Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Türkiye'ye bugün gerçekleştireceği resmi ziyaret öncesinde Türkiye-Lübnan alakaları, gündemdeki hususlar ve bölgesel gelişmelere ait AA muhabirine açıklamada bulundu.
"LÜBNAN-TÜRKİYE İLİŞKİLERİ GÜÇLÜ POTANSİYELE SAHİP"
Avn, iki ülke arasındaki esaslı ilgilere vurgu yaparak "Lübnan-Türkiye bağlantıları, daha ileri seviyede bir işbirliğine taşınabilecek güçlü potansiyele sahip." değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye'nin halihazırda kıymetli bir bölgesel güç olduğunu ve yükü bulunduğunu tabir eden Avn, "Türkiye ile uyum, Lübnan için süreksiz bir tercih değil stratejik bir gerekliliktir." dedi.
ÇERÇEVE ANLAŞMASININ UYGULANMASI
İsrail ile haziran ayında imzaladıkları çerçeve muahedesinin uygulanmasında Türkiye'nin mümkün rolüne dair ise Avn, "Ankara'nın NATO üyeliği ve geniş bölgesel bağları sayesinde, çerçeve muahedesinin milletlerarası alanda desteklenmesi ve ilgili tarafların mutabakat kararlarına tam olarak uymalarının teşvik edilmesinde kıymetli bir rol oynayabileceğine" dikkati çekti.
Avn, kelamlarına şöyle devam etti:
“"Türkiye, bilhassa Washington ve Roma'daki müzakere cinslerinin akabinde ortaya çıkan çerçeve muahedesinin muvaffakiyete ulaşmasına katkı sağlayabilir. Zira bu çerçevenin alanda uygulanabilmesi için geniş çaplı bölgesel ve milletlerarası dayanağa gereksinim var."”
Lübnan olarak "Washington'da imzaladıkları mutabakatın uygulamaya bağlı olduklarını" söyleyen Avn, muahedenin muvaffakiyetinin ise kimi "açık teminatlara bağlı olduğunu" belirtti.
Avn, bu garantilerin başında "İsrail'in Lübnan'da işgal ettiği topraklardan tam olarak çekilmesinin Lübnan ordusunun konuşlanmasıyla eş vakitli gerçekleşmesi, ihlal ve akınların büsbütün sona ermesi ile iki tarafın yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini denetleyecek faal bir memleketler arası düzeneğin kurulmasının geldiğini" tabir etti.
Türkiye'ye bu sürece siyasi ve diplomatik takviye verme davetinde bulunan Avn, "bu takviyenin çerçeve mutabakatının eksik uygulanmasının önüne geçeceğini, İsrail'in çekilmesine yönelik Lübnan'ın gayretlerini güçlendireceğini ve güneyde güvenlik boşluğu oluşmasını önlemeyi amaçlayan milletlerarası teşebbüslere katkı sağlayacağını" kaydetti.
TÜRKİYE'NİN LÜBNAN'A DESTEĞİ
Türkiye'nin Lübnan'ın egemenliği ve istikrarına sağlayabileceği katkıya dair ise Avn, "Ankara, aktif bölgesel güç olarak gerçek tesir araçlarına sahip ve başta ordu olmak üzere Lübnan devleti ile legal kurumlarına dayanak sağlayarak devlet otoritesinin ülke topraklarının tamamına yayılmasına katkıda bulunabilir." dedi.
Avn, Türkiye'nin ayrıyeten "Lübnan'ın doğu ve kuzey hudutlarının denetlenmesine, silah kaçakçılığının ve ülke güvenliğini tehdit eden yasa dışı geçişlerin önlenmesine katkı sağlayabileceğini" tabir etti.
Cumhurbaşkanı Avn, şunları kaydetti:
“"Türkiye'den Lübnan devletinin yerine geçecek bir rol talep etmiyoruz. Tersine, silahın sırf legal otoritenin elinde toplanması ve yıllardır süren savaşın akabinde istikrarın pekiştirilmesine yönelik uğraşlarımızla uyumlu, destekleyici ve tamamlayıcı bir rol üstlenmesini istiyoruz."”
