Donald Trump 30 sefer 'anlaşma' dedi: Petrol piyasaları sert dalgalandı

Dünyanın gözü Orta Doğu'da...

ABD ile İsrail'in İran'a yönelik ortak taarruzlarıyla başlayan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı kaynaklı arz kesintisi tasaları petrol fiyatlarını son yılların en yüksek düzeylerine çıkardı.

BRENT 100 DOLAR DÜZEYLERİNDE DENGELENDİ

Bu kapsamda 28 Şubat'ta başlayan çatışma sürecinden bu yana Trump'ın İran'a ait açıklamaları ve Hürmüz Boğazı'na yönelik gelişmelerin tesiriyle Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 100 dolar düzeyinde dengelendi.

Bu süreçte, Trump'ın sık sık tekrarladığı muahede ve ateşkes iletileri, diplomatik emel taşımasının yanı sıra güç piyasalarındaki beklentileri yönlendiren kıymetli ögelerden biri olarak öne çıktı.

30 SEFER 'ANLAŞMA' DEDİ

Trump marttan bu yana en az 30 kere İran'la muahede, ateşkes yahut diplomatik tahlilin yakın olduğuna ait açıklamalarda bulundu.

Ancak taraflar ortasında kalıcı bir uzlaşı sağlanamaması, petrol piyasalarında yüksek oynaklığın sürmesine neden oldu.

"Anlaşma yakın", "görüşmeler verimli ilerliyor" ve "ateşkes mümkün" yönündeki açıklamalar vakit zaman petrol fiyatları üzerinde aşağı taraflı baskı oluştururken, diplomatik sürecin somut mutabakatla sonuçlanmaması ve jeopolitik risklerin büsbütün ortadan kalkmaması, fiyatların savaş öncesi düzeylere gerilemesini engelledi.

Böylece piyasada ne tam bir kriz ne de tam bir olağanlaşma yaşandı. Bu durum, petrol ve doğal gaz üreticilerinin yüksek gelir elde etmeye devam etmesine imkan sağlarken, güç fiyatlarının ekonomik faaliyet üzerinde yıkıcı baskı oluşturacak düzeylere yükselmesini de sınırladı.

Sonuç olarak güç talebi kıymetli ölçüde korunurken, ABD'li üreticiler de yüksek fiyat ortamından faydalanmayı sürdürdü.

KÜRESEL PETROL İHRACATINDA LİDERLİK ABD'YE GEÇTİ

Ortaya çıkan bu tablo, petrol ve doğal gaz üretimindeki güçlü büyüme sayesinde net güç ihracatçısı pozisyonuna yükselen ABD'nin güç kesiminin süreçten ekonomik açıdan görece avantajlı çıkmasına katkı sağladı.

Gemi takip şirketi Vortexa'nın datalarına nazaran, ABD'nin ham petrol ve petrol eseri ihracatı mayısta günlük yaklaşık 10,5 milyon varile ulaşarak üst üste üçüncü ayda da dünyada birinci sırada yer aldı.

Uluslararası medya kuruluşlarının hesaplamalarına nazaran, tıpkı periyotta Rusya'nın petrol ihracatı günlük yaklaşık 7 milyon varil, Suudi Arabistan'ın ihracatı ise 5,9 milyon varil düzeyinde gerçekleşti.

Karşılaştırıldığında, geçen yıl Suudi Arabistan'ın günlük petrol ihracatı yaklaşık 8,1 milyon varil, ABD'nin 6,6 milyon varil ve Rusya'nın 5,8 milyon varil seviyesindeydi.

Bununla birlikte, yüksek fiyat ortamı ABD kaya petrolü kesimindeki faaliyetleri desteklerken, ABD merkezli güç araştırma şirketi Primary Vision'ın dataları de petrol alanlarındaki operasyonların hızlandığını gösterdi.

Buna nazaran, savaşın başlamasından bu yana ABD kaya petrolü kesimindeki faaliyetler bariz halde hızlandı.

Şirketin Frac Spread Count ve Frac Job Count göstergeleri güçlü artış kaydederken, basınçlı pompalama kapasitesi 2022'den bu yana en sıkışık düzeye ulaştı. 

'ANLAŞMA YAKIN' VAATLERİ PETROL PİYASASINI YÖNLENDİRDİ

Trump'ın İran'la müzakerelere ait optimist açıklamaları, petrol piyasasında son ayların en sert fiyat hareketlerini tetikledi.

Brent petrol, Trump'ın Orta Doğu'daki tansiyonun azalabileceğine ve İran'la diplomatik tahlil sağlanabileceğine yönelik açıklamalarının akabinde 10 Mart'ta yüzde 11,3 düşüşle 87,80 dolara gerilerken, 16 Mart'ta da Hürmüz Boğazı'ndan birtakım tankerlerin yine geçiş yapabildiğine ait haberlerin tesiriyle yüzde 6,9 bedel kaybederek 96,04 dolara indi.

Trump'ın 23 Mart'ta tarafların muahedeye ait "neredeyse tüm hususlarda uzlaşı sağladığını" açıklamasının akabinde Brent petrol tıpkı gün yüzde 9,8 düşüşle 95,92 dolardan kapandı.

Trump sonraki gün İran'ın muahede yapmaya "çok istekli" olduğunu öne sürerken, 25-29 Mart'ta da Tahran'ın muahede için ağır gayret gösterdiğini ve hatta "yalvardığını" iddia etti.

Ancak mutabakata yönelik optimist iletilere karşın kalıcı uzlaşı sağlanamaması nedeniyle Brent petrol, jeopolitik risklerin tesiriyle martı 118,35 dolardan kapattı.

PİAYASALARI MANİPÜLE ETTİ

Nisanda da emsal bir tablo görüldü. Trump'ın ateşkes ve mutabakata yakın olunduğuna yönelik açıklamalarının tesiriyle Brent petrol 7 Nisan'da yüzde 0,5, 8 Nisan'da ise yüzde 13,3 geriledi.

Trump'ın 15 ve 17 Nisan'da mutabakatın çok yakın olduğu, İran'ın talepleri kabul ettiği ve bir iki gün içinde uzlaşı sağlanabileceği tarafındaki açıklamaları da piyasalardaki risk primini azalttı.

Bu açıklamaların tesiriyle Brent petrol 17 Nisan'da yüzde 9,1 düşüşle 90,38 dolardan günü kapatarak, 10 Mart'tan bu yana en düşük kapanışı kaydetti.

Buna rağmen diplomatik sürecin sonuç vermemesi nedeniyle risk primi büsbütün ortadan kalkmadı.

Nisan sonunda Brent petrol gün içinde 126 doların üstünü test ederek son 4 yılın en yüksek düzeyini gördü ve ayı 114,01 dolardan tamamladı.

BELİRSİZLİK SÜRÜYOR

Mayısta Trump'ın tarafların uzlaşıya çok yakın olduğu tarafındaki açıklamaları satış baskısını yine gündeme taşıdı.

Brent petrolün varil fiyatı ay boyunca kademeli olarak gerileyerek 108 dolar düzeylerinden 92 dolar bandına indi.

Ancak muahedenin somutlaşmaması ve jeopolitik tansiyonun sürmesi, piyasalardaki oynaklığın yüksek kalmasına yol açtı.

Kaynak: {Haber Merkezi}