Kripto Para Piyasası

Yükleniyor...
USD/TRY 50,39 ↑ %0,22
EUR/TRY 55,50 ↓ %0,19
GBP/TRY 66,63 ↓ %0,03
BIST 100 11.868,81 ↑ %0,22
USD/TRY 50,39 ↑ %0,22
EUR/TRY 55,50 ↓ %0,19
GBP/TRY 66,63 ↓ %0,03
BIST 100 11.868,81 ↑ %0,22
USD/TRY 50,39 ↑ %0,22
EUR/TRY 55,50 ↓ %0,19
GBP/TRY 66,63 ↓ %0,03
BIST 100 11.868,81 ↑ %0,22
USD/TRY 50,39 ↑ %0,22
EUR/TRY 55,50 ↓ %0,19
GBP/TRY 66,63 ↓ %0,03
BIST 100 11.868,81 ↑ %0,22
SON DAKİKA
Teknoloji

Yapay zeka hakikaten düşünebilir mi: Çin Odası deneyi

Yapay zeka kullanırken aldığımız karşılıklar sistemin nitekim "zeki" olduğunu düşündürebilir. Pekala; yapay zeka sahiden bizi anlıyor mu? Filozof John Searle tarafından ortaya atılan Çin Odası deneyi, makinelerin lisanı kullanabilmesiyle nitekim anlaması arasındaki farkı sorgulatıyor.

Yapay zeka hakikaten düşünebilir mi: Çin Odası deneyi
Yapay zeka hakikaten düşünebilir mi: Çin Odası deneyi

Bugün yapay zeka ile sohbet ediyor, sorularımıza cevap alıyor, hatta karmaşık sorunları çözmesini isteyebiliyoruz.

Üstelik birden fazla vakit verdiği karşılıklar, karşımızda bizi nitekim anlayan biri varmış üzere hissettiriyor.

Ancak bir soruya yanlışsız cevap vermek, o sorunun manasını nitekim kavramakla tıpkı şey mi? Örneğin Çince bilmeyen bir kişinin kendisine verilen talimatları takip ederek Çince sorulara hakikat karşılıklar vermesi, anladığı manasına mı gelir?

İşte filozof John Searle'ün ortaya attığı Çin Odası deneyi tam da bu noktada karşımıza çıkıyor.

"Makineler nitekim düşünebilir mi" sorusuyla öne çıkan deneye birlikte göz atalım.

MAKİNELER DÜŞÜNEBİLİR Mİ: ÇİN ODASI DENEYİ

Filozof Searle, makul bir iddiayı sorgulamak için okuyucudan zihninde hayali bir senaryo canlandırmasını ister.

Bu senaryoda Çince bilmeyen, sırf İngilizce konuşabilen bir insanın kapalı bir odada bulunduğunu düşünün.

Odanın içerisinde büyük kutular dolusu Çince karakter, sembol ve bu sembollerin nasıl kullanılacağını anlatan detaylı bir kılavuz bulunuyor.

Odadaki kişinin vazifesi ise dışarıdan kendisine gönderilen Çince yazılara uygun yanıtlar hazırlamak. Lakin burada kıymetli bir detay var: İçerideki kişi Çince bilmiyor.

Gönderilen yazıların ne manaya geldiğinden haberi olmadığı üzere, verdiği karşılıkların ne tabir ettiğini de anlamıyor.

Yalnızca elindeki kılavuzu kullanarak sembolleri eşleştiriyor ve talimatları uyguluyor.

NASIL DOĞRU CEVAP VERİR

1. Odaya Çince bir soru gönderiliyor

Dışarıdaki bir kişi, odanın altındaki boşluktan Çince karakterlerden oluşan bir kağıt uzatıyor. Bu kağıtta örneğin "Nasılsın?" manasına gelen bir soru bulunuyor.

Ancak içerideki kişi Çince bilmediği için kendisine ne sorulduğunun farkında değil.

2. İçerideki kişi kılavuza bakıyor

Kağıttaki sembolleri inceleyen kişi, bunların formlarına ve sıralanışına nazaran kılavuzdaki talimatları takip ediyor.

Kılavuzda, belli sembollerin yanına hangi sembollerin getirilmesi gerektiği detaylı olarak açıklanıyor.

3. Uygun yanıt hazırlanıyor

Kişi, kılavuzdaki kuralları uygulayarak soruya uygun Çince karakterlerden oluşan bir karşılık hazırlıyor.

Örneğin karşı tarafın "Nasılsın?" sorusuna "İyiyim, teşekkür ederim" manasına gelen bir karşılık gönderiyor.

4. Karşılık dışarıya iletiliyor

Hazırlanan kağıt odanın altındaki boşluktan dışarı çıkarılıyor. Dışarıdaki kişi, aldığı karşılığın sorusuyla büsbütün uyumlu olduğunu görüyor.

Bu süreç farklı sorularla tekrarlandıkça dışarıdaki beşerler, odanın içerisinde Çince bilen birinin bulunduğuna inanmaya başlıyor.

Oysa içerideki kişi hala tek söz Çince bilmiyor. Sadece kendisine verilen talimatları uyguluyor.

KAVRAM VE ANLAM FARKI

Baktığınız vakit deneydeki kişi, dışarıdan bakıldığında Çince konuşabiliyor üzere görünüyor. Sorulara uygun cevaplar veriyor ve karşısındaki insanları ikna edebiliyor. Fakat bütün bunları yaparken kullanılan dilin manasını bilmiyor.

Searle, bilgisayarların da benzeri halde çalıştığını savunuyor.

Bir bilgisayar, kendisine verilen program doğrultusunda sembolleri işleyebilir, makul kuralları takip edebilir ve son derece başarılı karşılıklar üretebilir.

  • Sözdizimi (Syntax): Sembollerin ve sözlerin makul kurallara nazaran sıralanması ve işlenmesi.
  • Anlam (Semantics): Kullanılan sözlerin ve sembollerin neyi söz ettiğinin kavranması.

Örneğin bir bilgisayar, "Bugün hava çok güzel" cümlesini oluşturan sözleri yanlışsız sıraya yerleştirebilir. Lakin bu süreç, bilgisayarın havanın hoş olup olmadığını anladığı manasına gelmez.

YAPAY ZEKA BENZETMESİ

ChatGPT üzere büyük lisan modelleri, kullanıcıların sorularını tahlil ederek doğal lisanda yanıtlar oluşturabiliyor.

Metin yazabiliyor, farklı mevzulardaki soruları yanıtlayabiliyor ve karmaşık görünen görevleri yerine getirebiliyor.

Çin Odası deneyini günümüz yapay zekasına uyarlarsak;

  • Kullanıcının yazdığı soru, odaya gönderilen Çince karakterlere benzetilebilir.
  • Yapay zekanın öğrendiği lisan örüntüleri ve hesaplama süreçleri, kılavuzdaki kurallarla karşılaştırılabilir.
  • Yapay zekanın oluşturduğu karşılık ise odadan dışarı gönderilen Çince yanıtlar gibidir.

DİPNOT: Çin Odası deneyi, günümüz yapay zeka sistemlerinin katiyen anlayamadığını bilimsel olarak kanıtlamış değil. Bahisteki tez ve itirazlar tartışılmaya devam ediyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}

Bu habere tepkini göster

Yorumlar 0

Yorum Yap

Yayınlanmaz
8 + 7 = ?

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!