Sıfır Atık Vakfı öncülüğünde Adana'da plastik kirliliğine karşı uyum toplantısı düzenlendi

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan'ın öncülüğünde Türkiye'nin sıfır atık vizyonunun plastik kirliliğinin önlenmesi ve döngüsel iktisadın güçlendirilmesi alanındaki yansımalarını değerlendirmek üzere yürütülen istişare sürecinin birinci şehir buluşmalarından biri Adana'da gerçekleştirildi.

Türkiye'nin plastik kirliliğiyle mücadelede yerelden ulusala uzanan bütüncül yaklaşımının önemli bir parçası olan bu istişare süreci, COP31 Başkanlığı döneminde çevre ve iklim siyasetlerinin alandaki uygulamalarla güçlendirilmesi amacıyla de örtüşüyor.

YEREL PAYDAŞLARIN DENEYİM VE ÖNERİLERİ İKLİM GÜNDEMİNE TAŞINDI

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum'un liderliğinde Türkiye'nin iklim aksiyonu gündeminde sıfır atık, kaynak verimliliği ve döngüsel iktisat başlıklarının güçlendirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülürken, Adana'daki buluşma da lokal paydaşların tecrübe ve önerilerinin ulusal ve milletlerarası iklim gündemine taşınmasına katkı sundu.

Adana Valiliği himayesinde, Sıfır Atık Vakfı'nın uyumunda düzenlenen toplantıya Adana Valisi Mustafa Yavuz, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ile birlikte Adana Ticaret Odası, Adana Sanayi Odası, Adana Esnaf ve Sanatkaarlar Odaları Birliği temsilcilerinin yanı sıra kamu kurumları, Adana Büyükşehir Belediyesi, ilçe belediyeleri, Çukurova Üniversitesi, Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, organize sanayi bölgesi başkanlıkları, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve sektörel birlik temsilcileri katıldı.

"PLASTİK ATIK, TEK BİR KURUMUN ÇÖZEBİLECEĞİ BİR MESELE DEĞİLDİR"

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Sayın Samed Ağırbaş, plastik atık sorununun tek bir kurumun yahut tek bir sektörün kendi başına çözebileceği bir sıkıntı olmadığını belirterek, şöyle konuştu:

"Bugün Adana'da plastik atık yönetiminin mevcut durumunu, karşı karşıya olduğumuz meseleleri, ihtiyaçlarımızı ve çözüm önerilerini değerlendirmek üzere önemli bir istişare toplantısı gerçekleştirdik.

Öncelikle bu toplantıya konut sahipliği yapan Adana Valiliğimize, Sayın Valimiz Mustafa Yavuz'a ve görüşleriyle katkı sunan tüm kamu kurumlarımıza, lokal yönetimlerimize, üniversitelerimize, sanayi ve ticaret odalarımıza, organize sanayi bölgelerimize, sivil toplum kuruluşlarımıza ve özel sektör temsilcilerimize teşekkür ediyorum.

Bugünkü toplantımızda yalnızca meseleleri konuşmadık. Birebir vakitte problemlere yönelik çözümün nasıl ortaklaştırılabileceğini konuştuk. Çünkü plastik atık sıkıntısı tek bir kurumun yahut tek bir sektörün kendi başına çözebileceği bir sıkıntı değildir."

"DEĞERLENDİRMELER TÜRKİYE PLASTİK ATIK ÇALIŞTAYI'NA TAŞINACAK"

"Yalnızca denizdeki atığı temizlemeyi değil, karadan denize ulaşan kirliliğin de önüne geçmeyi başarmamız gerekiyor" diyen Ağırbaş, şöyle devam etti:

"Sıfır Atık Vakfı olarak yürüttüğümüz Türkiye Plastik Atık Çalıştayı Şehir Koordinasyon Toplantıları tam olarak bu anlayışın bir yansımasıdır.

Adana'nın akabinde Mersin, Muğla ve Antalya vilayetlerimizde de mahallî paydaşlarımızla bir araya gelerek şehirlerin tecrübelerini, ihtiyaçlarını ve çözüm önerilerini ortaya koyacağız.

Bu toplantılarda elde edilen değerlendirmeleri 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde İstanbul'da 17 bakanlığımızın, 40'tan fazla genel müdürlüğümüzün, lokal yönetimlerin, akademi, sivil toplum kuruluşları ve ilgili paydaşların iştirakiyle gerçekleştireceğimiz Türkiye Plastik Atık Çalıştayı'na taşıyacağız."

