Avrupa, Omega Block kaynaklı sıcak hava dalgasıyla kavruluyor

Avrupa genelinde tesirli olan Omega Block kaynaklı sıcak hava dalgası nedeniyle Fransa, İngiltere, Hollanda, İspanya ve İtalya'nın da aralarında bulunduğu birçok ülke, son günlerde rekor sıcaklıklarla gayret ediyor.

İtalya genelinde tesirini göstermeye başlayan Afrika kaynaklı aşırı sıcak hava dalgası sebebiyle 8 kentte kırmızı alarm verildi.

Yılın birinci sıcak hava dalgasının tesirli olduğu İspanya'da bilhassa Granada kentinde yüksek sıcaklıklar hayatı olumsuz etkiliyor.

FRANSA'DA 49 VİLAYETTE KIRMIZI ALARM

Fransız meteoroloji ajansı Meteo-France'dan yapılan açıklamada 21-23 Haziran'da ülkede rekor düzeyde sıcaklıkların görülebileceği bildirildi.

Ülkede tesiri gösteren yüksek sıcaklıklarla birlikte 49 vilayette alarm düzeyi kırmızıya yükseltilirken aşırı sıcakların gelecek hafta da devam etmesi öngörülüyor.

Hollanda'nın başşehri Amsterdam'da ise yükselen sıcaklıkların ilerleyen günlerde tropikal düzeylere ulaşması beklenirken meteoroloji yetkilileri kimi bölgelerde sıcaklıkların 30 santigrat derecenin üzerine çıkacağı ikazında bulunuyor.

İngiltere Meteoroloji Ofisi'nden yapılan açıklamada da birtakım bölgelerde yüksek sıcaklıkların perşembe gününe kadar tesirini sürdüreceği bildirildi.

Sıcaklıkların gün içinde 30 santigrat derecenin üzerine çıkacağı ve en sıcak bölgelerde ise 38 santigrat derece civarına ulaşmasının beklendiği belirtildi.

"YÜKSEK SICAK BASINCI AVRUPA'YI SICAĞA HAPSETTİ"

İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, Avrupa'yı tesiri altına alan sıcak hava dalgasını kıymetlendirdi.

Avrupa'nın üzerinde Yunan harfi 'Omega' halinde dev bir yüksek basınç sırtı kurulduğunu ve bu desene meteorolojide 'Omega Block' (Omega Blokajı) dendiğini belirten Kadıoğlu, bunun ortada güçlü bir sıcak sırtı, iki yanında ise alçak basınç merkezlerini tanımladığını anlattı.

Kadıoğlu, bu yapının hava sistemlerinin batıdan doğuya ilerlemesini kilitlediğini ve Avrupa'nın bu sebeple sıcak olduğuna dikkati çekerek Türkiye'nin de içinde olduğu doğu kanatta ise serin ve yağışlı havanın günlerce yerinde kaldığını aktardı.

Avrupa'daki sıcak hava dalgasının olağandışı tarafta olduğunun altını çizen Kadıoğlu, şunları kaydetti:

“'Klasik yaz sıcağı' ile 'blokaj kaynaklı sıcak hava dalgası' birbirinden farklı şeyler. Omega blokajında dev bir yüksek basınç sırtı Avrupa'ya kilitlenir, sırtın altında hava alçalır, gökyüzü açılır ve güneş yüzeyi aralıksız ısıtır. Sistemler ilerleyemediği için sıcak boşalmadan günlerce tıpkı yerde birikir. Bu kadar erken bir tarihte yani şimdi hazirandayken ve bu kadar kuzeye, İskandinavya-Norveç sınırına kadar sıcak havanın taşınması, mevsim normallerinin bariz biçimde üzerinde bir durumdur. Yani sıradan bir yaz günü değil, blokajla pekişmiş olağandışı bir sıcak hava dalgası.”

"EN YÜKSEK RİSK BATI VE ORTA AVRUPA'DA"

Kadıoğlu, sıcak hava dalgalarının yaz mevsiminin doğal bir kesimi olduğuna ve her yıl bölgelerde tekrarlanması sebebiyle dönemsel özellik taşıdığına işaret ederek Avrupa'da tesirli olan ısınmanın yalnızca mevsimsel değil, atmosferdeki blokaj ile beslendiğini bildirdi.

Blokajın havayı yerinde tutması sonucu sıcağın olağandan daha uzun sürdüğüne ve daha şiddetli hissedildiğine değinen Kadıoğlu, son yıllarda bu çeşit dalgaların sıklığı ve şiddetinin yükseliş eğiliminde olduğunu hatırlattı.

Kadıoğlu, risk altındaki bölgeleri şöyle sıraladı:

“En yüksek risk, Omega sırtının tam altında kalan Batı ve Orta Avrupa'daki Fransa, İspanya, Almanya, Benelüks ülkeleri, İngiltere ve ayrıyeten sıcak akışın kuzeye uzandığı İskandinavya ile Norveç. Bunun sebebi ise yüksek basınç sırtının altında hava alçalır, bulut oluşamaz ve güneş ışınımı engellenmeden yüzeyi ısıtır. Tıpkı vakitte güneyden bu bölgelere sıcak ve kuru hava pompalanır. Sistem hareketsiz olduğu için sıcaklık gün geçtikçe üst üste binerek kavurucu düzeylere ulaşır, kuraklık ve orman yangını riski de buna eşlik eder.”

