Antalya Yörükleri: Evvelce keçi kılından çadır yapardık, şimdi para etmiyor

Antalya'nın Akseki ilçesinde yaz aylarını yüksek rakımlı yaylalarda geçiren Yörükler, atalarından kalan hayvancılık geleneğini yaşatmaya devam ediyor.

Manavgat ve Akseki etrafından yaylalara çıkan Yörükler, sıcak yaz aylarında keçi ve koyunlarını rahatlatmak için klâsik kırkım mesaisine başlıyor. Aile fertleri, akrabalar ve yakınların iştirakiyle imece metodu gerçekleştirilen kırkım çalışmaları, sürüdeki hayvan sayısına nazaran 10-15 gün sürebiliyor.

Geçmişte ekonomik kıymeti bulunan keçi ve koyun kılları ise artık alıcı bulamayınca birden fazla vakit çöpe atılıyor.

YAYLALARDA GELENEKSEL KIRKIM MESAİSİ

Haziran ayının başlarında yaylaya geldiklerini belirten Yüksel, eylül ayının sonlarına hakikat yüksek kesitlerden aşağıya inmeye başlayacaklarını söz etti.

Keçi ve koyunların her yıl kesinlikle kırkıldığını belirten Yüksel, geçmişte hayvan kıllarının değerli bir gelir kaynağı olduğunu anlattı.

"ARTIK KEÇİ VE KOYUN KILLARI PARA ETMİYOR"

Yüksel, "Eskiden keçi ve koyunların kılları para ederdi. Müşteri yaylaya kadar, ayağımıza kadar gelirdi. Son yıllarda artık kimse almaya gelmiyor. Para etmiyor. Biz de kılları atıyoruz." dedi.

Bayram Yüksel'in keçilerinin kırkımına yardım eden akrabası Mehmet Kara da kırkımın her yıl nizamlı olarak yapılması gerektiğini söyledi.

KIRKIM HAYVANLARI RAHATLATIYOR

Kara, "Her sene kesinlikle keçilerin kılları kırkılmalıdır. Keçilerin pak olması için bunu yapıyoruz. Kırkım sayesinde hayvanlar daha rahat ediyor." dedi.

Koyun kırkım çalışmalarına yardım eden Fatma Kara ise keçilerin yaz aylarında serinlemesi için kıllarının kesildiğini belirterek, "Keçilerin kıllarını kesmek için yardıma geliyoruz. Hayvanların serinlemesi için kesinlikle kesilir. Bu, Yörüklerin bir geleneğidir." tabirlerini kullandı.

MANAVGAT'TAN AKSEKİ YAYLALARINA GÖÇ EDİYORLAR

Manavgat'ın Gebece Mahallesi'nde yaşayan Duran Topaca ve ailesi de her yıl hayvanlarıyla birlikte Akseki'nin Yarpuz Kaklıktaş mevkisine göç ediyor.

Atalarından kalan kıl keçisi yetiştiriciliği geleneğini sürdüren Topaca ailesi, yaylada aile fertleriyle birlikte keçilerini kırkıyor.

Doğduğu günden bu yana hayvancılıkla uğraştığını belirten Duran Topaca, hayvancılığın kendilerine atalarından miras kaldığını söyledi.

Topaca, "Bizde hayvancılık atamızdan kalma. Doğdum doğalı hayvancılıkla uğraşıyorum. Hayvanlarımızın rahatlaması için ailecek yaylada keçilerin kıllarını kırkıyoruz. Kıl kesme müddeti 10-15 gün sürüyor. Hayvanların biti, piresi gidiyor. Rahatlıyor. Hayvan etleniyor. Yılda bir sefer kesinlikle kırkım yaparız." dedi.

Geçmişte keçi kıllarının aileler tarafından büsbütün değerlendirildiğini anlatan Topaca, günümüzde ise bu geleneğin büyük ölçüde unutulduğunu söyledi.

ESKİDEN ÇUL DOKUYUP ÇADIR YAPARLARDI

Topaca, "Eskiden bayanlar kıllardan çul dokurlardı. Çadır yapardık. Kıllar para ederdi. Şimdi yapan yok. Kılları alan da yok." diye konuştu.

Duran Topaca'nın eşi Selli Topaca da keçi kıllarının geçmişte günlük hayatın birçok alanında kullanıldığını belirtti.

Topaca, "Eskiden kılları kendimiz değerlendirirdik. İp örerlerdi. Çuval yapardık. Çul dokuyup çadır yapardık. Şimdi ise yapan yok, para da etmiyor. Keçilerimizin kıllarını katıca bedenleri dinleniyor." dedi.

KIRKIM, YÖRÜK KÜLTÜRÜNÜN ÖNEMLİ GELENEĞİ

Yaylalarda gerçekleştirilen keçi kırkımı, hayvanların yaz sıcaklarında daha rahat etmesini sağlarken Yörüklerin imece ve dayanışma kültürünün de yaşatılmasına vesile oluyor.

Haziran ayının başında yüksek kesitlerdeki yaylalara çıkan Yörükler, yaz boyunca hayvanlarını burada otlatıyor. Eylül ayının sonlarına hakikat havaların serinlemesiyle birlikte sürüleriyle daha düşük rakımlı bölgelere inmeye hazırlanıyor.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)