"ORTAK SORUN ALANLARI ORTAYA KONULACAK"

Adana, Mersin, Muğla ve Antalya'dan gelecek değerlendirmelerin bir araya getirilerek ortak sorun alanlarının ortaya konulması, yeterli uygulamaları paylaşılması ve Türkiye’nin plastik atık yönetimine ilişkin daha güçlü uygulanabilir ve ortak bir yaklaşımı geliştirilmesinin amaçlandığını vurgulayan Ağırbaş, şu sözleri kullandı:

"Bu sürecin arkasında çok güçlü bir vizyon bulunuyor.

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin öncülüğünde Türkiye'de başlayan Sıfır Atık Hareketi bugün sadece atığın azaltılmasıyla hudutlu olmayan kaynakların korunmasını, sürdürülebilir üretim, tüketim ve döngüsel ekonomiyi merkeze alan kapsamlı bir dönüşüm vizyonuna dönüşmüş durumda."

"PLASTİK KİRLİLİĞİ İLE İKLİM KRİZİNİ BİRBİRİNDEN BAĞIMSIZ İKİ BAŞLIK OLARAK GÖREMEYİZ"

Plastik kirliliğinin iklim krizinden bağımsız bir başlık olmadığını belirten Ağırbaş, şunları söyledi:

Plastik konusunda yürüttüğümüz bu çalışmada önemli vizyonun bir parçasıdır. Önümüzde tıpkı vakitte önemli bir küresel iklim gündemi bulunuyor.

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız, birebir vakitte COP31 Başkanımız Sayın Murat Kurum'un liderliğinde çalıştığımız COP31'e giden süreçte iklim değişikliğiyle mücadeleyi sırf sera gazı emisyonları üzerinden değil, kaynak verimliliği, atık yönetimi, döngüsel iktisat ve doğayla uygun üretim-tüketim modelleri üzerinden de değerlendirmemiz gerekiyor.

Çünkü plastik kirliliği ile iklim krizini birbirinden bağımsız iki başlık olarak göremeyiz.

İstanbul'daki Türkiye Plastik Atık Çalıştayı'nda bu anlayışla yerelden ulusala uzanan güçlü bir ortak akıl tabanını olarak görüyoruz.

Buradan çıkacak sonuçların sırf bir toplantı raporunda kalmasını istemiyoruz.

Amacımız şehirlerin tecrübelerini ortaklaştırmak, uygulanabilir çözümleri, önerileri görülür kılmak ve Türkiye’nin plastik döngüsünü güçlendirecek uzun vadeli bir yaklaşımın oluşmasına katkı sağlamaktır."

"VALİLİĞİMİZ KOORDİNASYONUNDA HABERİZ DENETİMLERE AĞIRLIK VERİLDİ"

Adana Valisi Mustafa Yavuz ise plastik ve mikroplastik kirliliğinin çok yönlü bir problem olduğunu vurgulayarak, şunları söyledi:

"Katılımcılarımız Adana’mızın atık ve plastik döngüsüne ilişkin görüşlerini ve çözüm önerilerini paylaştılar. Özellikle 2026 yılı yaz döneminde Akdeniz bölgesinde tespit edilen mikroplastik kirliliğe ilişkin gelişmeler doğrultusunda, atık geri kazanım tesislerine yönelik habersiz kontrollere valiliğimizin uyumunda ağırlık verilmiştir.

Bu kapsamda 27 Temmuz-15 Ağustos 2026 tarihleri arasında 159 kontrol gerçekleştirilmiştir.

Yürüttüğümüz denetin ve yaptırım çalışmalarının temel emeli çevre kirliliğini kaynağında önlemek, işletmelerin mevzuata ahengini sağlamak, Ve geri dönüşüm süreçlerini daha izlenebilir hale getirmektir."

"ORTAK BİR İRADA ORTAYA KONULDU"

"Geri dönüşüm tesislerinde çevresel önlemlerin eksiksiz uygulanması ve lisanslı çağdaş tesislerin desteklenmesi gerektiğini vurguladık.

Şehir merkezine yakın durumda bulunan atık tesislerin için toplu bir şekilde faaliyet gösterebilecekleri uygun alanların belirlenmesi, kayıt dışı faaliyetlerle mücadele edilmesi ve müsaadesiz ya da ruhsatsız işletmelerin aktif bir şekilde denetlenmesi konusunda ortak bir irade koyduğumuzu belirtmek isterim."

