Suriye'de eğitim müfredatında dönüşüm: Osmanlı aksisi anlatılar değişti

27 Kasım 2024 prestijiyle Suriye, mukadderatını değiştiren kritik bir periyoda adım attı.

Kasım ve aralık ayları boyunca tüm dünya, bölgede kartların yine dağıtıldığı tarihi gelişmelere tanıklık etti.

61 YILLIK BAAS REJİMİ YIKILDI

Saha genelinde adım adım ilerleyen muhalif güçlerin denetimi ele geçirmesiyle birlikte, 61 yıldır ülkeye hakim olan Baas rejimi resmen çöktü.

Ülke şu anda hassas bir geçiş sürecinden geçse de yıllar süren yıkım ve enkazın yerini kademeli bir toparlanma sürecine bırakmış durumda.

SAVAŞIN İZLERİ SİLİNİYOR: SURİYE YENİDEN DOĞUYOR

Kritik altyapı tesislerinden su şebekelerine, okullardan hastanelere kadar birçok temel hizmet alanı süratle onarılıyor.

Bir devir çatışmaların ve yıkımın simgesi hâline gelen Halep caddelerinde bugün yine çocuk sesleri yankılanıyor. Savaşın sessizliğe gömdüğü sokaklarda artık hayat tekrar canlanıyor.

MÜFREDATTAN "İŞGAL" VE "ZULÜM" İFADELERİ ÇIKARILDI

Suriye’de Esad rejiminin devrilmesinin akabinde eğitim müfredatında da tarihi bir değişikliğe gidildi.

Yeni ders kitaplarında Osmanlı periyoduna ait anlatım baştan sona yenilendi.

Eski müfredatta "Osmanlı işgali", "Türklerin zulmü" ve "Büyük Arap Devrimi" olarak yer alan başlıklar müfredattan kaldırıldı.

Şerif Hüseyin'in 1916'da Osmanlı Devleti'ne karşı başlattığı hareket, eski kitaplarda "Büyük Arap Devrimi" olarak tanımlanırken, yeni kitaplarda "Hüseyin bin Ali'nin İsyan Hareketi" olarak nitelendirildi.

İsyanın emelinin anlatıldığı kısımda "Arap topraklarını Osmanlı işgalinden kurtarmak" sözü yerine "Arap topraklarını Osmanlı Devleti'nden ayırmak" tabiri kullanıldı.

İngiliz-Fransız bildirgesinin anlatıldığı kısımda yer alan "Halkları Türklerin zulmünden kurtarmak" tabiri "Osmanlıları bölgeden çıkarmak" olarak değiştirildi.

Eski kitaplarda Cemal Paşa için kullanılan "Arapların Kasabı" nitelemesi de yeni metinden çıkarıldı. Cemal Paşa periyodunda idam edilen bireylerin İngiltere ve Fransa ile işbirliği yapmakla suçlandıkları bilgisine yer verildi.

Yeni müfredatta, İngiltere'nin Şerif Hüseyin ile Osmanlı'ya karşı işbirliği yaparken Fransa ile Osmanlı topraklarını paylaşmayı planladığı, Şerif Hüseyin'e verilen bağımsızlık vaatlerinin tutulmadığı anlatılıyor.

HATAY HARİTALARINDA DA DEĞİŞİKLİK

Ayrıca devrik rejim devrinde Suriye haritasında yer alan İskenderun, yeni müfredatta yer almıyor.

IMPACT-se raporuna nazaran güncellenen ders kitaplarındaki haritalarda Hatay, Türkiye'nin hudutları içinde gösteriliyor.

Raporda bu değişiklik, Suriye'nin Hatay üzerindeki tarihî toprak argümanlarından uzaklaşmasının bir işareti olarak değerlendirildi.

KİMLİK VE KAVRAM DEĞİŞİMİ

Baas periyodunda öğrencilerin "vatana hizmet etmeye" hazırlanması gerektiği belirtilirken, yeni metinde bu söz "dine ve ümmete hizmet etmek" olarak yer aldı.

"Arap milliyetçiliği ve Araplıkla gurur duyma" sözü kaldırılarak yerine "İslam medeniyetiyle gurur duyma" sözü konuldu.

Çocukların "kanuna saygılı" bireyler olarak yetiştirilmesi gayesi, "İslam şeriatına saygılı bireyler" biçiminde değiştirildi.

Dört Halife dönemi anlatımında daha evvel kullanılan "demokrasi" kavramının yerine "şura" kavramı kullanıldı.

Devrik Esed rejimi devrinde 9. sınıf ders kitaplarında "gasp edilen topraklar" arasında İskenderun, Filistin ve Ahvaz gösterilirken yenilenen müfredatta İskenderun ve Ahvaz tabirleri çıkarıldı, listede yalnızca Filistin'e yer verildi.

BAAS FİGÜRLERİ GİTTİ, İSLAM TARİHİNİN ÖNEMLİ İSİMLERİ GELDİ

Eski kitaplarda yer alan "İşgal altındaki Filistin ve Golan" sözü "Müslümanların işgal altındaki toprakları", "Filistin direnişine destek" tabiri ise "İslam topraklarındaki cihat savaşçılarına destek" olarak değiştirildi.

Öte yandan eski müfredatta yer almayan İzzeddin el-Kassam'ın çabası yeni ders kitaplarına eklenirken, lokal Baas figürlerinin yerine Ömer el-Muhtar ve Nureddin Zengi üzere İslam tarihinin değerli şahsiyetlerine yer verildi.

Eski kitaplarda Suriye cumhurbaşkanlarından Şükrü el-Kuvvetli ile birlikte fotoğrafı yer alan Mısır Başkanı Cemal Abdünnasır'ın görselden çıkarıldığı görüldü.

MÜFREDATTA TÜRKÇE TARTIŞMASI

Suriye'de eğitim müfredatına ait tartışmalar eylül ayında da Türkiye üzerinden yaşanmıştı.

Yeni eğitim öğretim dönemi öncesinde Türkçenin seçmeli ders kategorisinden çıkarılarak yerine Fransızcanın getirildiği haberleri yansılara sebep olmuştu.

Suriye Milli Eğitim Bakanlığı, yeni müfredatın yetişmemesi sebebiyle Esad devrindeki müfredatın uygulandığını açıklamıştı.

13 Eylül'de Şam'da Suriyeli mevkidaşı Esad Hasan Şeybani ile görüşen Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise Türkçenin seçmeli ders olarak okutulması konusunda rastgele bir sorun bulunmadığının kendilerine iletildiğini söylemişti.

Bakan Fidan, "Bu bahiste rastgele bir badire olmadığını kendileri bize ilettiler" tabirlerini kullanmıştı.

Kaynak: {Haber Merkezi}