Tarım ve Orman Bakanlığının hazırladığı "Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği" ile tüketicilerin direkt satın aldığı kıyma, köfte, döner, sucuk, pastırma ve gibisi eserlerin üretim ve satışına ait kurallar yine belirlendi.
Resmi Gazete'de yayımlanarak 16 Eylül 2026'da yürürlüğe giren düzenlemeyle, eserlerin içeriğinden hazırlanma haline, ambalajından etiket bilgilerine kadar birçok alanda yeni kurallar getirildi.
KIYMA SADECE TALEP ÜZERİNE HAZIRLANACAK
Yeni düzenlemeye nazaran perakende işletmelerde kıyma, kanatlı kıyma, köfte ve makul yöresel eserler dışındaki hazırlanmış kırmızı et ve kanatlı eti karışımları sırf tüketicinin talebi üzerine ve satış sırasında hazırlanabilecek.
Büyükbaş ve küçükbaş hayvanlardan elde edilen karkas etlerinin birbirleriyle, farklı kanatlı cinslerinden elde edilen karkas etlerinin ise kendi aralarında karıştırılmasına müsaade verilecek. Bunun dışındaki farklı hayvan çeşitlerinin etleri kural olarak birbirine karıştırılamayacak.
Çiğ et ve kıymaya, ilgili mevzuatta belirtilen istisnalar dışında besin katkı maddesi dahil rastgele bir dış bileşen yahut madde eklenemeyecek. Mantı, içli köfte, çiğ köfte, kadınbudu köfte, lahmacun, pide, kebap, pizza, hazır yemek ve mezelerde kullanılan et ve kıymanın da bildiride belirlenen kuralları karşılaması gerekecek.
KÖFTE VE BURGERDE PROTEİN SINIRI
Kıyma kullanılarak hazırlanan köfte ve burger üzere kırmızı et karışımlarında toplam et proteini en az yüzde 10 olacak. Bu eserlerde yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı ise yüzde 2'yi geçemeyecek.
Süt ve yumurtadan elde edilen proteinler dışındaki protein tozları ve gibisi azot kaynaklarının yanı sıra nişasta, soya ve soya eserleri üzere dolgu maddeleri kullanılamayacak. Baharat, ekmek ve galeta unu üzere bileşenlerden kaynaklanan nişasta ve bitkisel proteinlerin toplamı da yüzde 5'i aşamayacak.
DÖNERDE YAPRAK-KIYMA AYRIMI
Tebliğle döner "yaprak döner", "kıyma döner" ve "yaprak-kıyma döner" olmak üzere üç kategoriye ayrıldı.
Yaprak döner sadece yaprak haline getirilmiş çiğ kırmızı etten üretilecek. Kıyma dönerde en fazla yüzde 90 kıyma ve en az yüzde 10 yaprak et bulunabilecek. Yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranı en az yüzde 60, kıyma oranı en fazla yüzde 40 olacak.
Dönerde yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı yüzde 2'yi geçemeyecek ve toplam et proteini en az yüzde 12 olacak. Fıstık ve peynir üzere girdiler döner üretiminde kullanılamayacak. Yaprak dönerde diyet lifi kullanımına da müsaade verilmeyecek.
Perakende satış noktalarında çiğ dönerin raf ömrü, pişirme sürecinin başlamasından itibaren en fazla 12 saat olarak uygulanacak.
KANATLI KIYMA SADECE DONDURULMUŞ SATILACAK
Kanatlı kıyma ve kanatlı kıyma kullanılarak hazırlanan et karışımları sırf dondurulmuş olarak piyasaya sunulabilecek.
Kanatlı kıymadan hazırlanan köfte ve burgerlerde toplam et proteini en az yüzde 10 olacak. Yağ oranı yüzde 15'i, kolajen bağ doku proteininin toplam et proteinine oranı yüzde 10'u, tuz oranı ise yüzde 2'yi aşamayacak.
Kanatlı eti döneri ise "yaprak" ve "yaprak-kıyma" olarak sınıflandırılacak. Yaprak-kıyma kanatlı dönerinde en az yüzde 60 yaprak kanatlı eti, en fazla yüzde 40 kanatlı kıyması bulunabilecek.
Kanatlı dönerde yağ oranı yüzde 15'i, tuz oranı yüzde 2'yi geçemeyecek ve toplam et proteini en az yüzde 14 olacak. Çiğ kanatlı dönerinin perakende satış noktasındaki raf ömrü de pişirme başladıktan sonra en fazla 12 saat olacak.
