Tekirdağ'da 200 yıllık motifler bayanların ellerinde tekrar hayat buluyor

Tekirdağ’ın Saray ilçesine bağlı Küçükyoncalı Mahallesi’nde bayanlar, geçmişten miras kalan cicim dokuma geleneğini yaşatmak için tezgâh başına geçiyor. Yaklaşık 10 yıldır “Dokuyan Eller” çatısı altında sürdürülen çalışmalarda, annelerin ve ninelerin sandıklarında yıllarca saklanan klâsik motifler tekrar hayat buluyor.

Günümüzde unutulmaya yüz tutan cicim dokuma tekniğini yaşatmak için bir araya gelen 13 bayan, geçmişin desenlerini günümüzün kullanım eşyalarına taşıyor. El emeğiyle hazırlanan çanta, heybe, yolluk ve çeşitli eserler, hem klâsik sanatın izlerini koruyor hem de bayanların üretime katılmasına katkı sağlıyor.

SANDIKLARDAN ÇIKAN DESENLER TEZGÂHLARA TAŞINIYOR

Küçükyoncalı Mahallesi’ndeki atölyede çalışmalarını sürdüren bayanlar, geçmişte aile büyükleri tarafından dokunan örneklerden ilham alıyor. Yıllardır sandıklarda koruma edilen desenler incelenerek özgün motifler yine yorumlanıyor ve cicim dokuma tekniğiyle yeni eserlere işleniyor.

Kurs öğreticisi Kaniye Okan, yaklaşık 10 yıldır bu sanatla ilgilendiklerini belirterek, 13 bayanla birlikte çalışmalarını sürdürdüklerini söyledi.

Okan, annelerinin ve babaannelerinin sandıklarından çıkan eski desenleri günümüzde kullandıkları eserlere uyarladıklarını belirterek çanta, heybe ve yollukların yanı sıra farklı el emeği eserler de dokuduklarını tabir etti.

HER MOTİF GEÇMİŞTEN BİR MESAJ TAŞIYOR

Cicim dokumalarda kullanılan desenlerin sırf estetik emelli olmadığını belirten Okan, her motifin geçmişte farklı bir mana taşıdığını anlattı.

Yaklaşık 100-200 yıl evvel kullanılan motiflerin günümüzde de yaşatıldığını aktaran Okan; pıtrak, koçboynuzu, eli belinde, üç güller ve suyolu üzere desenlerin geçmişten günümüze aktarılan kıymetli semboller arasında bulunduğunu söyledi.

Pıtrak motifinin nazar ve berbat bakışlardan korunmayı simgelediğine inanılırken “eli belinde” motifinin doğurganlık, rahmet ve kısmeti temsil ettiği belirtiliyor. “Üç güller” motifi sevinç, memnunluk ve hasreti; “buzlu bardak” motifi ise birlikte gerçekleştirilen keyifli sohbetleri, huzur ve memnunluğu simgeliyor.

“DOKURKEN SUYUN AKIŞINI HİSSEDİYORUZ”

Dokumalarda yer alan koçboynuzu motifinin rahmet, güç, kahramanlık ve erkekliği; suyolu motifinin ise saflık ile bedensel ve ruhsal sıhhati temsil ettiğini anlatan Okan, dokuma sırasında motiflerin taşıdığı manaların da hissedildiğini lisana getirdi.

Okan, bilhassa suyolu motifini dokurken ortaya çıkan imajın kendilerinde farklı bir his oluşturduğunu belirterek, “Sanki dereden su akıyor üzere, o akışı hissediyoruz. O denli bir rahatlama oluyor.” dedi.

Cicim dokumanın sırf klâsik bir el sanatı olmadığını vurgulayan Okan, bu kültürün daha fazla kişi tarafından öğrenilmesini ve gelecek jenerasyonlara aktarılmasını istediklerini söyledi.

AMAÇLARI GELENEĞİ ÇOCUKLARA ÖĞRETMEK

Atölyede sürdürülen çalışmaların en değerli maksatlarından birinin cicim dokuma sanatını genç jenerasyonlarla buluşturmak olduğunu belirten Okan, bilhassa öğrencilerin bu klâsik sanatla tanışmasını dilek ettiklerini söz etti.

Okan, okullardaki öğrencilerin de dokuma sanatını öğrenmesi halinde geleneğin kendilerinden sonraki nesillere aktarılabileceğini belirterek atölyenin herkese açık olduğunu söyledi.

KADIN EMEĞİ KÜLTÜREL MİRASLA BULUŞUYOR

Küçükyoncalı’da bayanların tezgâh başında sürdürdüğü çalışmalar, unutulmaya yüz tutan bir el sanatının korunmasının yanı sıra bayan emeğinin üretime dönüşmesine de imkan sağlıyor.

Geçmişten kalan motiflerin çağdaş eserlerde yine kullanılmasıyla kültürel miras günlük ömrün bir modülü haline geliyor. Her bir eser, sırf el emeğini değil, geçmişte yaşayan bayanların taşıdığı kültürel hafızayı da geleceğe taşıyor.

Tekirdağ Tarım ve Orman İl Müdürlüğü yetkilileri de atölyeyi ziyaret ederek bayanların çalışmalarını yerinde inceledi. Ziyarette, klâsik dokuma sanatının korunması ve bayanların üretime yönelik çalışmalarının önemi değerlendirildi.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)

Kaynak: {Haber Merkezi}