"TÜRKİYE SERİN VE YAĞIŞLI KISIMDA YER ALIYOR"

Türkiye'nin sıcak hava dalgasının değil, blokajın doğu kanadındaki serin ve yağışlı oluğun içinde bulunduğuna ve 21-26 Haziran tarihlerinde Avrupa'daki sıcaktan paradoksal biçimde korunduğuna dikkati çeken Kadıoğlu, kuzeyli akımların sıcaklığı yer yer mevsim normallerinin altına çektiğini söyledi.

Kadıoğlu, iç, kuzey ve doğu kısımlarda öğlenden sonra gelişen lokal gök gürültülü sağanaklar, dolu, ani rüzgar ve bilhassa Karadeniz'de sel ve su baskını riskinin öne çıktığı ikazında bulundu.

Kadıoğlu, oluğun vakit zaman 'kopuk alçağa' dönüşüp Karadeniz etrafında takılı kalması durumunda tıpkı bölgelere üst üste yağış bırakarak taşkın riskini artırabileceğini belirterek buna karşılık Ege-Akdeniz kıyıları ile Güneydoğu'da daha sıcak ve kuru şartlar olduğunu hatırlattı.

Kadıoğlu, 25-26 Haziran'dan sonra oluk zayıfladıkça sırtın sıcak tarafının batı ve güneyde ağır basacağını ve sıcaklıkların tekrar yükseleceğini söyledi.

Sıcaklıkların yüksek ve erken seyretmesinin atmosferdeki blokaj desenlerinin daha sık ve daha kalıcı hale geldiğinin bir göstergesi olduğuna dikkati çeken Kadıoğlu, "Sıcak havanın olağanda pek ulaşamadığı İskandinavya üzere yüksek enlemlere ulaşması sistemin genel sıcaklık tabanının yukarı kaydığını anlatıyor. Tek bir olay tek başına iklimi anlatmaz lakin son yıllarda rekor kıran uzun periyodik sıcak dalgalarının art arda gelmesi açık bir eğilimdir" diye konuştu.

"HAZİRAN SONUNDA AVRUPA'DA SICAKLIK KIRILABİLİR"

Haziran sonunda blokaj kırıldıkça Avrupa'daki sıcağın bir ölçü yumuşayabileceği öngörüsünde bulunan Kadıoğlu, "Türkiye'de ise oluk zayıflayıp hava tekrar ısınır. Temmuz ve ağustos aslında Türkiye'nin en sıcak aylarıdır. Mevsim normalleri üzerinde seyreden, vakit zaman sıcak hava dalgalarının görülebileceği, kuraklık ve orman yangını riskinin yükseldiği bir tablo beklenir. Blokaj desenleri yaz boyunca tekrarlayabilir. Her yeni blokaj kimi vakit Avrupa'yı, kimi vakit Türkiye'yi sıcağın altına alabilir. Kesin günleri uzun vadeden söylemek güçtür bu sebeple Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün 5-10 günlük şimdiki iddiaları takip edilmelidir" değerlendirmesinde bulundu.

Kadıoğlu, iklim değişikliğinin tek bir sıcak hava dalgasının direkt nedeni olmadığını fakat olayın mümkünlüğünü, şiddetini ve mühletini artırdığının altını çizerek global ısınmanın atmosferin temel sıcaklık tabanını yükselttiğini bu yüzden tıpkı blokajın 10-20 yıl öncesine nazaran daha yüksek zirve sıcaklıkları ürettiğini kaydetti.

"ORMAN YANGINLARINA KARŞI DİKKATLİ OLUN"

Kadıoğlu, yüksek sıcaklıklara karşı alınabilecek tedbirleri şöyle anlattı:

“En sıcak saatlerde yaklaşık 11.00-16.00 dışarıda kalmayı ve ağır işleri en aza indirin, gölgede ve serinde kalın. Bol su için, susamayı beklemeyin. Alkol ve aşırı kafeini sınırlayın. Açık renkli, hafif ve bol giysiler tercih edin. Şapka, güneş gözlüğü ve güneş kremi kullanın. Yaşlıları, bebekleri, kronik hastaları ve açık havada çalışanları bilhassa gözetin. Kapalı araç yahut ortamda hiçbir canlıyı bırakmayın. Meskeni serin tutun. Orman yangınına karşı dikkatli olun, anız ve ateş yakmayın, izmarit atmayın. Türkiye tarafı için oluğun yağışlı olduğu günlerde dere yatakları, alt geçit ve sel riskine dikkat edin, ani sağanak ve dolu ihtarlarını ciddiye alın. Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve AFAD ihtarlarını düzenli takip edin.”

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Kaynak: {Haber Merkezi}