin muhakkak çevrelerince üretilen anlatılanlara karşın, fiyatların ulusal gelir içindeki hissesi bariz halde artmış ve şu anda uzun devir ortalamalarının hayli üzerine çıkmıştır. Hayat pahalılığı baskısını son derece ciddiye alıyoruz, Sayın Cumhurbaşkanımız bu konuda bizi görevlendirdi. Kararlılığımız tamdır ve bu yolda odunsuz devam edeceğiz. Hiçbir ekonomi programı sabit değildir, program yaşayan bir organizmadır. Daima değişen dış şartlara nazaran de güncelleme muhtaçlığı doğuyor. Bize yöneltilebilecek tek makul tenkit, amaçlarımızda 'fazla iddialı' davrandığımız olabilir. Evet, iddialıydık ve bunun getirdiği maliyetler oldu, ancak programa bağlılığımız tamdır, programı kararlılıkla sürdüreceğiz ve dezenflasyonu tesis edeceğiz."

"DOĞALGAZ ÖDEMELERİNDE YERLEŞİK VE İYİ İŞLEYEN BİR ÇERÇEVE MEVCUT"

ABD yaptırımları bağlamında geçmişte belli ülkelerden doğalgaz ithalatı için muafiyet alındığının altını çizen Şimşek, şöyle devam etti:

"İran'dan doğalgaz satın aldığımızda İran'a ödeme yapmıyoruz. Bu size şaşırtan gelebilir, 'Nasıl yani, gazı parasız mı alıyorsunuz?' diyebilirsiniz. Fakat elbette hiçbir şey ücretsiz değil. Doğalgaz karşılığında İran'a ödeme yapmıyoruz. Bu bahiste da ABD ile bir mutabakatımız var. Para, çok sıkı biçimde düzenlenen bir hesapta tutuluyor ve İran'a bu hesaptan sırf besin, ilaç ve gibisi kalemler için ödeme yapılabiliyor. İran, yaptırım rejimi kapsamında müsaade verilen makul eserleri satın aldığında, bu ayrılmış hesapta biriken para o süreçlere ödeniyor. Hasebiyle doğalgaz ödemelerinin nasıl yönetileceğine ait yerleşik ve yeterli işleyen bir çerçeve mevcut."

Şimşek, tedarik zincirleri bakımından çeşitlendirilmiş bir yapının olduğunu ve İran'ın Türkiye'nin doğalgaz ithalatının görece küçük bir kısmını oluşturduğunu tabir etti.

"KUR REJİMİNE İLİŞKİN SPEKÜLASYONLARIN HİÇBİR DAYANAĞI YOK"

Para Politikası Kurulu (PPK) Toplantısı sebebiyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan'ın toplantıya katılamadığını tabir eden Şimşek, kur rejimine yönelik bir soruya şu karşılığı verdi:

"Öncelikle, özgür dalgalı kur rejimine dönmek istek edilen bir şeydir. Zira hür dalgalı kur bir şok emici fonksiyonu görür. Fakat idareli dalgalanma rejimindeyken, özgür dalgalanmaya geri dönebilmeniz için birtakım şartların oluşması gerekir. Burada öncelikle vurgulamak isterim ki sorun, hür dalgalanmaya dönmekten çekinmek değil, bunun için gerekli şartların sağlıklı ve hakikat biçimde oluşmasını sağlamaktır. Olağanda hür dalgalanmaya geri dönebilmek için ülkü olarak görece daha düşük bir enflasyon oranı istersiniz. Dalgalı kur rejimine geçiş için hala görece yüksek bir enflasyon oranımız var. İkincisi, enflasyon beklentileri de istediğimiz seviyede değil. Üçüncüsü, olağan kurallarda döviz piyasasında alıcı ve satıcının (iki yönlü hareketin) bulunması gerekir. Fakat bu yeni program, 2023'ün ortalarında uygulamaya konulduğundan bu yana piyasa, Türk varlıklarına aşırı ilgi gösteriyor ve münasebetiyle hareket tek yönlü oluyor ya da dış şoklar çıkışları tetikliyor. Söylemek istediğim özetle şu: Kur rejimine ait spekülasyonların hiçbir desteği yok."

Şimşek, bu sorunun esasen TCMB'ye yönetilmesi gerektiğini zira günlük döviz kuru siyasetinin Banka tarafından yürütüldüğünü hatırlatarak, OVP'yi hazırlarken kendilerinin de her vakit nötr bir gerçek döviz kuru varsaydıklarını ve münasebetiyle döviz kuru üzerine bahis yapan bir kurum olmadıklarını vurguladı.

