TCMB Başkanı Fatih Karahan, TBB 69. Genel Konsey Toplantısında konuştu

Türkiye Bankalar Birliğinin (TBB) 69. Genel Heyet Toplantısı, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in katılımıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki (İFM) Ziraat Kuleleri Oditoryumu'nda başladı.

Toplantının açılışında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan konuşma gerçekleştirdi.

Karahan, bankacılık dalının uygulanmakta olan dezenflasyon sürecinin en kıymetli aktörlerinden biri olduğunu söz etti.

"DALGALANMALAR FİNANSAL ŞARTLARI ETKİLEYEBİLİYOR"

Küresel iktisadın son devirde jeopolitik gelişmelerin ve artan belirsizliklerin olduğu bir süreçten geçtiğini söyleyen Karahan, "Özellikle güç piyasalarında yaşanan dalgalanmalar, global ölçekte enflasyon görünümünü ve finansal şartları etkileyebiliyor. Güç fiyatlarında üst istikametli yaşanan baskının tesirlerini ülkemizde de enflasyon ve dış istikrar görünümü üzerinde hissediyoruz." diye konuştu.

"TEMEL ÖNCELİĞİMİZ FİYAT İSTİKRARINI SAĞLAMAK"

Karahan, bugün gelinen noktada dezenflasyon sürecinin başlangıcına kıyasla daha tesirli siyaset araçlarına, daha sağlam rezerv tamponlarına ve daha istikrarlı bir makroekonomik görünüme sahip olduklarını belirterek, şu tabirleri kullandı:

"Bu nedenle, hakikat siyaset adımlarını attığımız sürece, jeopolitik gelişmeleri dezenflasyon sürecini aksine çevirecek değil lakin suratını ve kısa vadeli görünümünü etkileyebilecek ögeler olarak kıymetlendiriyoruz. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası olarak temel önceliğimiz fiyat istikrarını sağlamak.

"SIKI PARAPOLİTİKASI DURUŞUMUZU SÜRDÜRÜYORUZ"

Dezenflasyon sürecinin devamlılığı açısından sıkı para siyaseti duruşumuzu kararlılıkla sürdürüyoruz. Önümüzdeki devirde de para siyaseti kararlarımızı şekillendirirken enflasyon görünümünü etkileyen tüm ögeleri, bilhassa de jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne yansımalarını dikkatle değerlendirmeye devam edeceğiz."

EŞEL TAŞINABİLİR SİSTEMİ

ATILAN ADIMLAR

Söz konusu proaktif adımlar ve güçlü tamponlar sayesinde makrofinansal istikrar korunurken, dezenflasyon süreci için gerekli şartların devam etmesinin sağlandığını söz eden Karahan, "Enerji fiyatlarındaki süratli artış ve bu gelişmenin dolaylı tesirleri sebebiyle enflasyonun ana eğiliminde nisan ayında bir artış gerçekleşti. Yılın birinci aylarındaki yükselişin akabinde güç fiyatlarının da tesiriyle nisan ayında artan enflasyonun ana eğilimi, mayıs ayında bir ölçü geriledi. Bu gerilemede eşel taşınabilir uygulaması ve attığımız adımlar tesirli oldu." diye konuştu.

CARİ SÜREÇLER İSTİKRARI VE MAKROFİNANSAL İSTİKRAR

Karahan, 2026'da daha bariz hale gelen iç talepteki dengelenmenin önümüzdeki periyotta dezenflasyon sürecine dayanak vermeye devam edeceğini değerlendirdiklerini belirterek, şunları kaydetti:

"Sıkı para siyaseti duruşumuzla 2024'ten itibaren cari süreçler istikrarında de besbelli bir güzelleşme sağlanmıştı. Global belirsizliklerin arttığı bu devirde cari istikrar görünümü de makrofinansal istikrar açısından daha kıymetli hale geldi. Türkiye üzere güç ithalatçısı ülkelerde güç maliyetlerindeki yükseliş dış ticaret istikrarı ve cari açık üzerinde direkt tesirli olabiliyor. Nisan ve mayıs aylarındaki bilgiler dış ticaret görünümünün güç fiyatlarındaki artışa karşın olumlu kalmaya devam ettiğini ima ediyor.

"RİSKLERİN DEZENFLASYON SÜRECİNE TESİRLERİNİ SINIRLADIK"

Bu görünümün korunabilmesi için enflasyon beklentilerindeki bozulmanın hudutlu kalması ve cari açıkta iç talep kaynaklı ek bir baskı oluşmaması kıymetli. Mevcut varsayımlarımız cari açığın ulusal gelire oranının yıl sonunda tarihî ortalamasının altında kalacağını ima ediyor.