Avn, Lübnan'ın bilhassa ordu başta olmak üzere devlet kurumlarının desteklenmesi, sınır güvenliği ve silah kaçakçılığıyla uğraş alanlarında Türkiye ile işbirliğini geliştirmeyi hedeflediğini belirtti.
Türkiye'nin gelecek devirde siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarında oynayacağı kıymetli role de dikkati çeken Avn, "iki dost ülke arasındaki uyumun güçlendirilmesinin önemini" vurguladı.
EKONOMİK TOPARLANMA
Lübnan'ın yaşadığı ekonomik krizlerin akabinde toparlanması konusuna ait Avn, "Lübnan, yatırım, ticaret ve tekrar imar yoluyla ekonomik toparlanma sürecine katkı sağlaması konusunda Türkiye'nin kapasitesine güveniyor." diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Avn, bunun, "Türk şirketlerinin Lübnan'ın üretim dallarına direkt yatırım yapmasının teşvik edilmesi, mevcut ticaret mutabakatlarının aktifleştirilmesi, mal ticaretindeki lojistik pürüzlerin kaldırılmasıyla güç durumdaki Lübnan iktisadının yükünün hafifletilmesi ve Türkiye'nin yine imar alanındaki geniş deneyiminden yararlanılması" yoluyla gerçekleşebileceğini vurguladı.
LÜBNAN ORDUSUNUN DESTEKLENMESİ
İki ülke arasındaki askeri işbirliğine ait de değerlendirmelerde bulunan Avn, Lübnan ordusunun ülke genelinde konuşlanmasını güçlendirmek ve devlet otoritesini tesis etmek için çok yönlü takviyeye muhtaçlık duyduğunu söyledi.
Avn, bu kapsamda Türkiye ile mevcut askeri dayanak ve eğitim programlarının genişletilmesini görüşeceklerini belirterek, şöyle devam etti:
“"Lübnan ordusu, devlet otoritesini ülkenin tamamında tesis etme açısından varoluşsal bir imtihan veriyor. Bu da çağdaş teçhizat ve ekipman, özel eğitim ile bilhassa güneyde hassas bölgelere fiilen konuşlanmasını sağlayacak lojistik dayanağı gerektiriyor. Bu konuşlanmanın da İsrail'in tam ve eş vakitli çekilmesiyle birlikte gerçekleşmesi gerekiyor."”
Türkiye ile mevcut askeri dayanak ve eğitim programlarının genişletilmesi imkanını ele alacaklarını kaydeden Avn, "Ankara daha evvel de ordumuzun kapasitesinin güçlendirilmesine katkı sunmaya hazır olduğunu ortaya koydu. Fakat birebir vakitte, Türkiye'den gelecek rastgele bir takviyenin mevcut ABD ve memleketler arası dayanağa ek nitelikte olacağını, onun yerine geçmeyeceğini bilhassa vurguluyoruz." dedi.
BM BARIŞ GÜCÜ'NÜN GÜNEYDEKİ VARLIĞI
Ülkenin güneyinde, misyon mühleti yıl sonu dolacak Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü'nün (UNIFIL) yerine geçebilecek mümkün bir milletlerarası güçte Türkiye'nin yer alma ihtimaline dair Avn, "Bu husus hala tartışılıyor. Fransa ve İtalya liderliğinde bir Avrupa gücü kurulmasından, NATO dayanağıyla Türkiye'nin iştirakine kadar çeşitli tekliflerin yanı sıra Arap ve İslam ülkelerini kapsayan öteki teklifler de bulunuyor." tabirlerini kullandı.
Avn, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“"Bizim açımızdan öncelik, UNIFIL'in misyon müddetinin sona ermesinin akabinde rastgele bir güvenlik boşluğu oluşmamasını sağlamaktır.
Türkiye'nin muhtemel iştiraki dahil olmak üzere alternatif bir güce ait her teklif, tek bir ölçüt üzerinden değerlendirilecektir: Lübnan ordusunun ülke genelinde otoritesini tesis etmesine ve güneyde istikrarın sağlanmasına ne kadar katkı sunacağı."”