"FİYAT İSTİKRARINA OLAN BAĞLILIĞIMIZ TAMDIR"

Enflasyon amaçlarının kural olarak hükümet ve Merkez Bankasınca ortaklaşa belirlendiğini lakin modellemelerin büyük ölçüde Merkez Bankası'na dayandığını vurgulayan Şimşek, 2027 enflasyon iddiasının para siyasetini gevşetmek maksadıyla yukarı yönlü revize edildiğine ait savların gerçeği yansıtmadığına dikkati çekerek şu tabirleri kullandı:

"Bizim bu türlü bir gündemimiz asla olmamıştır. Bu çeşit telaffuzların hiçbir geçerliliği yoktur. Fiyat istikrarına olan bağlılığımız tamdır ve çok güçlü formda sürmektedir. Programları hazırlarken elimizde sihirli bir küre yok, global dinamikleri de tek başımıza denetim edemiyoruz. Son birkaç aydır gerek güç gerekse ziraî ve endüstriyel emtia fiyatlarının ne denli yükseldiği ortadadır. Zira dünyanın şu an karşı karşıya olduğu arz şoku, tarihin en şiddetli şoklarından biridir. Hasebiyle programımız global ve jeopolitik seviyedeki bu şiddetli şartları da yansıtmaktadır."

Yüksek enflasyon ortamlarında enflasyon katılığının epey tesirli olduğunu belirten Şimşek, enflasyonun kıymetli bir kısmının geçmişe dayalı olduğunu, geçmiş enflasyonun yakın devir enflasyonunu beslediğini lisana getirdi.

"ARZ YÖNLÜ ADIMLAR ÇOK SOMUT SONUÇLAR VERMEKTEDİR"

Şimşek, Türkiye üzere gelişmekte olan ülkelerde enflasyon ataletinin yaklaşık yüzde 40 civarında bir hisse tuttuğunu belirterek, "Bugün enflasyonunuz yüzde 10 ise, öteki her şey kusursuz işlese dahi bunun örneğin yüzde 4’ü direkt bir sonraki yıla devreder.” değerlendirmesinde bulundu.

Söz konusu maksat ve iddiaların siyasi saiklerle belirlenmediğini, büsbütün alandaki gerçekliklerin birer sonucu olduğunu vurgulayan Şimşek, Türkiye'nin global ve bölgesel şartlar açısından son birkaç yılda şanslı olmadığını lakin buna karşın kıymetli ilerleme kaydedildiğini söyledi.

Şimşek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde hükümetin, sarsıntıda tahrip olan konut stokunu süratle telafi etmek ismine sarsıntı bölgesinin yine inşasına öncelik verdiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Deprem bölgesine şu ana kadar 104 milyar dolar meblağında devasa bir kaynak aktardık. Sarsıntı bölgesinde 621 bin konut teslim edildi yahut teslim evresindedir. Sarsıntı bölgesindeki illerde kira enflasyonu yaklaşık yüzde 20 düzeyine gerilemişken, ülkenin geri kalanında son bilgilere nazaran hala yüzde 40-50 bandında seyretmektedir. Görüldüğü üzere arz yönlü adımlar çok somut sonuçlar vermektedir. 500 bin yeni toplumsal konut projesini başlattık. Evvelce açıklanan 250 bin konutla birlikte önümüzdeki birkaç yılda devlet takviyeli toplam 750 bin toplumsal konut inşa edilecek. Burada gayemiz, geçim maliyetinin neredeyse yüzde 40'ını oluşturan konut ve kira baskısını hafifletmektir.”

"ASIL ÖNEMLİ OLAN GİDİLEN İSTİKAMETTİR VE BİZ ROTAMIZI KORUYACAĞIZ"

Bakan Şimşek, sıkı para siyaseti tesirinin kaçınılmaz olarak hissedildiği bu devirde, orta ve yüksek teknoloji alanları için yatırımcılara kredi imkanları sunduklarına değinerek, çiftçilere ve küçük işletmelere sübvansiyonlu krediler yoluyla dayanak sağladıklarını ve imalatçıların krediye erişimini kolaylaştırdıklarını anlattı.

İşsizlik konusunda amaçlarını gerçekleştirdiklerini bildiren Şimşek, Kur Korumalı Mevduat'tan (KKM) çıkış ve rezervlerin tekrar güçlendirilmesi üzere öteki önceliklerden de değerli sonuçlar aldıklarını kaydetti.

Şimşek, bu programın pek çok amacı başardığının altını çizerek, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Elbette sonuç almanın daha güçlü olduğu bir alan da var. Enflasyon noktasında petrol fiyatları dahil olmak üzere, yaşanan birçok gelişme dezenflasyon sürecini olumsuz etkiledi. Hepimizin vurguladığı üzere asıl değerli olan gidilen istikamettir ve biz rotamızı koruyacağız. Bizim duruşumuz budur.”

Kaynak: {Haber Merkezi}