Özetle, yaşanan jeopolitik gelişmeler dezenflasyon süreci açısından kısa vadeli riskler yaratmış olsa da vakitli siyaset adımlarımız sayesinde bu risklerin dezenflasyon sürecine tesirlerini sınırladık. Sıkı para siyaseti duruşumuz, dengelenen iç talep, sağlıklı bir cari istikrar görünümü ve güçlü rezerv konumumuz dezenflasyon sürecinin devamı açısından değerli bir garanti oluşturmakta."

DÜŞÜK ENFLASYON ORTAMI

Sürdürülebilir yüksek büyümenin güçlü bir tasarruf tabanı, faal bir finansal sistem ve uzun vadeli finansman imkanları gerektirdiğine değinen Karahan, bu ögelerin sağlıklı halde gelişebildiği ortamın ise düşük ve istikrarlı enflasyon ortamı olduğunu söyledi.

"YURT DIŞINDAN UZUN VADELİ KAYNAK TEMİZİ HIZLANDI"

TCMB Başkanı Karahan, geçen 25 yıla bakıldığında düşük enflasyon devrinde bankacılık bölümü büyümesinin ulusal gelir büyümesinin bariz üzerinde gerçekleştiğini gördüklerini belirterek, "Bankacılık dalı etkin büyüklüğünün ulusal gelire oranı 2003'te yüzde 53 seviyesindeyken, enflasyonun tek haneli düzeylere gerilemesiyle bu oran 2010'da yüzde 86'ya, 2015'ten itibaren ise yüzde 100'ün üzerine çıktı. Böylelikle finansal sistem içerisindeki tasarruflar arttı, tasarruf araçları çeşitlendi ve yurt dışından uzun vadeli kaynak temini hızlandı." diye konuştu.

Söz konusu devirde bankaların gerçek iktisada sağladığı kredi meblağının ulusal gelire oranının yüzde 70'e yaklaştığını, yurt dışı piyasalardan temin edilen finansmanın ulusal gelire oranının yüzde 20'nin üzerine çıktığını bildiren Karahan, son yıllarda enflasyonun yükselmesinin bankacılık bölümünün ulusal gelire oranla küçülmesine neden olduğunu lisana getirdi.

"SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR BÜYÜME ZEMİNİ"

Karahan, banka etkinlerinin ulusal gelire oranının 2024'te yüzde 73'e düşerken, enflasyonun gerilemeye başlamasıyla birlikte 2025'te dört yıl ortadan sonra yine artmaya başladığını anlatarak, şu tabirleri kullandı:

"Bankacılık dalının sağlıklı ve sürdürülebilir formda büyümesinin yolu düşük ve istikrarlı enflasyondan geçiyor. Münasebetiyle dezenflasyon sürecinin devamı tüm ekonomik aktörler açısından olduğu üzere bankacılık bölümü açısından da kritik değere sahip. Jeopolitik şokların arttığı bu devirde fiyat istikrarı maksadına bağlı kalmamız ve bu gaye doğrultusunda kararlı bir biçimde ilerlememiz gerekiyor. Kalıcı fiyat istikrarı, daha yüksek tasarruf oranları, daha güçlü finansal derinleşme, daha uzun vadeli dış finansman imkanları ve nihayetinde daha sürdürülebilir bir büyüme tabanı manasına gelmekte."

Mevcut para siyaseti çerçevesinin bankacılık dalı için en kıymetli bileşenlerinden birinin makroihtiyati uygulamaları olduğunu vurgulayan Karahan, "Makroihtiyati düzenlemeleri sıkı para siyaseti duruşunu destekleyici bir araç olarak faal bir biçimde kullanıyoruz." dedi.

ÇEŞİTLİ SADELEŞTİRMELER YAPILDI

"KREDİ BÜYÜMESİNDEKİ DALGALANMALARI YÖNETMEK İÇİN BÜYÜME HUDUTLARINI KULLANIYORUZ"

KKM ile menkul değer tesisi düzenlemelerini uygulamadan kaldırdıklarını ve bankacılık dalı üzerindeki zarurî karşılık maliyetlerini kıymetli ölçüde düşürdüklerini kaydeden Karahan, kelamlarını şöyle sürdürdü:

"TL mevduat hissesi, kredi büyümesi ve likidite idaresi odaklı makroihtiyati araç setini sıkı nakdî duruşumuzu desteklemek üzere uygulamaya devam ediyoruz. TL mevduat hissesini artırmayı hedefleyen düzenlemeleri finansal şartlara nazaran revize ederek uyguluyoruz. Kredi büyümesindeki dalgalanmaları yönetmek için büyüme hudutlarını kullanıyoruz.

