Yerli patent müracaatları yüzde 1.000 artışla rekor kırdı

Türkiye’de patent müracaatlarında son 20 yılda çok güçlü bir gelişim yaşandı.

2025 yıl sonu prestijiyle, 20 yıl öncesine kıyasla yıllık yerli patent müracaatları yüzde 1.000’e yakın artış gösterdi.

Uzmanlara nazaran bu uzun vadeli yükseliş, Türkiye’de Ar-Ge ve inovasyon kültürünün geliştiğini ve sınai mülkiyet haklarına yönelik farkındalığın kıymetli ölçüde arttığını gösteriyor.

2026’nın birinci yarısı da sınai mülkiyet hakları açısından hayli olumlu geçti. Yerli patent müracaatlarının geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran yaklaşık yüzde 31,2’lik artış, şirketlerin Ar-Ge ve inovasyon yatırımlarını daha güçlü biçimde sınai mülkiyetle desteklemeye başladığına işaret ediyor.

Marka müracaatlarındaki hareketlilik de bu tabloyu tamamlıyor.

"TÜRKİYE’DE AR-GE VE İNOVASYON KÜLTÜRÜ GİDEREK GÜÇLENDİ"

TOBB Patent ve Marka Vekilleri Meclisi Başkanı Kemal Yamankaradeniz, yaklaşan Patent ve Marka Vekilliği Sınavı da dahil patent dünyasındaki tüm gelişmeleri aktarmak üzere Ensonhaber'in sorularını yanıtladı:

SORU: 1- Türkiye’de patent müracaatlarında son devirde nasıl bir tablo görüyoruz?

"Bu artışın arkasında Türkiye’de Ar-Ge ve inovasyon kültürünün giderek güçlenmesi, teknoloji geliştirme bölgelerinin yaygınlaşması, üniversite-sanayi iş birliklerinin artması ve şirketlerin fikri varlıklarını müdafaanın kıymetini daha fazla kavraması bulunuyor.

Bundan sonraki süreçte ise sadece müracaat sayısındaki artışa değil, bu patentlerin ticarileşmesine, üretime ve ihracata dönüşmesine odaklanmamız gerekiyor.

Türkiye’nin patent alanında yakaladığı ivmenin sürdürülebilir ekonomik bedele dönüşmesi, global rekabet gücümüz açısından kritik ehemmiyet taşıyor.

"SINAİ MÜLKİYET HAKLARI ALANINDA KÜRESEL ÖLÇEKTE DİKKAT ÇEKİCİ BİR YÜKSELİŞ"

SORU: 2- Türkiye, başta patent olmak üzere sınai hak müracaatlarında dünyada nasıl bir pozisyonda? Global sıralamadaki yerimizi ve Türkiye’nin inovasyon kapasitesi açısından bu tabloyu nasıl değerlendiriyorsunuz?

"Türkiye son yıllarda sınai mülkiyet hakları alanında global ölçekte dikkat cazip bir yükseliş gösteriyor. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü’nün son bilgilerine nazaran Türkiye, yerli patent müracaatlarında dünyada 10’uncu, yerli marka müracaatlarında 6’ncı, yerli tasarım müracaatlarında ise 3’üncü sırada bulunuyor. Bilhassa patent tarafında birkaç yıl içinde yakalanan ivme epeyce kıymetli.

Bu tablo Türkiye’nin artık sırf teknolojiyi tüketen değil, giderek daha fazla teknoloji geliştiren bir ülke olma yolunda ilerlediğini gösteriyor. Bununla birlikte sayı kadar niteliğe de odaklanmamız gerekiyor. Patentlerimizin memleketler arası pazarlarda korunması, şirketlerin patent portföylerini stratejik biçimde yönetmesi ve buluşların ticarileştirilmesi Türkiye’nin global inovasyon liginde daha üst sıralara çıkması açısından kritik önemde."

"PATENT VE MARKA VEKİLLİĞİ SINAVI EKİMDE GERÇEKLEŞTİRİLECEK"

SORU: 3-17 Ekim 2026’da gerçekleştirilecek Patent ve Marka Vekilliği Sınavı sebep değerli? Patent ve marka vekilleri sınai mülkiyet ekosisteminde nasıl bir rol üstleniyor?

"Patent ve Marka Vekilliği Sınavı iki yılda bir gerçekleştirildiği için sınai mülkiyet hakları ekosistemi açısından epeyce kıymetli. Türkiye’de patent, marka ve öteki sınai mülkiyet hakları müracaatlarının sayısı arttıkça bu alanda uzmanlaşmış, mevzuatı ve milletlerarası sistemleri hakikat okuyabilen profesyonellere duyulan muhtaçlık da artıyor.

