Yapay zeka şirketlerinin bilimsel araştırmalardaki kullanım alanları genişlerken, Anthropic'in Claude modeliyle yürüttüğü bir biyoloji çalışması yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Şirket, yapay zeka casuslarının devasa DNA data tabanlarını tarayarak, CRISPR sistemlerine emsal özellikler taşıyabilecek daha evvel incelenmemiş bir biyolojik yapı belirlediğini duyurdu.
Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei, sosyal medya paylaşımında keşfin yeni bir gen düzenleme sistemine işaret edebileceğini belirtti.
Şirket ise araştırmanın tecrübeli bilim insanlarının yönlendirmesi altında gerçekleştirildiğini vurguladı.
CLAUDE BİNLERCE DNA DİZİSİNİ İNCELEDİ
Anthropic'in açıklamasına nazaran, biyoloji laboratuvarındaki araştırmacılar Claude'a, RNA'daki genetik bilgiyi DNA'ya aktaran aksi transkriptaz enziminin (RT) yeni örneklerini bulmak emeliyle geniş bir DNA dizisi bilgi tabanını tarama misyonu verdi.
Görevi yerine getiren 950 yapay zeka casusunun yaklaşık 21 saat boyunca çalıştığı ve 3 bin 500 RT örneğini belirlediği bildirildi. Bu örnekler daha sonra en dikkat alımlı 20 adayla sonlandırıldı.
Araştırmacılara nazaran casuslardan biri, sıra dışı görünen bir RT geninin yanında tekrarlanan bir DNA dizisi fark etti. Daha kapsamlı incelemenin akabinde bunun yeni bir biyolojik sisteme işaret edebileceği kıymetlendirilerek insan araştırmacıların incelemesine sunuldu.
Anthropic, kendi bilim insanlarının daha sonra kelam konusu yapıyı, bakterilerde doğal olarak bulunan CRISPR sistemlerine emsal özellikler taşıyan ve daha evvel karakterize edilmemiş bir bakteriyofaj sistemi olarak tanımladığını açıkladı.
UZMANLAR: "HENÜZ GEN DÜZENLEME MEKANİZMASI OLDUĞU KANITLANMADI"
Çalışmaya dahil olmayan bilim insanları ise keşfin değerinin şu basamakta abartılmaması gerektiğini belirtiyor.
Minnesota Üniversitesi'nden Doçent Aaron Engelhart, bulguların ilgi alımlı bir başlangıç olduğunu lakin şimdi bir gen düzenleme sisteminin delili sayılamayacağını tabir etti. Araştırmada tanımlanan viral dizilerin gerçekte ne yaptığı ve CRISPR araçlarına emsal bir fonksiyon taşıyıp taşımadığı da şimdi katılaşmış değil.
Çalışmanın hakemli bir bilimsel mecmuada yayımlanmamış olması da bulgunun doğrulanması açısından değerli bir eksiklik olarak bedellendiriliyor.
CRISPR genom düzenleme çalışmalarının öncülerinden MIT ve Broad Enstitüsü Profesörü Feng Zhang ise çalışmayı "gerçekten ilgi çekici" olarak nitelendirdi.
KEŞFİN ÖZGÜNLÜĞÜ TARTIŞMA KONUSU OLDU
Anthropic'in duyurusunun ardından Kopenhag Üniversitesinde doktora araştırmasını tamamlayan Mario Rodriguez Mestre, misal viral yapıların kendi yayımlanmamış çalışmasında da tespit edildiğini öne sürdü.
Mestre, araştırmasını özel Claude hesabında yürüttüğünü ve tez taslakları ile tahlillerini de sisteme yüklediğini belirtti. Anthropic'in çalışmalarını kasıtlı olarak kullandığını argüman etmediğini söyleyen Mestre, bilgilerin bir biçimde modele ulaşmış olabileceğini yahut keşif sürecinin şirketin açıkladığından daha fazla insan yönlendirmesi içerdiğini savundu.
Anthropic'in bu savlara ait yorum talebine yanıt vermediği aktarıldı.
