Kürşad Şiddetli, Rusya'nın TDT gözlemci üyeliğini kıymetlendirdi: Lisan kaidesi var

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Rusya'nın Türk Devletleri Teşkilatı'na (TDT) gözlemci üye olarak katılması yönündeki teklife ait açıklamalarda bulundu.

Zorlu, gözlemci üyelik için Türk lisanlarından yahut akraba lisanlardan birinin ülke genelinde resmi lisan olarak kabul edilmesi gerektiğini belirterek, üçüncü ülkelerle işbirliği için TDT Plus modelinin uygulanabileceğini söyledi.

Türk Devletleri Teşkilatı 13. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında AA muhabirine konuşan Zorlu, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in Rusya'nın TDT'ye gözlemci üye olarak katılması yönündeki teklifini kıymetlendirdi.

TDT'nin ortak dil, tarih, kültür ve gönüllülük temeline dayalı, bağımsız Türk devletlerinin oluşturduğu bir işbirliği düzeneği olduğunu vurgulayan Zorlu, teşkilatın üyelik ve gözlemcilik kriterlerinin muhakkak olduğunu tabir etti.

TDT PLUS MODELİ ÜÇÜNCÜ ÜLKELERLE İŞBİRLİĞİNİN ÖNÜNÜ AÇACAK

İstanbul'da 2021 yılında düzenlenen 8. Tepe'de kabul edilen gözlemcilik tüzüğünü hatırlatan Zorlu, şu tabirleri kullandı:

“Gözlemci üyelik için sırf Türk lisanlarından yahut akraba lisanlardan birini devlet lisanı yahut resmi lisan yani rastgele bir bölgesinde değil tüm ülke sathında resmi yazışma lisanı olarak kabul etmiş devletler, TDT'de gözlemcilik statüsü için müracaatta bulunabilir.”

Zorlu, bu kriterlerin dışında kalan üçüncü ülkelerle karşılıklı menfaatler doğrultusunda esnek işbirliği kurulmasının da amaçlandığını belirterek, bu kapsamda geçen yıl TDT Plus işbirliği modelinin benimsendiğini kaydetti.

Ankara Zirvesi'nde Tokayev tarafından da gündeme getirilen modelin, üye ülkelerin onayıyla üçüncü ülkelerle Dışişleri Bakanları yahut devlet liderleri seviyesinde toplantılar yapılmasına imkan tanıdığını aktaran Zorlu, bu türlü bir talebin tüm üyelerin ortak kararıyla değerlendirilebileceğini söyledi.

ZORLU: TÜRK DÜNYASINA İLGİ GİDEREK ARTIYOR

Rusya'nın TDT'ye yönelik ilgisini pahalandıran Zorlu, teşkilatın milletlerarası alandaki değerinin arttığını belirtti. Türk devletlerinin bilhassa Orta Koridor üzerinden Doğu-Batı çizgisinde yükselen stratejik pahasının birçok ülkenin dikkatini çektiğini tabir eden Zorlu, ABD Başkanı Donald Trump'ın zirve hasebiyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı telefonla tebrik etmesinin ve farklı ülkelerin işbirliği teşebbüslerinin bu ilginin göstergesi olduğunu kaydetti.

Rusya ile Türk dünyası arasında tarihî ve etnik bağlar bulunduğuna dikkati çeken Zorlu, Rusya Federasyonu bünyesindeki Tataristan, Başkurdistan ve Yakutistan başta olmak üzere birçok bölgede güçlü kültürel iştiraklerin bulunduğunu tabir etti.

TÜRKSOY ÜZERİNDEN RUSYA İLE KÜLTÜREL İŞBİRLİĞİ ÖNERİSİ

Zorlu, bu kapsamda Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) üzerinden yeni bir işbirliği önerisi de sundu.

1993 yılında kurulan TÜRKSOY'un kültürel alandaki en geniş işbirliği kuruluşlarından biri olduğunu belirten Zorlu, Rusya Federasyonu bünyesindeki Altay, Tuva, Çuvaş, Başkurt, Yakut ve Tataristan'ın TÜRKSOY'da gözlemci üye olduğunu hatırlattı.

Ancak Rusya Federasyonu'nun 2015 yılında aldığı kararın akabinde kelam konusu cumhuriyetlerin TÜRKSOY ile işbirliğinin fiilen durduğunu kaydeden Zorlu, bu tarihten itibaren karşılıklı toplantı ve faaliyetlerin gerçekleştirilemediğini belirtti.

Zorlu, "Gelin TÜRKSOY'daki bu donmuş durumu yine değerlendirelim ve iki tarafın en güçlü iştiraklerinden olan kültürel işbirliğine yine hayat verelim." ifadelerini kullandı.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Kaynak: {Haber Merkezi}