Türkiye'de 6 milyon konut için risk tahlili daveti

Türkiye'de milyonlarca konutun deprem güvenliği açısından incelenmesi gerektiği bildirildi. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Hıdır Çak, özellikle eski yönetmeliklere nazaran inşa edilen ve yapısal açıdan risk taşıyabilecek çok katlı binaların ön incelemelerden geçirilerek zelzele performans tahlillerinin yapılması gerektiğini belirtti.

Çak, Türkiye genelinde son 5 yılda yapılan yeni yapılar da dikkate alındığında yaklaşık 36 milyon konut bulunduğunu, bunların yaklaşık 26 milyonunun faal olarak kullanıldığını tabir etti.

TÜRKİYE'DE ORTALAMA BİNA YAŞI 25

Türkiye'deki bina yaşına ait son kapsamlı çalışmanın 2021 yılında TÜİK tarafından gerçekleştirildiğini aktaran Çak, İnşaat Mühendisleri Odasının son 5 yılda inşa edilen yapıları da hesaba kattığını belirtti.

Buna nazaran Türkiye'de yaklaşık 36 milyon konut bulunduğunu söyleyen Çak, boş, ikinci yahut üçüncü konut durumundaki ya da satış evresindeki yapılar çıkarıldığında etkin kullanılan konut sayısının yaklaşık 26 milyona ulaştığını kaydetti.

Çak, Türkiye'de ortalama bina yaşının ise yaklaşık 25 olarak hesaplandığını söz etti.

BİNA YAŞI TEK BAŞINA RİSK GÖSTERGESİ DEĞİL

Bina yaşının tek başına bir yapının inançlı olup olmadığını göstermediğine dikkati çeken Çak, bilhassa 1980-2000 yılları arasında yapılan çok katlı yapıların risk açısından kıymetlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Bu kriterler doğrultusunda yaklaşık 6-7 milyon konutun risk havuzunda bulunduğunu belirten Çak, yaklaşık 6 milyon konutun detaylı biçimde incelenmesi ve risk tahlillerinin yapılması gerektiğini lisana getirdi.

Çak, 1998 sarsıntı yönetmeliğinden evvel, 1975 sarsıntı yönetmeliğine nazaran inşa edilen, çok katlı, betonu elle dökülen yahut ağır çıkmaları bulunan yapıların risk açısından daha dikkatli kıymetlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

RİSKLİ YAPILARA GÜÇLENDİRME VEYA YENİDEN YAPIM

Risk havuzundaki binalar için öncelikle ön inceleme yapılması gerektiğini belirten Çak, bu süreçte karot ve profometre üzere sistemlerle yapıdan data alınmasını önerdi.

Laboratuvar sonuçlarının akabinde binaların bilgisayar ortamında modellenerek sarsıntı performans tahlillerinin gerçekleştirilmesi gerektiğini aktaran Çak, tahlil sonucunda riskli olduğu belirlenen yapıların güçlendirilmesi yahut güçlendirme maliyetinin yüksek olması durumunda yıkılarak tekrar yapılması gerektiğini tabir etti.

Çak, birebir bölgede çok sayıda riskli binanın bulunması halinde ise sadece tek tek binalara müdahale edilmesi yerine ada yahut mahalle bazında kentsel dönüşüm uygulanarak bölgenin tekrar planlanması gerektiğini söyledi.