"Lübnan, bu süreçte önemli hiçbir ortağı dışlamayı düşünmüyor." diyen Avn, kesin kararın daha geniş kapsamlı memleketler arası uzlaşıya ve her şeyden evvel Lübnan'ın egemenliğine hizmet etmesine bağlı olduğunu vurguladı.
Avn ayrıyeten, "Türkiye, UNIFIL bünyesindeki deniz vazife gücü aracılığıyla güneydeki barışı müdafaa çalışmalarına katkı sağladı. Bu katkı, Lübnan ordusuna bağlı deniz kuvvetleriyle uyum içinde, yıllar boyunca Lübnan'a yönelik deniz trafiğinin denetlenmesinde tesirli oldu." değerlendirmesinde bulundu.
HİZBULLAH'A YAKLAŞIM
Avn, "Hizbullah'ın İsrail ile rastgele bir müzakere sürecini reddetmesinin, Lübnan devletinin ateşkes mutabakatını tamamlamaya ve tahlile kavuşmamış sıkıntıları ele almaya yönelik uğraşlarını nasıl etkileyeceğine ilişkin" soruya şu cevabı verdi:
“"Bu zorluğun boyutu küçümsenemez. Zira rastgele bir müzakere ya da uygulama sürecinin alanda muvaffakiyete ulaşabilmesi için en azından taban seviyede iç uzlaşıya gereksinim vardır."”
Avn, "Lübnan Cumhurbaşkanlığı ve hükümetinin egemenlik, güvenlik ve dış bağlarla ilgili kararları anayasal olarak almaya yetkili tek merci olduğunu" vurguladı.
Ateşkesin başarılı uygulanması ve başta silahların devletin inhisarında toplanması olmak üzere tahlile kavuşmamış sıkıntıların ele alınmasının kademeli bir yaklaşım ve daima iç diyalog gerektirdiğini belirten Avn, bunun çatışmadan uzak bir ortamda yürütülmesi gerektiğini kaydetti.
LÜBNAN-SURİYE İLİŞKİLERİ
Cumhurbaşkanı Avn, "Suriye'nin Hizbullah'ın silahsızlandırılmasında rol alabileceği yönündeki iddialara" ait ise Şam idaresinin bunu tekraren yalanladığını hatırlatarak, bu mevzunun büsbütün Lübnan'ın egemenlik yetkisi kapsamında olduğunu söyledi.
Avn, şunları kaydetti:
“"Silahın sadece Lübnan devletinin elinde toplanmasına ait karar, büsbütün Lübnan'ın egemenlik kararıdır. Bu karar, Cumhurbaşkanlığının himayesinde ve yasal devlet kurumları aracılığıyla yürütülen iç diyalogla alınır. Bu hususta Suriye ya da öbür rastgele bir dış tarafın arabuluculuğu yahut müdahalesine yer yoktur."”
Suriye tarafının da en üst seviyede, Lübnan'ın iç işlerine askeri müdahalede bulunma niyetinde olmadığını tekraren lisana getirdiğini belirten Avn, "Şam'ın takviyesinin sadece silahın ve savaş-barış kararının Lübnan devletinin yetkisinde olması ilkesine" yönelik olduğunu, bunun da "Lübnan'ın egemenlik anlayışıyla örtüştüğünü" kaydetti.
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile yaptığı görüşmelerde de iki ülke arasındaki uyumun, karşılıklı egemenliğe hürmet ve iç işlerine karışmama prensibi temelinde, siyasi liderlik seviyesinde yürütülmesi gerektiğini vurguladığını aktaran Avn, sözlerinş şöyle tamamladı:
“"Suriye'ye daha geniş bir rol atfeden açıklama yahut değerlendirmeler medya yorumlarından ibarettir. Bunlar rastgele bir resmi müzakere sürecini ya da resmi tavrı yansıtmamaktadır. Bu hassas bahiste oluşabilecek yanlış anlamaları gidermeye her zaman özen gösteriyoruz."”
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!