İstanbul'da dev tertip: Sıfır Atık Forumu tüm süratiyle sürüyor

Türkiye'nin 'Sıfır Atık' vizyonu global bir diplomasiye dönüştü...

Sıfır Atık Hareketi, 27 Eylül 2017'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde başladı.

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Şurası'nda, 14 Aralık 2022'de Türkiye'nin ana sunuculuğunda, 105 ülkenin de ortak sunucu olduğu oylamada 30 Mart, "Uluslararası Sıfır Atık Günü" olarak ilan edildi.

İSTANBUL'DA SIFIR ATIK FESTİVALİ

Türkiye, 'Sıfır Atık' projesinde öncü pozisyonunu sürdürürken İstanbul dev bir tertibe mesken sahipliği yapıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, İstanbul Valiliği himayelerinde, Sıfır Atık Vakfının uyumunda Atatürk Havalimanı'nda düzenlenen Sıfır Atık Forumu 2026'nın açılışına katıldı.

EMİNE ERDOĞAN İŞTİRAKÇİLERE SESLENDİ

Burada konuşan Erdoğan, İstanbul'un insanlığın ortak hafızasını taşıyan, medeniyetlerin buluştuğu, dünyanın en uzun ömürlü başşehri olduğunu belirterek bugün forumda 183 ülkeden temsilci, 500'ü aşkın kurum ve kuruluş ve 5 binden fazla iştirakçiyi ağırladıklarını söyledi.

Emine Erdoğan, İstanbul'un bir sefer daha kültürleri bir ortaya getirdiğini söz ederek "Tam da bu nedenle bu forumu, insanlık ailesinin ortak bir ülkü etrafında kenetlendiği tarihi bir buluşma olarak görüyoruz. Bu güçlü memleketler arası iştirakin, Sayın Cumhurbaşkanımızın 'Dünya beşten büyüktür zira insanlık beşten büyüktür.' bildirisinin somut bir tezahürü olduğunu düşünüyorum." diye konuştu.

"YÜREKTEN ALKIŞLIYORUM"

Foruma katılan herkese şükranlarını sunduğunu belirten Erdoğan, şöyle devam etti:

"Temennim odur ki, buradan yükselecek sinerji, ortak geleceğimiz için yepisyeni başlangıçların vesilesi olsun. Bu manalı buluşma münasebetiyle Sıfır Atık Vakfımıza forumun düzenlenmesinde ortaya koydukları büyük emek için teşekkür ediyorum. Dünyanın en kapsamlı milletlerarası etraf buluşmalarından birine mesken sahipliği yapıyorlar. Vakfımızın her bir mensubunu kutluyor, kendilerini yürekten alkışlıyorum. Takviye veren Bakanlıklarımıza ve İstanbul Valiliğimize ayrıyeten şükranlarımı sunuyorum."

Emine Erdoğan, Pasifik Okyanusu'nun kuzeyinde, tonlarca çöp ve plastikten oluşan 1,6 milyon kilometrekare büyüklüğünde çöpten bir kıta olduğunu, burasının o engin maviliğin ortasında, kaynaklarını hoyratça kullanan insanlığın dramının ve geçtiği dar boğazın bir anıtı olarak durduğunu kaydetti.

Türkiye'nin neredeyse iki katı büyüklüğünde bir yüzölçümüne sahip bu atık birikiminin iklim krizinin perde ardındaki israf ve tüketim krizini anlattığına dikkati çeken Erdoğan, "Her gün 2 bin çöp kamyonuna eş paha plastik atığın okyanuslara karışması sırf atık idaresiyle ilgili bir sorun değildir. Tıpkı, mikroplastiklerin Antarktika'dan Everest'in doruğuna kadar, dünyamızın en ücra köşelerine dahi ulaşmasının alelade bir etraf kirliliği olmadığı üzere." değerlendirmesini yaptı.

ATIK DÖNÜŞÜMÜNE VURGU YAPTI

Erdoğan, tüm bunların göz gerisi edilen bir hakikati anlattığını, insanlık tarihinde hiç olmadığı kadar çok üretildiğini, hiç olmadığı kadar büyük bir refah biriktirdiğini lisana getirdi.

"Bugün çöp depolama alanlarına bakarsanız birkaç jenerasyonu giydirmeye yetecek giysilerle, planlı eskitmeye kurban edilmiş eşyalarla, sırf halini beğenmediğimiz için ayıkladığımız yiyeceklerle dolu olduğunu görürsünüz." diyen Erdoğan, ancak birebir dünyada milyonlarca insanın temel muhtaçlığını dahi karşılayamadığını söyledi.

