Fon düzenlemesine ait kanun teklifinin 5 maddesi kabul edildi

TBMM Genel Kurulu, Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin birinci kısmında yer alan 5 maddeyi kabul etti.

TASFİYE SÜRECİ SPK GÖZETİMİNDE YÜRÜTÜLECEK

Kabul edilen maddelere nazaran, Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili kararı uyarınca, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararları ile tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarından bu düzenlemenin yayımı tarihinde tasfiyesi tamamlanmamış olanların adil, şeffaf ve faal halde tasfiyesine, bu fonların malvarlığından hukuka ters olarak çıkarılan kıymetlerin geri kazanılmasına, fon kayıp ve ziyanının sorumlulardan tahsiline ve geri kazanılan bedellerin fon hisse sahibine ödenmesine ait yöntem ve temellerin düzenlenmesi amaçlanıyor.

Teklifin kararları, belirtilenler dışındaki öteki yatırım fonları bakımından genel yahut daima bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacak.

Öte yandan, düzenleme kapsamındaki birtakım tanımlar ve kısaltmalar da karar altına alınıyor.

Düzenlemenin, "Tasfiyenin yürütülmesine ait genel temeller ve fon hisse sahipliğinin belirlenmesi" başlıklı kararına nazaran, fonların tasfiyesi SPK'nın nezaret ve kontrolünde, tasfiye ile misyonlu kuruluşlar tarafından yürütülecek. Kurul, tasfiye sürecinin etaplarını, fon varlıklarının tespitini ve nakde çevrilmesini, değerleme temellerini, fon hisse sahipliğinin belirlenme formunu, ara ve sonuncu ödemeyi, dağıtım sırasını ve tasfiyeye ait başka yol ve temelleri belirlemeye yetkili olacak.

TASFİYE SÜRECİNDE FON VARLIKLARININ KORUNMASI VE KISITLAMALAR

Tasfiye ile misyonlu kuruluşlar, yatırımcı menfaatini, ilgili varlığın piyasa şartlarını ve fon portföy yapılarını, fon varlıklarının korunmasını ve fon hisse sahiplerinin ortak menfaatini gözeterek mümkün olan en yüksek ekonomik kıymetin elde edilmesi gayesiyle gerekli itinası gösterecek. Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek pahasını yansıtmadığının yahut tasfiyeyi geciktireceğinin Kurulca belirlendiği hallerde, tasfiye süreçlerinde geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel süreç bildirimi formülleri ile süreksiz olarak farklı bir fiyat marjı uygulanmasına ve sermaye piyasası mevzuatı ile Borsa mevzuatında yer alan öteki usullerin kullanılmasına Kurulca karar verilebilecek. Kurul, tasfiye ile misyonlu kuruluşların talebi üzerine ilgili varlıkların Borsa dışında satışına onay verebilecek. Bu kapsamda yapılacak satış süreçleri bakımından, Kurulun yatırım fonlarına ait düzenlemelerinde yer alan kısıtlamalar uygulanmayacak. Borsada yahut Borsa dışında yapılacak satış yoluyla varlıkları satın alacak yatırımcıların bu sürece bahis olan varlıkları muhakkak bir mühlet Borsada satamayacağına ve bu varlıkların Borsada satılması sonucunu doğuracak biçimde rastgele bir süreçte bulunamayacağına Kurulca karar verilebilecek.

Tasfiye sürecinde tahsil edilen fiyatlar, fonun idare ve tasfiyesi için yapılan mecburî masraflar düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına dahil edilecek. Tasfiyenin tamamlanmasından sonra tahsil edilen meblağlar ise yinelenmiş ödemeye yol açmayacak biçimde geri kazanım hesabına aktarılacak.

Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul AŞ (Borsa), Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye ile vazifeli kuruluşlar, portföy idare şirketleri, portföy saklama kuruluşları ile öteki sermaye piyasası kurumları ve kamu kurum ve kuruluşları, bu düzenlemenin uygulanması için gerekli bilgi ve evrakları Kurula, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) talepleri üzerine gecikmeksizin vermekle yükümlü olacak. Bu kurum ve kuruluşlar özel mevzuatlarında yer alan saklılık ve sır saklamaya ait kararlara dayanarak bilgi vermekten imtina edemeyecek.

Fon hisse sahipliği, tasfiye ile misyonlu kuruluşlar tarafından MKK kayıtları ile mutabakat sağlanmak suretiyle fon ve hesap bazında tespit edilecek.