Teksas Üniversitesi Austin'den Prof. Ilya Finkelstein, farklı araştırma kümelerinin bağımsız olarak misal sonuçlara ulaşmasının bilimde olağan olduğunu fakat Mestre'nin argümanlarının ciddiye alınması gerektiğini söyledi.
YAPAY ZEKA "YARATICI BİLİM İNSANI" MI, GÜÇLÜ BİR ARAŞTIRMA ARACI MI?
Uzmanlar arasındaki temel tartışmalardan biri de Claude'un keşifteki gerçek rolüne ait.
King's College London'dan Prof. Gustavo Sudre, yapay zekanın sırf evvelden belirlenmiş bir data tahlilini gerçekleştirmekten öte, büyük ölçüde data içinde neyin dikkate kıymet olduğuna ait kıymetlendirme yaptığına dikkati çekti.
Finkelstein ise yapay zekanın burada daha çok "samanlıkta iğne arama" konusunda başarılı olduğunu belirterek, modellerin çok sayıda verimsiz seçeneği kısa müddette eleyebilmesinin bilim insanları açısından değerli bir avantaj olduğunu söz etti.
Bununla birlikte Finkelstein, Anthropic araştırma grubundaki bilim insanlarının alanında tecrübeli isimlerden oluştuğuna da dikkati çekti. Çalışmanın baş muharrirlerinden Dr. Peter Yoon'un, CRISPR-Cas9 çalışmalarının öncülerinden ve 2020 Nobel Kimya Ödülü sahibi Jennifer Doudna'nın laboratuvarında misyon yaptığı belirtildi.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA YARIŞI BÜYÜYOR
Anthropic'in bilimsel araştırmalara yönelik Claude Science aracını piyasaya sürmesinin akabinde öbür büyük teknoloji şirketleri de emsal sistemler geliştirdi. OpenAI, Microsoft ve Google DeepMind'ın da bilimsel bilgi setleriyle çalışabilen yapay zeka araçları üzerinde çalıştığı belirtiliyor.
Bu sistemler, genel emelli büyük lisan modellerinin yanı sıra DNA dizileri ve protein yapıları üzere uzmanlaşmış bilimsel datalardan yararlanıyor. Lakin uzmanlar, yapay zekanın sonuçlarının büyük ölçüde erişebildiği ve üzerinde eğitildiği dataların niteliğine bağlı olduğuna dikkati çekiyor.
Google DeepMind'ın protein yapılarını iddia eden AlphaFold sistemi, 2024 Nobel Kimya Ödülü ile ödüllendirilmiş olsa da muvaffakiyetinin arkasında onlarca yıl boyunca oluşturulan kapsamlı ve uzmanlaşmış bilgi setlerinin bulunduğu tabir ediliyor.
BİYOLOJİDE YAPAY ZEKA İÇİN ROBOTİK AŞAMASI BEKLENİYOR
Uzmanlara nazaran yapay zekanın biyolojide nitekim dönüştürücü sonuçlar ortaya koyabilmesi için sırf data tahliliyle sonlu kalmaması, fizikî laboratuvar süreçlerine de entegre edilmesi gerekiyor.
Imperial College London'dan Doçent Yuval Elani, biyolojinin matematikten farklı olduğunu ve bir noktada yapay zekanın tekliflerini fizikî dünyada uygulayabilecek robotik sistemlere muhtaçlık duyulacağını belirtti.
Anthropic de yapay zekanın tek başına yapabileceklerinin sonlarının farkında olduğunu ve yapay zeka casuslarının fizikî aygıtları inançlı biçimde çalıştırabilmesine yönelik çalışmalar yürüttüğünü bildiriyor.
King's College London'dan Sudre ise yapay zekanın bilim insanlarının rolünü ortadan kaldırmayacağını, asıl riskin araştırmacıların yapay zeka tarafından sunulan sonuçları sorgulamadan kabul etmesi olduğunu vurguladı.
Anthropic araştırmacılarının bundan sonraki basamakta, tespit edilen yapının laboratuvar ortamında fonksiyonunu doğrulamaya ve biyoteknoloji açısından pratik bir kullanımının bulunup bulunmadığını araştırmaya odaklanması bekleniyor.
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!