SUCUK, PASTIRMA VE KAVURMAYA YENİ KRİTERLER
Yeni bildiriyle sucuk, ısıl süreç görmüş sucuk, pastırma, kavurma, kıyma kavurma, jambon ve emülsifiye et eserleri için de minimum ve azami kıymetler belirlendi.
Sucukta toplam et proteini en az yüzde 15, ısıl süreç görmüş sucukta ise en az yüzde 13 olacak. Pastırmada çemen hariç nem oranı yüzde 50'yi, çemen ölçüsü yüzde 10'u geçemeyecek.
Kavurma ve kıyma kavurmada nem oranı en fazla yüzde 45, tuz oranı yüzde 3, yağ oranı ise yüzde 30 olabilecek. Jambonda toplam et proteini en az yüzde 13 olacak; yağ oranı yüzde 8'i, tuz oranı yüzde 3'ü aşamayacak.
Emülsifiye et eserlerinde toplam et proteini en az yüzde 9 olarak belirlendi.
SUCUK VE PASTIRMADA DOLGU MADDESİNE İZİN YOK
Sucuk, ısıl süreç görmüş sucuk ve pastırmada protein tozu, nişasta ve nişasta içeren maddeler ile soya ve soya eserleri üzere dolgu maddeleri kullanılamayacak.
Kavurma, kıyma kavurma ve kurutulmuş jambonda da protein tozu, nişasta ve soya üzere dolgu maddelerine müsaade verilmeyecek.
Sucuk, pastırma, kıyma kavurma, kavurma, döner ve kanatlı eti dönerinde tütsüleme yapılamayacak. Bu eserlerin kimi çeşitlerinde diyet lifi kullanımına da yasak getirildi.
Kavurma ve kıyma kavurmaya hiçbir besin katkı maddesi katılamayacak. Et aroması veren aroma vericiler ile muhakkak eserlerde tütsü aroma vericilerinin kullanımına da müsaade verilmeyecek.
ETİKETLERDE "%100" İFADESİ KULLANILAMAYACAK
Yeni düzenlemeyle eser etiketlerine ait de detaylı kurallar getirildi.
Çiğ et, kıyma, hazırlanmış et karışımı, mekanik ayrılmış kanatlı eti ve et eserlerinde ürün ismi hayvan çeşidiyle birlikte belirtilecek. Kıyma etiketlerinde yağ oranı ile kolajen bağ doku proteini/et proteini oranına ait üst sonlar temel görüş alanında gösterilecek.
Çiğ kanatlı eti, kanatlı kıyma ve hazırlanmış kanatlı eti karışımlarında "Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az 72 °C'ye ulaşmalıdır" uyarısı yer alacak.
Dönerlerde "yaprak", "kıyma" yahut "yaprak-kıyma", kanatlı eti dönerlerinde ise "yaprak" yahut "yaprak-kıyma" tabirleri eser ismiyle birebir renk ve yazı karakteriyle kullanılacak.
Et eserlerinde kullanılan hayvansal yağın hangi hayvan cinsinden elde edildiği içindekiler kısmında açıkça belirtilecek.
Ürün etiketlerinde marka dahil olmak üzere "%100", "%100 Dana eti" yahut "%100 Göğüs eti" üzere tabirler ve logolar kullanılamayacak. Dondurulmuş olarak satılan makul eserlerde ise "Çözündürüldükten sonra tekrar dondurulmaz" ikazının bulunması zarurî olacak.
Etiketleme kuralları sadece ambalajlarla hudutlu kalmayacak; satış reyonları, reklam panoları, market katalogları, gazeteler ve sanal reklamlardaki eser tanıtımlarında da uygulanacak.
İŞLETMELERE 31 MART 2027'YE KADAR UYUM SÜRESİ
Yeni bildirimle 2019 yılında yayımlanan "Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği" yürürlükten kaldırıldı.
Tebliğin yayımlanmasından evvel faaliyette bulunan besin işletmeleri, yeni düzenlemeye 31 Mart 2027'ye kadar ahenk sağlayacak. İşletmeler bu tarihe kadar eski bildirim kararlarına nazaran faaliyetlerini sürdürebilecek.
31 Mart 2027'den evvel piyasaya sunulan eserler ise raf ömrünün sonuna kadar satışta kalabilecek.
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!