Kurtlar Vadisi’ndeki Aslan Bey’in Barış Manço’nun kayınpederine operasyonu

Türkiye, tarihinde ikinci, başşehri Ankara’da ise birinci NATO Zirvesi’ne hazırlanıyor.

Ev sahipliğini Türkiye’nin yaptığı ilk NATO Zirvesi 2004 yılında İstanbul’da düzenlendi.

Türkiye’nin ikinci sefer bir NATO Zirvesi’ne mesken sahipliği yapacak olması, Türkiye ile NATO münasebetlerinin geçmişiyle ilgili birçok olay ve bilginin gündeme gelmesine yol açtı.

NATO ile Türkiye bağına dair az bilinen en değişik öykü ise bu münasebetle ilgili yarım asrı aşkın müddettir dillendirilen birçok sav, tez hatta komplo teorisine dokunuyor.

NATO İTALYA’DA DOĞDU

28 Kasım 1954 günü, İtalya’daki bir NATO üssünde misyon yapmakta olan bir subayın kız çocuğu dünyaya geldi.

Ailesi doğan bebeğe Nato ismini verdi.

Bebeklerine Nato ismini veren aile İtalyan değildi.

Nato’nun babası, o tarihte NATO’nun Napoli kentindeki üssünde vazifeli olan Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu Yüzbaşı Turan Çağlar idi.

Kızına Nato ismini verecek kadar NATO’yu ve Batı ittifakını savunan bir niyet yapısını benimseyen Turan Çağlar, Türkiye’nin sonraki on yıllarında bir kısmı da “NATO ve Batı ittifakı”ndan bilinecek olan birçok kritik olayda rol aldı.

NATO’NUN BABASI 27 MAYIS’TA

Turan Çağlar, kızı Nato’nun dünyaya gelmesinden 6 yıl sonra, “NATO’ya inanıyoruz ve bağlıyız” sözlerinin yer aldığı bir bildiri ile duyuru edilen 27 Mayıs darbesinin akabinde darbeciler tarafından Basın-Yayın ve Turizm Bakanlığı İstanbul İl Temsilciliği ve İstanbul Radyoevi Kumandanlığı vazifelerine getirildi.

DARBECİ CUNTA YAPILARINDA HEP ADI GEÇTİ

Yaklaşık 2 yıl bu vazifelerde bulunan Turan Çağlar, Nisan 1962’de Harp Akademilerindeki yeni misyonuna başladı.

1964 yılında ordudan albay rütbesiyle emekli edilene kadar 60’lardaki başarısız darbe teşebbüsleri ve “darbe yapma niyetli ve hevesli”si küçük cunta yapılanmalarında Turan Çağlar’ın daima ismi geçti.

MİT BAĞLANTISI

Turan Çağlar, ordudan emekli olduktan sonra kendisi resmi misyonlu olmasa da kimi istihbaratçılarla temaslı bir isim oldu.

12 Eylül öncesinde kimi sol siyasi kümelerle münasebetinin olduğu, 12 Eylül darbesini “dost”luk kurduğu o kümelerden isimlere bildirdiği, direkt muhataplarınca açıklandı.

ABD AJANLIĞIYLA SUÇLANDI

Turan Çağlar, Mart 1983’te yaygın anlatıya nazaran; istihbarat vazifelisi olduğu belirtilen ABD’li diplomat John McGlosson ile para karşılığında istihbarı bilgiler vermek gayesiyle görüştüğü sırada MİT tarafından suçüstü yapılarak gözaltına alındı.

Eşi Suzan Çağlar’ın anlatımına nazaran ise 16 Mart 1983 akşamı, meskenlerine gelen, çok kibar davranan ve bir operasyonla ilgili bilgisine başvurmak maksadıyla kendileriyle gelmesini isteyen 4 kişi ile birlikte meskenden ayrıldı.

Tutuklanarak Mamak Askeri Cezaevi’ne gönderilen Turan Çağlar hakkında Genelkurmay Askeri Mahkemesi’nde "milli müdafaya hıyanet" etme suçlamasıyla dava açıldı.

“ABD’LİLERİ DOLANDIRDIM”

ABD’lilere Türkiye ile ilgili değerli bilgiler vermekle suçlanan Turan Çağlar ile avukatı, ABD’li diplomat tarafından kendisinden para karşılığında bilgiler istendiğini doğruladı.

Ancak Turan Çağlar’ın, ABD’li diplomata “bilgi” diyerek verdiği yazılı gerecin büsbütün kendisi tarafından üretilmiş kurgusal metinler olduğunu ve bu halde ABD’lileri dolandırdığını savundular.

“ABD SEMPATİZANIYIM AMA BU MEMLEKET SEVGİMİN ÜZERİNE ÇIKMAZ”

Turan Çağlar, Hürriyet gazetesinde, “Casus değil, Amerikan sempatizanıyım, lakin bu konu hiçbir vakit memleket sevgisi üzerine çıkamaz, çıkmamıştır” açıklamasının yayınlandığı 29 Temmuz 1983 günü hayatını kaybetti.

“EMEKLİ ALBAY MAMAK’TA KALP KRİZİ SONUCU ÖLDÜ”

30 Temmuz 1983 tarihinde gazetelerde Turan Çağlar’ın şimdi yargılaması devam ederken kalp krizi geçirerek öldüğü haberi çıktı.

