Türkiye gelecek yıl hem uzayın havasını araştıracak hem Ay'a ulaşacak

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'ndan yaptığı derlemeye nazaran, Ay Araştırma Projesi ve Yerli Uydu Geliştirme projeleri başta olmak üzere 'Milli Uzay Programı' kapsamında yeni adımlar atılacak.

Uzay havasındaki değişimlerin tesirlerini izlemek ve modellemek üzere Uzay Havası Uygulama Merkezi'nin (UHUM) kurulmasına yönelik hazırlıklar başlayacak.

UZAY HAVASINDAKİ DEĞİŞİMLERİN ETKİLERİ İZLENECEK

Milli Uzay Programı'nın yetkinliği artırma amacı kapsamında tasarlanan UHUM ile uzay havasındaki değişimlerin tesirlerinin izlenmesi ve modellenmesi amaçlanıyor.

Merkez için daha evvel açıklanan maksatlar arasında üniversiteler ve araştırma kuruluşlarındaki çalışmaların desteklenmesi, birbirine entegre edilmesi ve milletlerarası işbirliklerinin yürütülmesi bulunuyor.

Uzay havasındaki değişimler, uyduların ömrünü ve haberleşme ile seyrüsefer hizmetlerini etkileyebiliyor.

Güneş fırtınaları yeryüzündeki elektrik iletim sistemlerinde ve haberleşmede de kesintilere yol açabildiğinden bu şartların daima izlenmesi ve iddia edilmesi ehemmiyet taşıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın sorumluluğunda, Türkiye Uzay Ajansı, TÜBİTAK ve üniversitelerin iş birliği yapacağı çalışmalarla uzay teknolojilerine yönelik altyapı da geliştirilecek.

UZAY HAVASINDAKİ DEĞİŞİMLERİ GÖZLEMENİN ÖNEMİ

Uzay fiziğinin alt alanlarından uzay havası, Güneş sisteminde değişen şartları ele alıyor. Bu ortamda meydana gelen fiziki olaylar, başta uyduların kullanım ömrü olmak üzere uydu aracılığıyla sunulan haberleşme ve seyrüsefer hizmetlerini etkileyerek aksamalara yahut kesintilere yol açabiliyor.

Güneş fırtınaları, yeryüzündeki elektrik iletim sistemlerini devre dışı bırakarak geniş bölgelerde uzun vadeli elektrik kesintilerine sebep olabiliyor.

Haberleşme, jeofizik ölçümler ve iklim üzerinde de tesirli olabilen bu olaylar, uzay havasının kesintisiz izlenmesini, kestirim edilmesini ve fizikî süreçlerin daha güzel anlaşılmasını gerekli kılıyor.

Bazı ülkeler ve milletlerarası kuruluşlar, bu alanda merkezler kurup projeler geliştirerek uzay havasına ait hizmetler sunuyor.

UZAYDA GERÇEKLEŞTİRİLECEK DENEYLER İÇİN PROJELER GELİŞTİRİLECEK

Türkiye'de ise uzay havası, uzay bilimi ve astrofizik çalışmalarının uyumu, temel hizmetlerin sunulması ve memleketler arası işbirliklerinin yürütülmesi için gereksinim duyulan yapının UHUM ile oluşturulması amaçlanıyor.

Merkez bünyesindeki çalışmalarla üniversitelerin ve araştırma kuruluşlarının uzay havasına yönelik faaliyetlerinin desteklenmesi ve uzayda gerçekleştirilecek deneyler için projeler geliştirilmesi öngörülüyor.

AY GÖREVİ VE İMECE UYDULARINDA YENİ AŞAMALAR

Ay Araştırma Programı'nın birinci evresi olan AYAP-1 kapsamında geliştirilen uzay aracının, 2027'de fırlatılması planlanıyor.

Projede, kritik uzay teknolojilerine yönelik doğrulama, entegrasyon ve test faaliyetleri sürdürülüyor.

Yüksek Çözünürlüklü Takım Uydu Geliştirilmesi Projesi kapsamında ise İMECE-2'nin (TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Türkiye'nin birinci yerli ve ulusal metrealtı çözünürlüklü yer müşahede uydusu) entegrasyon, çevresel test ve fırlatma hazırlıkları gelecek yıl tamamlanacak.

İMECE-3'ün sistem entegrasyon faaliyetleri de gerçekleştirilecek.

Öte yandan TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü bünyesindeki yer istasyonu ve elektrikli itki altyapılarının geliştirilmesine devam edilecek.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)