Son periyot jeopolitik gelişmeler sonrasında olduğu üzere faal likidite idaresi siyasetimiz ile nakdî transfer sistemini güçlendiriyoruz. Fiyat istikrarının tesisi ile birlikte bu düzenlemelerin bankaların bilanço idaresi üzerindeki tesirinin azalmasını ve uygulamaların makrofinansal istikrarı koruyan bir nitelikte kullanılmalarını öngörüyoruz."

Fatih Karahan, 2025'in ikinci yarısından itibaren bariz formda hızlanan kredi büyümesinin son devirde alınan önlemlerin tesiriyle daha istikrarlı bir patikaya yöneldiğini aktararak, toplam kredi büyümesinin yüzde 35'li düzeylerden yüzde 26'ya gerilerken, TL ticari ve ferdi kredi büyümeleri de yüzde 50'li düzeylerden yüzde 40'ın altına indiği bilgisini verdi.

"KONUT KREDİLERİNİN HİSSESİ ARTIYOR"

Bireysel kredilerde kompozisyonun daha istikrarlı hale geldiğini söyleyen Karahan, "İhtiyaç kredisi ve kredi kartı büyümeleri yavaşlarken, konut kredilerinin hissesi artıyor. Türk lirası mevduat tarafında da olumlu bir görünüm kelam konusu. Global belirsizliklerin ve değerli maden fiyatlarındaki oynaklığın arttığı devirlerde dahi yurt içi yerleşiklerin Türk lirası tercihinin büyük ölçüde korunduğunu görüyoruz." diye konuştu.

"SAĞLIKLI İŞLEYİŞİN DEVAM ETTİĞİNİ GÖRÜYORUZ"

Karahan, nisandan itibaren Türk lirası mevduat hissesinin tekrar yüzde 60'ın üzerine yükselirken, son periyotta yaşanan jeopolitik gelişmeler sırasında yerleşiklerin Türk lirası talebinin güçlü seyrini sürdürdüğünü kaydederek, "Finansal piyasalar açısından baktığımızda ise global oynaklığın arttığı devirlerde piyasalarımızın sağlıklı işleyişinin devam ettiğini görüyoruz. Bu süreçte geçmişte yurt dışı fonlama yapısında kısa vadeli oynaklıkları azaltmak maksadıyla devreye aldığımız araçlar, finansal istikrarın korunmasına değerli katkı sağladı. Hakikaten, yurt dışı finansman tarafında olumlu görünüm devam ediyor. Uzun vadeli dış kaynak girişlerinin devam etmesi bankacılık dalının dayanıklılığını teyit ediyor." sözlerini kullandı.

"TÜM SİYASET ARAÇLARIMIZI KARARLILIKLA KULLANMAYA DEVAM EDECEĞİZ"

Son devirde yaşanan jeopolitik gelişmelerin global iktisat ve finansal piyasalar açısından değerli belirsizliklere neden olduğunu lisana getiren Karahan, "Bugün geldiğimiz noktada, sahip olduğumuz siyaset araçları, güçlü rezerv durumumuz ve makroekonomik dengelenme sayesinde dezenflasyon sürecinin devamı için gerekli şartların korunduğunu kıymetlendiriyoruz. Merkez Bankası olarak fiyat istikrarını ve finansal istikrarı koruyacak formda tüm siyaset araçlarımızı kararlılıkla kullanmaya devam edeceğiz." diye konuştu.

DIŞ FİNANSMAN İMKANLARI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BÜYÜME

Karahan, güçlü bankacılık bölümü ile düşük ve istikrarlı enflasyonun birbirini besleyen iki öge olduğunu vurgulayarak, kelamlarını şöyle tamamladı:

"Kalıcı fiyat istikrarı, daha yüksek tasarruf oranları, daha derin ve faal bir finansal sistem, uzun vadeli dış finansman imkanları ve sürdürülebilir bir büyüme tabanı manasına gelmektedir. Son yıllarda farklı kaynaklardan gelen şoklara karşın bankacılık dalımız güçlü sermaye yapısı, yüksek likiditesi ve sağlam bilançosu ile dayanıklılığını ortaya koymuştur. Dezenflasyon sürecinin muvaffakiyete ulaşmasıyla birlikte bankacılık dalının ülkemizin büyüme potansiyeline ve finansal derinleşmesine daha güçlü katkılar sunacağına inanıyoruz. Önümüzdeki periyotta de bankacılık dalının temsilcileriyle yakın diyalog içerisinde çalışmaya devam edeceğiz."

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)