Dünyada fakir sayısı 16 yıl sonra birinci kere yükseldi

Dünya genelinde yoksullukla uğraşta kaydedilen ilerlemeye karşın, çok boyutlu yoksulluk yaşayanların sayısı tekrar yükselişe geçti.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile Oxford Üniversitesi bünyesindeki Oxford Yoksulluk ve İnsani Gelişme Girişimi (OPHI) tarafından yayımlanan 2026 Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi, 2010’da ölçümlerin başlamasından bu yana global fakir nüfusunda birinci sefer artış yaşandığını ortaya koydu.

108 ülkeden elde edilen datalara dayanan rapora nazaran, dünya nüfusunun yüzde 18,9’una karşılık gelen yaklaşık 1 milyar 198 milyon kişi çok boyutlu yoksulluk şartlarında yaşıyor. Bir evvelki yıla nazaran fakir sayısındaki artış 51,5 milyona ulaştı.

Endeks, yoksulluğu sadece gelir seviyesiyle sonlu tutmuyor; sıhhat, eğitim ve hayat standartlarındaki eksiklikleri de pahalandırıyor. Beslenme, çocuk vefatları, eğitim mühleti, okula devam, pak içme suyu, sanitasyon, elektrik, barınma, yemek pişirme yakıtı ve varlık sahipliği olmak üzere 10 gösterge temel alınıyor.

YOKSUL SAYISINDAKİ ARTIŞIN NEDENLERİ

Raporda, fakir nüfusundaki artışın her ülkede yoksulluk oranlarının yükseldiği manasına gelmediğine dikkat çekiliyor. Birtakım ülkelerde yoksulluk oranları gerilese de nüfus artışı sebebiyle yoksulluk yaşayan şahısların toplam sayısı yükselebiliyor.

Ülkelerin farklı yıllarda gerçekleştirilen araştırmalarını karşılaştıran çalışma, Afganistan, Orta Afrika Cumhuriyeti, Gine, Kırgızistan ve Nijerya’da çok boyutlu yoksulluğun arttığını gösteriyor.

Raporda nüfus artışının da toplam sayıları etkilediği belirtiliyor. Yeni araştırma verisi bulunmayan 95 ülkede güncellenen nüfus iddiaları, fakir sayısına 15,8 milyon kişi ekledi. Küresel artışın geri kalanında ise yoksulluk oranlarındaki değişimler, demografik gelişmeler ve araştırmalarda kullanılan göstergelerdeki farklılıklar tesirli oldu.

EN BÜYÜK ARTIŞ NİJERYA’DA

Yoksul sayısındaki en yüksek artış Nijerya’da görüldü. Ülkede çok boyutlu yoksulluk yaşayanların sayısı 2021-2024 periyodunda 17,9 milyon artarken, Afganistan’da 2015-2016 ile 2022-2023 devirleri arasında 5,3 milyonluk yükseliş kaydedildi.

Buna karşılık Mısır, Nepal ve Tacikistan’da hem yoksulluk oranı hem de fakir nüfus azaldı. Angola ve Zambiya’da ise yoksulluk oranlarındaki düşüşe karşın nüfus artışı sebebiyle fakir kişi sayısı yükseldi.

YOKSULLUKTAN EN ÇOK ÇOCUKLAR ETKİLENİYOR

Rapora nazaran, çok boyutlu yoksulluk yaşayan 1,2 milyar kişinin 617 milyonu 18 yaşın altındaki çocuklardan oluşuyor. Çocuklar, toplam fakir nüfusun yüzde 51,5’ini oluşturuyor. Dünya genelinde yaklaşık her üç çocuktan biri çok boyutlu yoksulluk yaşarken yetişkinlerde bu oran yaklaşık her yedi şahıstan biri düzeyinde bulunuyor.

Yoksulluk içindeki 534 milyon kişi ise ağır çok boyutlu yoksulluk şartlarıyla karşı karşıya. Bu gruptakiler, endekste bedellendirilen yüklü göstergelerin en az yarısında mahrumluk yaşıyor.

Raporda ayrıyeten 952 milyon kişinin çok boyutlu yoksulluğa karşı kırılgan durumda olduğu belirtiliyor. Bu şahıslar, yoksulluk eşiğinin altında sınıflandırılmasalar da çeşitli temel gereksinimlerden mahrum bulunuyor.

YOKSULLARIN YÜZDE 83’Ü KIRSAL BÖLGELERDE YAŞIYOR

Kırsal ve kentsel bölgeler arasındaki fark, yoksulluğun dağılımında da belirginleşiyor. Çok boyutlu yoksulluk yaşayanların 998 milyonu kırsal alanlarda, 200 milyonu ise kentlerde bulunuyor. Buna nazaran fakir nüfusun yüzde 83,3’ü kırsal bölgelerde yaşıyor.

Kırsal alanlarda yaşayanların yüzde 28,7’si çok boyutlu yoksulluk içindeyken kentlerde bu oran yüzde 7 olarak hesaplandı. Böylelikle kırsal bölgelerde yoksulluk oranının kentlerin dört katından fazla olduğu ortaya çıktı.

Bölgesel dağılımda Sahra Altı Afrika, 616 milyon fakir ile birinci sırada yer aldı. Bölgede nüfusun yüzde 51,4’ü çok boyutlu yoksulluk şartlarında yaşıyor. Güney Asya’da ise fakir sayısı 393 milyon olarak belirlendi.

33 ÜLKE YOKSULLUĞU YARILAMAYI BAŞARDI

Raporda global tabloya karşın yoksullukla çabada kıymetli ilerlemeler kaydeden ülkelere de dikkat çekildi. Buna nazaran, datalarında eğilim karşılaştırması yapılabilen 89 ülkenin 33’ü, 15 yıldan kısa müddette çok boyutlu yoksulluk endeksi pahasını yarıya indirdi.

UNDP ve OPHI, sonuçların yoksulluğun sadece gelir eksikliği olarak ele alınamayacağını ortaya koyduğunu belirtiyor. Sıhhat, eğitim ve temel hayat şartlarındaki birbiriyle temaslı yoksunlukların birlikte giderilmesi, kalıcı ilerleme açısından önem taşıyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}