Genel Kurulda kabul edilen önergeyle, katılma hissesi sahipleri ismine Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) iletilmiş olmakla birlikte ilgili fonun temerrüdü yahut fiyat açıklamaması sebebiyle gerçekleştirilemeyen talimatlar geçersiz hale geldiğinden TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabında katılma hissesi bulunan katılma hissesi sahiplerinin de fon hisse sahibi sıfatıyla tasfiye kapsamında olduklarının belirlenmesi amaçlanıyor. Buna nazaran, tasfiyeye mevzu fonlara ait olarak 17 Eylül 20026 tarihi ve öncesinde TEFAS'a iletilmiş olmakla birlikte, ilgili fonun temerrüdü ve/veya katılma hissesi fiyatının açıklanmaması sebepleriyle gerçekleştirilemeyen talimatlar bakımından katılma hisseleri bloke edilmiş olanlar, fon hisse sahibi sıfatıyla düzenlemedeki tasfiye kararlarına tabi olacak.

Sermaye Piyasası Kanunu'nun "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali", "piyasa dolandırıcılığı" başlıklı kararlarında düzenlenen fiillerin, Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlar tarafından işlenmesi yahut bu fonlarla birlikte hareket edilmesi ya da fonların iştirakiyle işlenmesi halinde bu fiilleri işlediği yahut bu fonlarla birlikte hareket ettiği Kurulca tespit edilen kişi ve kurumlara, Kurulun kelamı edilen tarihli kararları uyarınca tasfiyesine karar verilen fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.

1 MİLYON TL'YE KADAR ARA ÖDEME YAPILABİLECEK

Teklifin "Net yatırım meblağı, ara ödeme ve sonuncu ödeme" başlıklı kararına nazaran, fon malvarlığının nakde çevrilmesi sonucunda elde edilen dağıtılabilir nakdin, tasfiye kararından bir evvelki gün sonu prestijiyle geçerli fon ünite hisse fiyatı ile ödemeye temel katılma hissesi adetleri üzerinden hesaplanan toplam fiyatı karşılamaya kâfi olmaması halinde, Sermaye Piyasası Kanunu'nun "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali", "piyasa dolandırıcılığı" başlıklı kararlarında düzenlenen fiillere yönelik karar gizli kalmak kaydıyla, tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerde dikkate alınacak fon hisse sahibinin net yatırım meblağı, fona, fon hisse sahibi tarafından fiilen yapılan her bir nakit girişinin ve çıkışının tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm adabı uygulanarak bulunacak giriş ve çıkış meblağlarından, giriş meblağının çıkış fiyatından fazla olması durumunda, fondan fon hisse sahibine yapılan her bir nakit çıkışının meblağının birinci giren birinci çıkar aslı ile düşülmesi suretiyle MKK tarafından hesaplanacak.

Fon hisse sahiplerinin tasfiye bakiyesinden alacakları ödemelerden mahsup edilmek üzere, ilgili karar uyarınca hesaplanan net yatırım meblağının endeksleme uygulanmaksızın bulunan kısmını geçmemek kaydıyla, Kurulca belirlenen fonlarda, net yatırım meblağı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılar için bu meblağda, 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme yapılabilecek. Fon hisse sahiplerine yapılacak ara ödeme fiyatı, para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere, ara ödeme meblağının hesaplandığı tarihten bir evvelki gün sonu prestijiyle hesaplanan, ilgili fon hisse sahibinin hesabında bulunan fon katılma hisselerinin toplam bedelini aşamayacak. Fonun evvelki gün sonu fiyatı, gereksinim duyulan bilgiler tasfiye ile vazifeli kuruluşlardan temin edilerek, ilgili güne dair yapılan değerleme ile Takasbank tarafından hesaplanan fiyat olacak.