Başka hiçbir dataya bakmadan, sırf üretilen atık ölçüsüne bakılsa bile elde edilen bu refahın yanı başında büyüyen büyük bir adaletsizlik olduğunu açıkça görüldüğünü aktaran Erdoğan, "Yani kullan-at, at-unut, düşünme-tüket anlayışı, doğal kaynaklarla birlikte insanlığın öz bedellerini de tüketiyor. Endüstrileşmeyle gelişen tüketim kültürü bir yandan plastiklerden geçersiz bir konfor alanı inşa ederken öteki yandan insanlığın sağduyusunu ve vicdanını da ziyadesiyle zedeliyor. İşte insanlık, geleceğe ağır bir ekolojik yükle birlikte kırılmış bir adalet terazisi miras bırakıyor. Diğerini yaşatma ahlakıyla elimizdekileri paylaşarak kolektif memnunluğu artırmak yerine, elimizdekileri atığa dönüştürüyoruz." değerlendirmelerinde bulundu.

"ZİRVE ÖNCESİNDE SIFIR ATIĞI BİR İKLİM AKSİYONU OLARAK TEKLİF EDİYORUZ"

Emine Erdoğan, şu tabirleri kullandı:

"Bu yılki forumumuzun Türkiye'nin konut sahipliği yapacağı COP31 İklim Tepesi'yle birebir periyoda denk gelmesi, sıfır atığın iklim değişikliği uğraşındaki stratejik pahasını anlatmak açısından değerli bir fırsattır. Zira iklim değişikliğiyle uğraşın birçok yolu olsa da sıfır atık tüm bu yolları birleştiren bir köprüdür. Hatta iklim çabasının en dönüştürücü gücüdür. Münasebetiyle biz bu yılki forumumuzu, Türkiye'nin konut sahipliğini yapacağı COP31 İklim Tepesi yolunda kıymetli bir kilometre taşı olarak görüyoruz. Tepe öncesinde sıfır atığı bir iklim aksiyonu olarak teklif ediyoruz. İnanıyorum ki forum kapsamında konuşulacak her diyalog sıfır atığın bu merkezi rolünün anlaşılmasında değerli katkılar sunacaktır. Dünyada her yıl, 5,8 trilyon tabak yemek ona muhtaçlığı olan insanlara ulaşamadan olduğu üzere çöpe gidiyor. 2 milyar tonun üzerinde besin tarlada, sofrada, restoranda, markette israf ediliyor. Yalnızca israf edilecek besinin üretilmesi için tarım yerlerinin neredeyse üçte birini kullanıyoruz. Bizler 673 milyon insanın açlıkla uğraş ettiği, 2 milyardan fazla insanın kâfi beslenemediği bir dünyada yaşıyoruz."

Emine Erdoğan, 5 yaşını göremeden hayattan kopan çocukların yarısının açlıktan öldüğünü, bugün bu salonda konuşurken bile dünyanın bir köşesinde bir çocuğun açlığın pençesinde ömür çabası verdiğini anlattı.

Bir anne ya da babanın çocuğunu besleyememenin tasasıyla kavrulduğundan bahseden Erdoğan, "İşin en acı yanıysa, çöpe attığımız besinin sırf dörtte birini kurtararak, global açlığı bitirebileceğimizi bildiğimiz halde bu vahim çelişkiyi ortadan kaldıramamamızdır. Bir yanda çöp kutuları dolup taşarken ve el değmemiş besinler çöp kamyonlarına yüklenirken başka yanda bomboş kalan tabaklar ve sönen umutlar hepimiz için çok ağır bir vicdan yüküdür." diye konuştu.

"GIDA İSRAFININ YÜZDE 60'I MESKENLERDE GERÇEKLEŞİYOR"

Ziyan edilen her bir lokmada, yarını görüp göremeyeceği o lokmaya bağlı kaç insanın hakkı olduğuna dikkati çeken Erdoğan, besin israfının yüzde 60'ının meskenlerde gerçekleştiğini vurguladı.

Emine Erdoğan, Türkiye'nin besin israfı konusunda örnek çalışmalar yürüttüğünün altını çizerek "2008 yılında başlattığımız 'Ekmek İsrafını Tedbire Kampanyası'yla israfı yüzde 40 oranında azalttık. 2015 yılında G-20 Devir Başkanlığımız sırasında, 'Sürdürülebilir Besin Sistemleri Kapsamında Besin Kayıpları ve İsrafının Azaltılması' temasını memleketler arası gündeme taşıdık. Bu uğraşların bir sonucu olarak, Birleşmiş Milletler Besin ve Tarım Örgütü Sekreterliğinde, Roma’da Besin Kaybı ve İsrafının Ölçülmesi ve Azaltılması Teknik Platformu kuruldu. 2020 yılında, Birleşmiş Milletler Besin ve Tarım Örgütü işbirliğiyle hayata geçirdiğimiz 'Gıdanı Koru Sofrana Sahip Çık' kampanyası vesilesiyle milyonlarca vatandaşımıza ulaştık. Bu teşebbüsümüz Birleşmiş Milletler nezdinde en uygun uygulama örneği olarak gösterildi." bilgisini verdi.