Ölümü ile ilgili kuşku hiçbir vakit açığa çıkmadı.

Ailesi mevti hakkında bugüne kadar yüksek sesle bir açıklama yapmadı.

FEZLEKESİ 30 YIL SONRA GÜNDEME GELDİ

Yıllardan sonra 2013’te Turan Çağlar, Ergenekon Davası sırasında mahkemenin talebi üzerine hakkındaki MİT fezlekesinin belgeye girmesiyle gündeme geldi.

O dönemki haberlere nazaran; fezlekede Turan Çağlar’ın 10 yıldan uzun bir müddet ABD’lilerle temasta olduğu ve onların sordukları hususlarda para karşılığında verdiği ayrıntılar yer alıyor.

NATO’NUN OXFORD DÖNEMİ

Turan Çağlar’ın kendisinin, ABD’lilerden o vaktin parasıyla “Takriben 1 ila 1,5 milyon Türk Lirası” aldığını söylediği belirtiliyor.

Fezlekede dikkat çeken bir ayrıntı da Turan Çağlar’ın Nato ismini verdiği kızının 1973-1974’te Oxford Üniversitesi’ndeki eğitim masraflarının da ABD’liler tarafından karşılandığı konusuydu.

OPERASYONUN ARKASINDAKİ İSİM: HİRAM ABAS

Turan Çağlar’a operasyonun, o periyot MİT içinde Turan Çağlar’ın temaslı olduğu hizip ile karşı saflarda olan Hiram Abas’ın dahil olduğu bir grup tarafından yapıldığı bedellendiriliyor.

1977 yılında tekrar misal halde casusluk suçlaması yöneltilen istihbaratçı Sabahattin Savaşman’a da operasyon yapıldı ve o operasyon direkt Hiram Abas tarafından yönetildi.

Hiram Abas, 1990 yılında ismi daha sonra DHKP-C olacak olan DEV-SOL örgütü tarafından öldürüldü.

KURTLAR VADİSİ’NDEKİ “UFUK BAŞTÜRK”

Turan Çağlar hakkındaki argümanlar ve vefatı, Türk televizyon tarihinin kült yapımı Kurtlar Vadisi dizisinde de neredeyse gerçeğe birebir uygunlukla işlendi.

Dizinin 1’inci döneminde, dizide “Kamu Güvenliği Teşkilatı” isimli kurgusal istihbarat ünitesinin başındaki, oyuncu Selçuk Yöntem tarafından canlandırılan Aslan Akbey karakteri tarafından yönetilen bir baskın sonucunda; istihbarat yetkilisi olarak bahsedilen Ufuk Baştürk karakteri, ABD’li görevlilerle yaptığı görüşme sırasında baskın yapılarak alıkondu.

Ufuk Baştürk karakteri, Kamu Güvenliği Teşkilatı’nın elindeyken kuşkulu bir halde öldü.

ÇOCUĞUN EĞİTİM MASRAFI DETAYI

Dizideki enteresan bir ayrıntı da Aslan Akbey’in, ABD’liler ile görüşmelerinin bilgi satma olmadığını argüman eden Ufuk Baştürk’ün ABD'de üniversitede tahsil gören çocuğunun okul taksitlerinin; dizide ABD’lilerin Türkiye’deki en değerli müttefiki olan, oyuncu Zafer Ergin tarafından canlandırılan “Baron” lakaplı Mehmet Karahanlı tarafından ödendiğini gösteren evrakları sunmasıydı.

Bu ayrıntı ile Nato’nun Oxford’daki eğitim masraflarının ödenmesi arasındaki benzerliğin, o tarihte şimdi kamuoyunda bilinmeyen fezlekedeki bilgiler ile bir irtibatı var mı, yoksa büsbütün senaristlerin kurgusundaki bir tesadüf mü olduğuna dair şimdi bilgimiz yok.

ASLAN AKBEY’İN HİRAM ABAS YÖNÜ

Dizide Ufuk Baştürk’e operasyonu düzenleyen Aslan Akbey karakterinin, gerçek hayatta Turan Çağlar’a operasyonun ardındaki isim olduğu düşünülen Hiram Abas’tan esinlenilmiş olduğuna dair bariz izler ise dizinin yakın takipçileri tarafından sıklıkla dillendiriliyor.

Aslan Akbey-Hiram Abas eşleşmesine dizide yapılan en sembolik gönderme ise Aslan Akbey karakterinin vefatının akabinde, onun konutunda arama yapan Polat Alemdar ile Abdülhey Çoban karakterlerinin karşılarına çıkan ve çok kısa bir müddet izleyiciye de gösterilen bir kitaptı.

Evde görülen kitap, dizinin o dönemki senaryo takımında yer alan Soner Yalçın ile Doğan Yurdakul’un ortaklaşa kaleme aldığı ve Hiram Abas’ın hayatını anlatan “Bay Pipo” idi.

NATO’YA NE OLDU?

Nato, hayatı boyunca ikinci ismini kullandı. 2014 yılında verdiği bir röportajda, “’Nato kafa, nato mermer’ lafını duyduktan sonra bana bu türlü hitap edilmesini yasakladım” dedi.

Ünlü sanatçı ile evlendikten sonra Çağlar soyadı ile de hatırlanmadı.

Diğer ismi ve iki oğlunun babasının soyadıyla biliniyor.