Dağıtılabilir nakdin düzenlemeye nazaran hesaplanan net yatırım meblağlarının ve/veya düzenlemeye nazaran hesaplanan ara ödeme fiyatlarının tamamını karşılamaya yetmemesi halinde Kurul, mevcut nakitten mümkün olan en fazla sayıda fon hisse sahibinin tam yararlanması gayesiyle, net yatırım fiyatı en düşük olan fon hisse sahibinden başlanmak suretiyle ödeme yapılmasına ve/veya tüm fon hisse sahipleri bakımından uygulanacak minimum bir ara ödeme meblağı belirlenerek bu meblağa kadar ödeme yapılmasına karar vermeye yetkili olacak. Bu kapsamda yapılacak ödemelerde hiçbir fon hisse sahibine net yatırım fiyatını, ödeme fiyatının hesaplandığı tarihten ve/veya tasfiye tarihinden evvelki gün sonu prestijiyle hesaplanmış hak ve alacak meblağlarını yahut düzenlemede öngörülen 1 milyon Türk lirası fiyatındaki ara ödeme tavanını aşan ödeme yapılamayacak. Ara ödeme karşılığı rastgele bir katılma hissesi iade süreci yapılamayacak. Kelam konusu katılma hisseleri son tasfiye ödemeleri sırasında iade edilecek.

Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarda, tasfiye tarihine kadar katılma hisselerini fona iade etmek suretiyle ödeme almış olan şahısların, girişlerinin tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm tarzı uygulanarak bulunacak ölçüsü aşan meblağda elde ettikleri getiri, Kurulca duyuru edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edilebilecek. Bu fonların malvarlığında yer alan ve Kurulca Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili maddelerine husus edilen hisselerden yarar elde eden şahıslarca, kelam konusu hisselerden elde edilen getirinin, hissenin elde tutulduğu devirde alım maliyetinin tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm metodu uygulanarak bulunacak fiyatı aşan kısmı, Kurulca duyuru edilen genel pay iade hesabına isteğe bağlı olarak iade edilebilecek. Karar kapsamında, hesaplama periyodunun, iade edilecek fiyatın belirlenmesinde kullanılacak usul ile kararın uygulanmasına ait öteki yordam ve temellerin belirlenmesine Kurul yetkili olacak.

Nihai ödemede, fon hisse sahibine tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından yahut öteki hukuksal yollardan daha evvel yapılan ödemeler mahsup edilecek.

FON MALVARLIĞINDAN MEVZUATA AYKIRI ÇIKARILAN DEĞERLER VE ŞAHSİ SORUMLULUK

Düzenlemeyle "Fon malvarlığından mevzuata alışılmamış çıkarılan kıymetler ve şahsi sorumluluk" başlıklı kararla fon malvarlığından hukuka alışılmamış çıkarılan bedellerin kapsamı ve bu sebeple doğan ziyana yahut kayba yönelik sorumluluk düzenleniyor.

Buna nazaran, fon malvarlığından mevzuata muhalif olarak yahut mevzuata şeklen uygun olsa dahi fonun menfaatine uygun gerçek bir ekonomik hedefi bulunmaksızın, karşılıksız yahut muvazaalı süreçlerle kredi, borç, avans, teminat, bölüm, temlik, alım, satım, repo, karşıt repo yahut gibisi süreç ve mukaveleler yoluyla bağlı taraflar, hakim ortaklar, yöneticiler, bunların direkt yahut dolaylı denetim ettikleri şahıslar veyahut öbür üçüncü şahıslar lehine çıkarılan yahut aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacaklar ile bunların yerine geçen yahut kıymetlendirilmesi suretiyle elde edilen bedeller fon malvarlığından hukuka ters çıkarılmış paha addedilerek fon ziyana yahut kayba uğratılmış sayılacak. Ziyan yahut kayıptan öncelikle fonun kurucusu ve/veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak. Bu meblağın portföy idare şirketinden büsbütün yahut kısmen tahsil edilememesi yahut edilemeyeceğinin açıkça belirli olması halinde, fonun ziyana yahut kayba uğratılmasında sorumluluğu Kurulca belirlenen gerçek ve hükmî şahıslar ile bu şahıslarla birlikte hareket ettiği tespit edilenler, şahsen sorumlu olacak.

Düzenlemenin "Elkonulan ve müsadere edilen malvarlığı bedelleri ve geri kazanım hesabı" başlıklı kararı kapsamında bulunmayan durumlar bakımından Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye süreçleri ile kontrol ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her bir fon bakımından ziyan yahut kayıp fiyatını, ziyan yahut kayıpta sorumluluğu bulunan gerçek ve hukuksal bireyleri ve sorumlu oldukları fiyatları belirleyerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) bildirecek.

SPK'nin bildirimi üzerine sorumluların malvarlığından geri kazanım sağlanması emeliyle, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında TMSF tarafından tahsil ve takip süreçleri başlatılacak. TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve Bankacılık Kanunu'nun ilgili kararlarını uygulama yetkisine haiz olacak. Bu karar kapsamında açılacak davalarla ilgili olarak İstanbul yönetim mahkemeleri yetkili olacak.