Bu yıl "30 Mart Milletlerarası Sıfır Atık Günü" için besin israfı temasını seçerek, Birleşmiş Milletler çatısı altında mevzuyu bir kere daha global gündeme taşıdıklarına işaret eden Erdoğan, tüm bu adımlarla, "Sıfır Açlık Hedefi"ne, global besin sisteminin daha adil ve sürdürülebilir olmasına kıymetli katkılar sunduklarını lakin bu sıkıntının daha büyük bir global işbirliği gerektirdiğini anlattı.

Erdoğan, bu gayrette yol alabilmenin dünyanın bugün geldiği noktada, endüstrisiyle ve tüketim oranlarıyla en büyük hisseye sahip ülkelerin de sorumluluğu üstlenmesine bağlı olduğunu belirterek "Yükü en ağır olanların ön safta yer almadığı bir dayanışma eksik kalır. Çünkü kimsenin geride kalmadığı, kaynakların israf edilmediği bir dünya lakin bu türlü kurulabilir." dedi.

EMEĞİ GEÇENLERE TEŞEKKÜR ETTİ

İklim değişikliğiyle uğraşta ıskalanan en kıymetli konunun tek merkezli bilgi sistemlerinin mahallî bilgeliği parantez içinde tutarak saf dışı etmesi olduğunu lisana getiren Erdoğan, "Ne yazık ki lokal kültürlerin özünü oluşturan döngüsel ömür pratikleri, çağdaş dünyada birer yitik hazine haline geldi. Halbuki 'İnsanlık beşten büyüktür.' dedik. O halde her mahallî kültürü, iklim değişikliğine gerçek tahliller sunacak, tabiatla dost bir yaşamın el kitabı olarak görmeliyiz." diye konuştu.

Emine Erdoğan, sıfır atık seyahati boyunca insanların tabiatla uyumlu bir hayat kurmaya ne kadar istekli olduklarına tekraren şahit olduğunu anlatarak, sıfır atık ideolojisini benimseyen herkesin iklim değişikliğiyle gayretin etkin bir aktörü haline geldiğini belirtti.

Adil bir dünyanın başlangıç meridyeninin "benden bize" uzanan bu medeniyet tasavvurundan geçtiğini aktaran Erdoğan, programda emeği geçenlere teşekkür etti.

"İSTANBUL'DAN YÜKSELECEK BU SES SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR DÜNYANIN İNŞASINA KATKI SUNACAKTIR"

Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş ise iklim değişikliği, kaynak kayıpları, besin israfı, su gerilimi ve çevresel bozulmanın, rastgele bir ülkenin tek başına çözebileceği meseleler olmadığını söyledi.

Bu sıkıntıların insanlığın ortak problemleri olduğunu vurgulayan Ağırbaş, "İçinde yaşadığımız çağ, insanlık tarihinin en büyük üretim kapasitesine sahip olduğu kadar, en büyük tüketim baskılarını da beraberinde getiren bir periyottur." dedi.

Ağırbaş, değişimin sadece sıkıntıları görenlerle değil gördüğü meseleleri kaygı edinen, tahlil üretmek için harekete geçen ve insanlığın ortak geleceği ismine sorumluluk üstlenenlerle mümkün olacağını anlatarak "İnanıyorum ki İstanbul'dan yükselecek bu ortak ses, daha adil, daha pak, daha yaşanabilir ve daha sürdürülebilir bir dünyanın inşasına, güçlü bir katkı sunacaktır." ifadesini kullandı.

"SIFIR ATIK FORUMU’NU KALICI BİR PLATFORM HALİNE GETİRMEYİ HEDEFLİYORUZ"

İstanbul'da düzenlenen organizasyonun geleceği şekillendirmeyi hedefleyen uzun vadeli bir dönüşüm vizyonu olduğunu söyleyen Ağırbaş, "Bu anlayışla, geçtiğimiz yıl bu kürsüden kıymetli bir gaye ortaya koymuştuk. Önümüzdeki beş yıl içerisinde İstanbul’u; sıfır atık, kaynak verimliliği, döngüsel iktisat ve sürdürülebilir kalkınma alanlarında, dünyanın kıymetli buluşma ve iş birliği merkezlerinden biri haline getirmek için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu doğrultuda, Sıfır Atık Forumu’nu kalıcı bir platform haline getirmeyi hedefliyoruz." tabirlerini kullandı.

