Sıfır Atık Vakfı plastik kirliliği görülen Akdeniz kıyılarında saha çalışması yaptı

Akdeniz kıyılarında yaz mevsimiyle birlikte yer yer yoğunlaşan plastik kirliliğinin kaynaklarının ve tahlil yollarının belirlenmesi amacıyla Sıfır Atık Vakfı tarafından Adana, Mersin, Muğla ve Antalya'da saha çalışması gerçekleştirildi.

Sahadaki izlenimlerini paylaşan Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, plastik kirliliğini yalnızca bir atık idaresi sıkıntısı olarak ele almadıklarını, üretim, tarım, turizm, kıyı ve deniz ekosistemleri, su kaynakları ve mahallî idare kapasitesiyle birlikte değerlendirdiklerini belirtti.

"DENİZ KIYILARINDA ORTAYA ÇIKAN PLASİK KİRLİLİĞİ DE ETKİLİ OLDU"

Ağırbaş, "Adana, Mersin, Muğla ve Antalya farklı özellikleriyle Türkiye'nin plastik döngüsünün değerli kesişim noktalarını temsil ediyor. Bu illerin belirlenmesinde, ırmak havzalarında ve deniz kıyılarında ortaya çıkan plastik atık kirliliği de tesirli oldu." dedi.

KIYI EKOSİSTEMİ VE YEREL EKONOMİLER

Özellikle karasal kaynaklardan ırmaklar yoluyla taşınan plastiklerin denizlere ulaşmasının, kıyı ekosistemlerinin yanı sıra turizm, balıkçılık ve mahallî ekonomiler açısından da kıymetli bir risk oluşturduğunu kaydeden Ağırbaş, "Adana güçlü sanayi ve ziraî üretim kapasitesiyle, Mersin limanı, ticareti, tarımı ve Akdeniz'e açılan pozisyonuyla, Muğla ve Antalya ise güçlü turizm ekonomileri, uzun kıyı şeritleri, koyları ve yoğun mevsimsel nüfus hareketleriyle öne çıkıyor." ifadelerini kullandı.

TARIMIN PLASTİK DÖNGÜSÜYLE İLİŞKİSİ

Adana'da sanayi ve tarımın plastik döngüsüyle bağlantısına vurgu yapan Ağırbaş, diye konuştu.

Samed Ağırbaş, Adana'da sulama kanalları, su kaynakları ve geri dönüşüm tesislerinin çevresel performansının öne çıktığını lisana getirerek, plastik ve mikroplastik kirliliğine yönelik İl Eylem Planı hazırlanması kararını değerli bulduğunu ve kaynağında ayrıştırma ve lisanslı geri dönüşüm tesislerinin güçlendirilmesinin öncelikli gereksinimler arasında olduğunu vurguladı.

Mersin'de karasal kaynaklarla deniz arasındaki kontağın çok daha görünür olduğu yönündeki müşahedesini aktaran Ağırbaş, kentin limanı, ticari hareketliliği, ziraî üretimi ve Akdeniz kıyısındaki pozisyonu sebebiyle plastik döngüsünün hem ekonomik hem de çevresel boyutunun birlikte ele alınması gerektiği tavsiyesinde bulundu.

GERİ DÖNÜŞÜM

Muğla'da kıyı ve doğal alanların korunmasının yanı sıra turizm döneminde artan nüfusun atık idaresine tesirinin de dikkate alınması gerektiğini belirten Ağırbaş, plastik kirliliğiyle gayrette kaynağında azaltım, tekrar kullanım ve geri dönüşüm uygulamalarının güçlendirilmesi gerektiğinden bahsetti.

"GERİ KAZANIM UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASI BU AÇIDAN KRİTİK"

Ağırbaş, Antalya'daki müşahedelerine ait şunları söyledi:

"Antalya'da turizm, kıyı ve deniz ekosistemleriyle plastik idaresi arasındaki bağlantı bariz biçimde öne çıktı. Antalya üzere yüksek turizm yoğunluğuna sahip kentlerde atık idaresi planlamasının sadece daimi nüfusa nazaran yapılması kâfi değil, turizm sezonundaki hizmet nüfusu, konaklama kapasitesi, günübirlik ziyaretçi hareketliliği, marina ve yat trafiği üzere ögeler da hesaba katılmalı. Tek kullanımlık plastiklerin azaltılması, turizm tesislerinde kaynağında farklı toplamanın güçlendirilmesi, yine kullanım ve geri kazanım uygulamalarının yaygınlaştırılması bu açıdan kritik.

Bu dört kent farklı görünse de ortak bir gerçeklik ortaya koydu, plastik kirliliğinin kaynağı ile tesiri birçok vakit tıpkı yerde ortaya çıkmıyor. Bir bölgede oluşan atık, akarsular, sulama kanalları, rüzgarlar yahut deniz akıntıları yoluyla öbür bir bölgeyi etkileyebiliyor. Bu sebeple tahlilin de kentler ve dallar arasında koordineli olması gerekiyor."

Samed Ağırbaş, hazırladıkları stratejik siyaset raporunda da kıyı kalitesi, toprak ve sulama suyu, denizel ekosistemler ve yerel hizmet kapasitesinin plastik sızıntısının esas ekonomik tesir kanalları olarak değerlendirildiğine işaret etti.

BEŞ TANE BAŞLIK ÖNE ÇIKIYOR

Çözümün sırf merkezi siyasetlerle değil, lokal tecrübeyle birlikte şekillendirilmesi gerektiğinin bir sefer daha görüldüğüne dikkati çeken Ağırbaş, lokal paydaşlara ait bilhassa beş başlığın öne çıktığını belirtti.

Ağırbaş, bunlardan birincisini, atığın kaynağında azaltılması ve başka toplanması, ikincisini geri dönüşüm tesislerinde çevresel standartların ve kontrolün güçlendirilmesi, üçüncüsünü su ve deniz ekosistemlerinin korunması, dördüncüsünü liman, marina ve balıkçı barınaklarında atık kabul ve izleme altyapısının güçlendirilmesi, beşincisini ise data ve izlenebilirlik olarak sıraladı.

"PLASTİK DÖNGÜSÜNÜN NEREDEN BAŞLADIĞINI, DAHA İYİ TAKİP ETMEMİZ GEREKİYOR"

Samed Ağırbaş, "Plastik döngüsünün nerede başladığını, atığın hangi kanaldan sisteme girdiğini, hangi tesiste işlendiğini ve sonuncu olarak hangi esere dönüştüğünü daha uygun takip etmemiz gerekiyor. Bunun için uçtan uca dijital izlenebilirlik, ortak bilgi standartları ve tertipli performans göstergelerinin oluşturulması büyük kıymet taşıyor." değerlendirmesinde bulundu.

TÜRKİYE PLASTİK ÇALIŞTAYI

Plastik kirliliğiyle uğraşta mahallî gereksinimleri görmek kadar, bu muhtaçlıkları ulusal ölçekte uygulanabilir siyasetlere dönüştürmek gerektiğini kaydeden Ağırbaş, elde edilen müşahede ve deneyimlerin 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde İstanbul'da gerçekleştirilecek Türkiye Plastik Atık Çalıştayı'nda ele alınacağını bildirdi.

Kaynak: {Haber Merkezi}