ÖNERGE TARTIŞMASI

Genel Kurulda siyasi partilerin grup başkanı ve grup başkanvekilleri, teklifin "Tasfiyenin yürütülmesine ait genel asıllar ve fon hisse sahipliğinin belirlenmesi" başlıklı maddesine yönelik AK Parti milletvekillerince verilen önergeye reaksiyon gösterdi ve buna yönelik tenkitlerde bulundu.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler ise "17 Eylül prestijiyle alınan bu kararlar doğrultusunda ilgili portföy şirketlerinin gerek daha evvelki talimatları noktasında temerrüde düşmüş, gerekse de verilen talimat karşısında fiyat oluşmamış durumlar var. Bunu izah ediyoruz. Siz talimat vermiş olsanız bile payınız satış bedeliyle birlikte sonuncu evre oluşmadığı surece siz o fonun yatırımcısı olarak devam ediyorsunuz. Fark etmiyor ki." tabirini kullandı.

Yatırımcıların verdiği satış talimatının TEFAS'ta kayıt altında bulunduğunu lisana getiren Güler, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Ancak bunun kesin evrede sonuçlanabilmesi için bir temerrüt durumunun oluşmaması ve birebir vakitte bir pahasının ortaya çıkması gerekiyor. Bu süreçteyken SPK bu portföy şirketleriyle ilgili süreç tesis etmiş ve karar almış. O vakit bunun tüzel statüsü nedir? Bunu izah ediyoruz. Biz öncelikli olarak herkese 1'er milyon lira verelim, devamında kıymetler oluştukça her bir fon için bu ödemeler yapılmaya devam edecek. 65 yatırım fonunda mevcut herkesin öncelikli olarak 1'er milyonu alması, devamında da mevcut her bir yatırım fonunun bedelleri içerisinde nakde çevrilmek ve belirlenmek suretiyle de devamında bunun tamamına ödemeyi gerçekleştirebilmek. Hedefimiz bu. Bu kanun da bunu sağlıyor. Benim varsayımım bunların çok kahir çoğunluğuyla bir arada ödeneceğidir. Çok net, yüzde 100. Olur mu olmaz mı bilemem.”

Güler'in açıklamalarının akabinde Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen, İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, CHP Grup Başkanvekili Rahmi Aşkın Türeli, DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit ve Yeni Parti Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, tekrar kelam alarak sorular yöneltti ve tenkitlerde bulundu.

"HER BİRİNİN KISTASLARI, İÇERİĞİ FARKLI, BU YATIRIM FONLARININ DEĞERLEMELERİ FARKLI"

Bunun üzerine AK Parti Grup Başkanı Güler, şunları kaydetti:

“"Belki 7-8 başlıkta bu yatırım fonu içerisinde bedeller var. Biz bunun hangi evrede ne kıymet oluştuğunu bilmiyoruz ki. Satış buyruğu verdiniz. O fonda o kıymetlerin oluşması lazım. Ancak oluşurken de iki basamaklı sistem var. Her birinin kıstasları, içeriği farklı, bu yatırım fonlarının değerlemeleri farklı. O halde siz satış buyruğu vermiş olsanız bile şayet orada nakde dönüşecek bir değerlemeniz oluşmamışsa, sizin temerrüt durumunuz yoksa elbette yapılmıştır. Ancak yapılamadığı durumlarda bunun tüzel durumu nedir? Bunu izah etmeye çalışıyoruz."”

Güler, MKK'deki bütün kayıtların silindiği tezlerinin "sosyal medya yalanı" olduğunu söyleyerek, kayıtların silinmesinin mümkün olmadığını belirtti.

Fon soruşturmasıyla ilgili yargı sürecinin işlediğine dikkati çeken Güler, "Kim neye karışmışsa sonuna kadar hesabı sorulacaktır. Bu hususlarda mevcut durum içerisinde bizim sıkıntımız, emelimiz bu kıymetler üzerinde bütün yatırım fonlarına para yatırmış şahısların paralarına kavuşmasıdır. Ancak bunun vakte muhtaçlığı var. Türel bellilik unsuruna muhtaçlığı var." dedi.

Genel Kurulda kanun teklifinin 5. maddesinin kabul edilmesinin akabinde birleşime ara veren TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, aranın akabinde komitenin yerini almaması üzerine birleşimi saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı.

Kaynak: {Haber Merkezi}