Gümüşhane'de 9 yıldır mimarlık mesleğini sürdüren ve son 5 yıldır seramik sanatıyla ilgilenen Elif Işık Canlı, İstanbul'da aldığı eğitimlerin akabinde Gümüşhane'de kendi seramik atölyesini kurdu.
Kentin kıymetli bir kültürel el sanatı mirası olan Dölek köyü çamurunun unutulmasını önlemek maksadıyla harekete geçen Işık Canlı, köyden getirdiği çamur örnekleri üzerinde sanatsal denemeler gerçekleştirdi.
Merkeze bağlı Dölek köyünden eylül ayında alınan çamur numuneleri, atölye ortamında suyla yumuşatılarak alçı plakalar üzerinde şekillendirilecek kıvama getirildi.
Çamurun dayanıklılığını ve fırınlama süreçlerindeki yansımalarını ölçmek hedefiyle özel deneme plakaları hazırlandı.
Elektrikli fırında yapılan yüksek ısılı pişirimler ve sır denemeleri sonucunda, Dölek çamurunun çatlamadan piştiği ve sır tutma yüzeyinin son derece başarılı olduğu belirlendi.
"SABRI VE ATEŞLE BULUŞMAYI ÖĞRENDİM"
Seramik üretiminin sabır gerektiren uzun bir süreç olduğunu vurgulayan Elif Işık Canlı, Dölek çamuruyla yürüttüğü çalışmaları ve seramik serüvenini şu sözlerle aktardı:
"Mimarlıkla bir arada bir şeyleri tasarlamayı öğrendim ancak seramikle uğraşırken de sabrı öğrendim. Zira seramikte her vakit fırından hoş sonuçlar çıkmıyor. Bazen eserler patlayarak çıkıyor, yeri geliyor yamuk çıkıyor ya da rengi oturmuyor. Fakat sabredip tekrar tekrar denediğimizde eser ateşle buluştuğunda en sonunda size o sabrın meyvesini çok hoş bir biçimde veriyor.
Amacımız buradaki sanatın yok olmamasını sağlamaktır. Zira ustalarımız son ustalar, onlardan sonra bu işi devam ettirecek pek kimse kalmadı. Bu sanat kaybolmasın diye yerinde gelip onlardan öğreniyorum. Atölyede bu çamurun içine birtakım katkı maddeleri katarak dayanıklılığını test ettik. Saf haline ve katkı maddeli haline elektrikli fırınlarda kaç dereceye kadar dayandığını, sır tutup tutmadığını denedim ve sonuç başarılı oldu."
GÜMÜŞHANE'NİN KÜLTÜREL MİRASI PANOYA YANSIDI
Gümüşhane'nin tarihi dokusunu ve geçmişte farklı kültürlerin bir arada yaşamasını simgeleyen özel bir pano çalışması hazırladığını belirten Işık Canlı, fırınlama kademesindeki risklere dikkati çekti.
Cami ve kilisenin yan yana bulunduğu tarihi kompozisyonu seramik panoya aktardığını tabir eden Işık Canlı, birinci denemede eserin kalınlığından ötürü fırında patlayarak kırıldığını, lakin pes etmeden yeni pano üzerinde çalışmaya devam ettiğini bildirdi.
"ÇAMURU İKİ AYAĞIMIZLA ÇİĞNEYEREK HAZIRLIYORUZ"
Dölek köyünde klâsik yollarla güveç imalatını sürdüren 70 yaşındaki usta kadın Şengül Saraç, asırlık çömlekçilik zanaatını kayınvalidesinden öğrendiğini söyledi. Günlük üretim süreçlerini ve çamurun hazırlanışındaki zahmeti anlatan Şengül Saraç, hislerini şu sözlerle lisana getirdi:
"Ben bunu yapmayı kayınvalidemden öğrendim. Bekarken bilmezdim. Evlendikten sonra oturdum yanında, ufak ufak yaparak öğrendim. Belim ağrımadığı sürece günde 15 ya da 20 tane yapabiliyorum.
Çamuru ıslatıp çadırın arasına koyuyoruz. Taşın üstüne oturup iki ayağımızla basarak çiğniyoruz. Evvelden tek ayağımızla basardık, şimdi gücümüz yetmediği için iki ayağımızla çiğneyip hazırlıyoruz."
"30 YILDIR DAĞDAN GETİRDİĞİMİZ ÇAMURLA ÜRETİYORUZ"
Çocukluğundan beri Dölek çamuruyla güveç yaptığını belirten 70 yaşındaki öbür usta bayan Pembe Bilgili ise çamurun dağlardan çıkarılma sürecini anlattı.
Eşini 30 yıl evvel kaybettiğini ve o günden bu yana üretime aralıksız devam ettiğini söz eden Pembe Bilgili, üretim basamaklarını şöyle aktardı:
"En baştan bunun çamurunu dağdan alıyoruz. Sert çamuru yakın yerden, yumuşak çamuru ise karşıdaki bir yerden getiriyoruz. Evvelce hayvanların sırtında taşırdık, şimdi otomobillerle adamlar gidip çıkarıyorlar.
Sert ve yumuşak çamuru birbirine katıp karıştırıyoruz. Islatıp kıvamına gelince çiğniyoruz. Bir gün öncesinden hazırladığımız çamurla sonraki gün güveç kaplarımızı yapıyoruz."
Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!