F-35 düğümü çözülüyor: Moskova'dan Ankara'nın S-400 planına yeşil ışık

Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını tekrar alabilmesi için S-400 hava savunma sistemleri konusunda nasıl bir formül geliştireceği, sırf Washington’da değil Moskova’da da yakından takip ediliyor.

Rusya’nın önde gelen gazetelerinden Kommersant, Türkiye’nin Rusya’dan satın aldığı S-400 sistemlerinin geleceğini mercek altına aldı.

RUSYA’NIN ONAYI GEREKİYOR

Veronika Vişnyakova imzasıyla yayımlanan değerlendirmede, Ankara’nın S-400 sistemlerini ya da bunların bileşenlerini Rusya’nın müsaadesi olmadan üçüncü bir ülkeye satamayacağı yahut devredemeyeceği hatırlatıldı.

Gazete Türkiye ile Rusya arasındaki S-400 sözleşmesi, sistemlerin ya da kritik bileşenlerinin üçüncü taraflara aktarılmasını Moskova’nın onayına bağlıyor.

"BAE’YE SATIŞA MOSKOVA ENGEL OLMAYABİLİR"

Gazete, Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’un 10 Temmuz’da yaptığı açıklamayı da hatırlatarak, Moskova ile Ankara arasında S-400’lerin geleceğine ait temasların sürdüğünü ve bahsin Kremlin tarafından “son derece hassas” olarak değerlendirildiğini aktardı.

Kommersant’ın en dikkat cazibeli değerlendirmesi ise Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ihtimaliyle ilgili oldu.

Gazete şu sözleri kullandı:

“Türkiye’nin Birleşik Arap Emirlikleri ile muahedeye varması halinde Rusya’nın bu türlü bir satışa pürüz olması pek muhtemel görünmüyor.”

Bu değerlendirmeye münasebet olarak da BAE’nin NATO üyesi olmaması ve Moskova ile Abu Dabi arasında özel bir tansiyon bulunmaması gösterildi.

Kommersant’a nazaran bu sebeple S-400’lerin BAE’ye tekrar satılması, Rusya açısından yüksek riskli bir adım olarak görülmeyebilir.

TÜRKİYE’NİN F-35 HESABI S-400’E TAKILIYOR

Haberde, Ankara’nın ABD’den F-35 savaş uçakları alma gayesini koruduğu fakat Washington’ın S-400 konusundaki tavrının süreci tıkadığı belirtildi.

Kommersant, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Türkiye elindeki Rus imali S-400 sistemlerinden çıkmadığı sürece F-35 satışına onay vermeye hazır olmadığını yazdı.

Gazete, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçen hafta sonu Al Jazeera’ya yaptığı açıklamada, “Sayın Trump’ın F-35 savaş uçakları konusundaki verdiği kelamı yerine getirmesini bekliyoruz.” dediğini de hatırlattı.

TRUMP’IN SÖZÜNE RAĞMEN GÖRÜŞMELER TIKANDI

Kommersant, ABD Başkanı Donald Trump’ın 7 Temmuz’da Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında Türkiye’yi yine F-35 programına dahil etmeye hazır olduğunu söylediğini aktardı.

Gazeteye nazaran Trump’ın bu açıklamasının üzerinden bir aydan fazla mühlet geçmesine karşın görüşmelerde ilerleme sağlanamadı.

Kommersant, sürecin tıkanmasının temel sebeplerinden birinin ABD Dışişleri Bakanlığı’nın S-400 konusundaki katı tavrı olduğunu yazdı.

Gazeteye nazaran Trump’ın bu açıklamasının üzerinden bir aydan fazla müddet geçmesine karşın görüşmelerde ilerleme sağlanamadı.

Kommersant, sürecin tıkanmasının temel sebeplerinden birinin ABD Dışişleri Bakanlığı’nın S-400 konusundaki katı tavrı olduğunu yazdı.

S-400’LERİN ABD’DE DEPOLANMASI SENARYOSU DA GÜNDEME GELDİ

Kommersant, Ankara ile Washington arasında S-400’lerin devre dışı bırakılması yahut birtakım bileşenlerinin ABD’de depolanması üzere seçeneklerin de konuşulduğunu belirtti.

Ancak gazete bu ihtimallerin savunma endüstrisi kontratlarının yapısıyla direkt çeliştiğini savundu.

Kommersant, “Silah üreticileri teknolojilerinin açığa çıkmaması konusunda son derece hassastır. Gelişmiş silah sistemlerini sadece çok sıkı belirlenmiş mukaveleler çerçevesinde teslim ederler. Türkiye’ye yapılan S-400 satışı da bu tıp mutabakatlardan biridir.” değerlendirmesinde bulundu.

Bu sebeple Türkiye’nin S-400’leri ABD’ye devretmesi ya da sistemin kritik modüllerini Amerikan denetimine bırakması, Moskova açısından çok daha problemli bir senaryo olarak görülüyor.

"ANKARA BAE İLE ANLAŞIRSA MOSKOVA YEŞİL IŞIK YAKABİLİR"

Kommersant’ın değerlendirmesinden çıkan tabloya nazaran Moskova açısından en kabul edilebilir senaryolardan biri, S-400 sistemlerinin NATO dışındaki ve Rusya ile düzgün münasebetlere sahip bir ülkeye devredilmesi olabilir.

Bu noktada BAE öne çıkıyor. Gazete açık biçimde Kremlin’in BAE’ye muhtemel satışa karşı çıkmasının düşük ihtimal olduğunu yazarken, bunun Rusya tarafından verilmiş resmi bir onay olmadığına dikkat çekmek gerekiyor.

Şimdilik kelam konusu kıymetlendirme Kommersant’ın Moskova’daki kaynaklarına dayandırdığı bir tahlil niteliğinde.

Kaynak: {Haber Merkezi}