ADANA İL EYLEM PLANI HAZIRLANACAK

Yerel yönetimler tarafından atık getirme merkezlerinin kurulması, sanayi-üniversite iş birliğinin güçlendirilmesi ve geri dönüşüm alanındaki AR-GE çalışmalarının arttırılmasının çözüm önerileri arasında yer aldığını söyleyen Yavuz, şöyle devam etti:

Vali Yavuz, toplantıda ortaya konulan değerlendirmelerin, öncelikli ihtiyaçların ve çözüm önerilerinin kayıt altına alındığını belirterek ortak görüşlerin 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilecek Türkiye Plastik Atık Çalıştayı'na aktarılacağını söyledi.

ADANA'NIN PLASTİK DÖNGÜSÜ MASAYA YATIRILDI

Adana’nın sanayi, tarım ve ticaret kapasitesinin yanı sıra Akdeniz Havzası ile bağlantısı sebebiyle plastik döngüsünde önemli bir pozisyona sahip olduğuna dikkat çekilen toplantıda, plastik atık yönetiminin sırf atık toplama ve bertaraf süreçleriyle hudutlu görülmemesi gerektiği vurgulandı.

İlde kamu kurumları, lokal yönetimler, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum tarafından yürütülen çalışmaların yanı sıra mevcut meseleler, ihtiyaçlar ve düzgün uygulamalar da istişare edildi.

DENİZ VE KIYI EKOSİSTEMLERİNİN KORUNMASINA ÖZEL VURGU

Plastik kirliliğinin sadece kentlerin atık yönetimi sorunu olmadığı; ırmaklar, kıyılar ve deniz ekosistemleriyle doğrudan bağlantılı bölgesel ve küresel bir sorun olduğu değerlendirilirken, kaynağında önleme ve aktif toplama sistemlerinin güçlendirilmesinin önemine dikkat çekildi.

Bu kapsamda Adana’da kıyı ve deniz alanlarının plastik kirliliğinden korunmasına yönelik çalışmaların geliştirilmesi, lokal uygulamalar arasındaki uyumun güçlendirilmesi ve uygun uygulamaların yaygınlaştırılması yönündeki öneriler değerlendirildi.

YEREL DENEYİM İSTANBUL'DAKİ ÇALIŞTAYA TAŞINACAK

Adana’da gerçekleştirilen toplantıda ortaya konulan görüş, değerlendirme ve çözüm önerileri kayıt altına alınarak, 31 Ağustos–1 Eylül 2026 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek 'Türkiye Plastik Döngüsü Ortak Akıl Platformu – Plastik Döngüsünde Sürdürülebilir Gelecek Çalıştayı'na taşınacak.

Adana’nın ihtiyaçları, öncelikleri ve güzel uygulamalarının ulusal ölçekteki ortak akıl sürecine dahil edilmesiyle, plastik döngüsüne ilişkin siyasetlerin lokal gerçeklikler ve saha tecrübeleriyle güçlendirilmesi hedefleniyor.

İstanbul’da gerçekleştirilecek çalıştay kapsamında 4 ana tematik blok altında oluşturulacak 15 tematik çalışma masasında; plastik üretimi ve tasarımı, sürdürülebilir tüketim, atık yönetimi, geri kazanım, mikroplastikler, insan sağlığı, finansman, yönetişim ve milletlerarası iş birliği üzere başlıklar ele alınacak.

Ayrıca çalıştayda deniz kıyısındaki illerin valilerinin iştirakiyle özel bir Valiler Oturumu gerçekleştirilecek. Adana toplantısından elde edilen değerlendirmelerin de bu üst düzey istişare tabanına aktarılması planlanıyor.

ORTAK AKIL, ORTAK SORUMLULUK

Sıfır Atık Vakfı, plastik kirliliğinin önlenmesine yönelik çalışmalarını; kaynakların verimli kullanılması, döngüsel iktisadın güçlendirilmesi, iklim hareketi, deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunması ile sürdürülebilir üretim ve tüketim anlayışıyla birlikte ele alıyor.

Adana'da başlayan istişare sürecinin, Mersin, Muğla ve Antalya'da gerçekleştirilecek şehir uyum toplantılarıyla devam etmesi; şehirlerden elde edilen bilgi ve tecrübelerin İstanbul'da ortak bir değerlendirme tabanında buluşturulması hedefleniyor.