Vance: Trump İran'da rejimi değiştirmek istemedi

ABD Lider Yardımcısı JD Vance, Trump idaresinin İran siyasetine ait dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Gazeteci ve sunucu Megyn Kelly’nin YouTube kanalında yayımlanan röportajda konuşan Vance, Lider Donald Trump’ın İran’da rejim değişikliği hedeflediği ya da sürgündeki muhalif isim İstek Pehlevi’yi ülkenin başına getirmeyi planladığı tarafındaki değerlendirmelerin gerçeği yansıtmadığını tabir etti.

Vance, ABD idaresinin temel hedefinin İran’ın nükleer faaliyetleri konusunda kalıcı ve denetlenebilir bir tahlil elde etmek olduğunu belirterek, bu maksada öncelikle diplomatik prosedürlerle ulaşmayı tercih ettiklerini, fakat gerekli görülmesi halinde askeri seçeneklerin de masada bulunduğunu kaydetti.

“PEHLEVİ’Yİ İKTİDARA TAŞIMA ÜZERE BİR AMAÇ YOK”

Röportajında İran’daki siyasi geleceğin İran halkının karar vereceği bir mevzu olduğunu vurgulayan Vance, Trump’ın hiçbir vakit İstek Pehlevi’nin İran’ın yeni lideri olması gerektiği yönünde bir siyaset ortaya koymadığını söyledi.

İran’da muhtemel bir halk hareketinin dış müdahaleyle değil, İranlıların kendi tercihleri doğrultusunda şekillenmesi gerektiğini belirten Vance, “İran halkının mevcut idareye karşı ayaklanması onların vereceği bir karardır. Bu, İran halkıyla hükümetleri ortasındaki bir sorundur.” görüşünü lisana getirdi.

ABD’NİN ÖNCELİĞİ NÜKLEER PROGRAM

Washington’un İran siyasetinin merkezinde nükleer programın bulunduğunu söz eden Vance, ABD’nin en son gayesinin İran’ın nükleer faaliyetlerini memleketler arası kontrole açık ve sağlam bir çerçeveye oturtmak olduğunu söyledi.

Vance, mümkün muahedenin temel başlıkları ortasında uranyum zenginleştirme faaliyetlerine ait düzenlemeler, kapsamlı doğrulama süreçleri ve milletlerarası kontrol düzeneklerinin yer aldığını belirtti. İran’ın ekonomik kazanımlar elde edebilmesi için milletlerarası yükümlülüklerine uyması gerektiğini vurgulayan ABD Lider Yardımcısı, Tahran idaresinin davranışlarında değişikliğe gitmesinin muahedenin sürdürülebilirliği açısından kritik kıymette olduğunu söz etti.

“BÖLGESEL BARIŞ MUTABAKATI OLABİLİR”

ABD ile İran ortasında varıldığı açıklanan mutabakatı “bölgesel barış anlaşması” olarak tanımlayan Vance, kelam konusu çerçevenin sadece İran ve ABD alakalarıyla hudutlu olmadığını söyledi.

Anlaşmanın; İran, Körfez ülkeleri, İsrail ve Lübnan üzere bölgesel aktörleri de kapsayan daha geniş bir güvenlik ve istikrar tertibi oluşturmayı hedeflediğini kaydeden Vance, İran’ın yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde Orta Doğu’da kıymetli dönüşümlerin yaşanabileceğini belirtti.

Vance, “İran mutabakat kapsamındaki sorumluluklarını yerine getirirse bölge için hakikaten dönüştürücü sonuçlar ortaya çıkabilir. Lakin yükümlülüklerin ihlali halinde ekonomik yarar sağlanması kelam konusu olmayacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

MARSHALL PLANI BENZETMESİNE KARŞI ÇIKTI

ABD Lider Yardımcısı, kamuoyunda birtakım çevrelerin muahedeyi savaş sonrası Avrupa’nın yine inşasını amaçlayan Marshall Planı ile kıyaslamasına da karşı çıktı.

Bu benzetmenin hakikat olmadığını savunan Vance, Marshall Planı’nın direkt Amerikan vergi mükelleflerinin kaynaklarıyla finanse edildiğini hatırlatarak, mevcut mutabakat modelinin farklı bir ekonomik yapıya dayandığını tabir etti.

ABD-İRAN MUTABAKATINDA YENİ AŞAMA

ABD ile İran ortasında yürütülen müzakerelerde son devirde değerli ilerlemeler kaydedildiği belirtiliyor. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 15 Haziran’da yaptığı açıklamada tarafların, Lübnan dahil olmak üzere bölgedeki çeşitli cephelerde çatışmaların sona erdirilmesini öngören bir mutabakata ulaştığını duyurmuştu.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de muahedeye ait mutabakatın sağlandığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanmasının planlandığını açıklamıştı.

Öte yandan Lider Trump da İran ile yapılan barış muahedesinin tamamlandığını duyurmuş, mutabakat kapsamında Hürmüz Boğazı’nın yine açılacağını ve ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının kaldırılacağını belirtmişti.

LÜBNAN UNSURU İSRAİL’DE TARTIŞMA YARATTI

Mutabakatın Lübnan’ı da kapsayacak halde tasarlandığının ortaya çıkması, İsrail siyasetinde yeni tartışmaları beraberinde getirdi.

Bölgedeki gelişmelerin, önümüzdeki günlerde yapılması planlanan imza süreci ve tarafların atacağı adımlarla daha da netleşmesi bekleniyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}