Patent ve marka vekilleri aslında bir buluşun yahut markanın tüzel ve ticari manada gerçek formda korunabilmesi sürecinin en kıymetli aktörlerinden biri. Bir buluşun patentlenebilirliğinin değerlendirilmesinden müracaat stratejisinin oluşturulmasına, marka muhafazasından memleketler arası müracaatlara kadar çok geniş bir alanda şirketlere, girişimcilere ve buluş sahiplerine danışmanlık sağlıyorlar.

Bugün fikri ve sınai mülkiyet haklarını sadece bir tescil süreci olarak görmek hakikat değil. Şirketlerin en değerli varlıkları arasında artık patentler, markalar, dizaynlar ve teknoloji portföyleri bulunuyor. Bu sebeple nitelikli patent ve marka vekillerinin yetişmesi, Türkiye’nin teknoloji üretme ve bu teknolojiyi ekonomik bedele dönüştürme kapasitesi açısından da stratejik bir değer taşıyor."

SINAV ŞARTLARI

SORU: 4- Patent ve Marka Vekilliği Sınavı’na kimler girebiliyor, adayları nasıl bir imtihan süreci bekliyor ve muvaffakiyet kriterleri nasıl belirleniyor?

"Patent yahut marka vekili olmak isteyen adayların öncelikle mevzuatta belirtilen şartları sağlamaları gerekiyor. Bu kapsamda adayların en az dört yıllık lisans eğitimi veren bir yükseköğretim kurumundan mezun olması temel koşullardan biri. Patent vekilliği ve marka vekilliği imtihanları birbirinden başka olarak gerçekleştiriliyor ve adaylar tercihleri doğrultusunda birine yahut her ikisine başvurabiliyor.

2023 yılında yapılan düzenlemeyle daha evvel genel yeterlilik ve mesleksel yeterlilik olmak üzere iki etaptan oluşan imtihan sistemi artık tek basamağa indirildi. Mevcut sistemde imtihan çoktan seçmeli test biçiminde gerçekleştiriliyor. Soruların yüzde 80’ini sınai mülkiyet hakları ile ilgili ulusal ve milletlerarası mevzuat ve uygulamalar oluştururken, yüzde 20’lik kısmında Medeni Hukuk, Borçlar Hukuku ve Ticari İşletme Hukuku kapsamında belirlenen bahisler yer alıyor.

Sınav 100 tam puan üzerinden bedellendiriliyor ve 70 yahut üzerinde puan alan adaylar başarılı kabul ediliyor. Bu açıdan imtihan sadece teorik bilgi ölçen bir süreç değil; sınai mülkiyet hakları mevzuatını, müracaat sistemini ve vekillik mesleğinin gerektirdiği hukuksal altyapıyı bütüncül olarak pahalandıran kıymetli bir yeterlilik süreci.

SINAVDAN BAŞARILI OLANLARI BEKLEYENLER

SORU: 5- Sınavı muvaffakiyetle tamamlayan adayları nasıl bir süreç bekliyor? Yeni patent ve marka vekillerinin yetişmesi Türkiye’nin inovasyon, Ar-Ge ve sınai mülkiyet ekosistemine nasıl katkı sağlayabilir?

"Sınavdan başarılı olmak tek başına vekillik faaliyetinde bulunmak için kâfi değil. Başarılı adayların mevzuatta belirtilen başka şartları da yerine getirerek Türk Patent ve Marka Kurumu nezdindeki ilgili vekil siciline kayıt yaptırmaları gerekiyor. Sicil sürecinin tamamlanmasıyla birlikte adaylar patent yahut marka vekili olarak faaliyet gösterebiliyor.

Türkiye’de bugün teşebbüslerden üniversitelere, teknoloji şirketlerinden sanayi kuruluşlarına kadar çok geniş bir kesim Ar-Ge ve inovasyona yatırım yapıyor. Lakin ortaya çıkan teknolojinin yanlışsız korunamadığı bir ortamda yapılan Ar-Ge yatırımının ekonomik pahasını korumak da zorlaşıyor. Patent ve marka vekilleri tam bu noktada teknoloji ile hukuk, inovasyon ile ticaret arasında kıymetli bir köprü misyonu görüyor.

Yeni ve nitelikli vekillerin dala katılması sadece mesleğin gelişmesi açısından değil, Türkiye’nin inovasyon kapasitesi açısından da değerli. Daha fazla şirketin sınai mülkiyet hakları konusunda gerçek yönlendirilmesi, patentlerin sadece alınan evraklar olarak kalmayıp şirketlerin büyüme, ihracat ve milletlerarasılaşma stratejilerinin bir kesimi haline gelmesini sağlayacaktır. Türkiye patent müracaatlarında kıymetli bir ivme yakaladı. Bundan sonraki maksadımız bu ivmeyi nitelikli patentlere, güçlü portföylere ve ticarileşen teknolojilere dönüştürmek olmalı."

Kaynak: {Haber Merkezi}