"YENİ ULUSAL KAMPANYALARI HAYATA GEÇİRECEĞİZ"

"Önümüzdeki periyodun önceliklerini ortaya koyan Sıfır Atık Vizyon Belgesi’ni kamuoyuyla paylaşacağız." diyen Ağırbaş, "Önümüzdeki devirde ilgili bakanlıklarımızla birlikte; besin israfının azaltılması, güç verimliliğinin artırılması, döngüsel üretim modellerinin yaygınlaştırılması, aile temelli davranış dönüşümünün güçlendirilmesi ve gençlerin etraf şuurunun artırılması üzere alanlarda, yeni ulusal kampanyaları hayata geçireceğiz." dedi.

"DAHA PAK BİR DÜNYA MÜMKÜNDÜR"

Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş açıklamalarında şu tabirleri kullandı:

"Ülkemizin 81 vilayetinde gerçekleştirdiğimiz çalıştaylarla; kamu kurumlarını, mahallî idareleri, üniversiteleri, özel kesimi ve sivil toplumu birebir masa etrafında buluşturuyoruz. Tıpkı vakitte, Afrika’dan Asya’ya, Orta Doğu’dan Avrupa’ya kadar birçok bölgede ortak çalışmalar yürütüyor; milletlerarası iş birliklerini güçlendirmeye devam ediyoruz. İnanıyoruz ki burada ortaya çıkacak fikirler ve kurulacak iş birlikleri, sırf bugüne değil, geleceğin global etraf ve iklim siyasetlerine da katkı sağlayacaktır. Bugün önümüzde, sırf çevresel bir tercih değil, Ahlaki ve insani bir tercih bulunmaktadır.

Çünkü biliyoruz ki; daha pak bir dünya mümkündür. Daha adil bir dünya mümkündür. Daha yaşanabilir kentler mümkündür. Daha sürdürülebilir bir gelecek mümkündür. Ve bu gelecek, lakin birlikte mümkün olacaktır. Sıfır Atık Hareketi’nin global ölçekte bir vicdan, bir sorumluluk ve bir dönüşüm davetine dönüşmesine öncülük eden; Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Lideri ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Lideri Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’ye vizyonu, liderliği ve kararlılığı için şükranlarımı arz ediyorum. İnanıyorum ki İstanbul’dan yükselecek bu ortak ses; daha adil, daha pak, daha yaşanabilir ve daha sürdürülebilir bir dünyanın inşasına, güçlü bir katkı sunacaktır."

PROGRAMA ÜST SEVİYE KONUKLAR KATILDI

Programda Birleşmiş Milletler Habitat Genel Sekreter Yardımcısı ve İcra Yöneticisi Anaclaudia Rossbach da konuşma yaptı.

Foruma, Ürdün Prensesi Dana Firas, Zimbabve Cumhuriyeti başkanının eşi Auxillia Mnangagwa ve Burundi Cumhuriyeti başkanının eşi Angeline Ndayishimiye, BM Sıfır Atık Danışma Kurulu Lider Yardımcısı Jose Manuel Moller, Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Yardımcısı ve İklim Özel Temsilcisi Ruslan Edelgeriev, eski Morityus Devlet Başkanı Ameenah Gurib, eski Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadic, eski Şili Cumhurbaşkanı Michelle Bachelet ve eski Slovenya Cumhurbaşkanı Borut Pahor da katıldı.

Foruma, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, Güç ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Danışma Kurulu üyeleri, çok sayıda ülkenin tarım, orman, etraf, balıkçılık, sanayi, teknoloji, iktisat, güç ve su iktisadı bakanları, İstanbul Valisi Davut Gül ve eşi Gülden Gül de katıldı.

Emine Erdoğan, oturumunun akabinde üst seviye yabancı konuklarla birlikte stant alanını gezdi.

Daha sonra Sıfır Atık Şenlik alanını gezen Emine Erdoğan'a vatandaşlar ağır ilgi gösterdi.

"BURADAN YÜKSELECEK SİNERJİNİN ORİJİNAL BAŞLANGIÇLARIN VESİLESİ OLMASINI TEMENNİ EDİYORUM"

Öte yandan Emine Erdoğan, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, dünyanın en kapsamlı memleketler arası etraf buluşmalarından biri olan Memleketler arası Sıfır Atık Forumu'nun açılış programında farklı coğrafyalardan değerli isimlerle bir ortaya gelmekten memnuniyet duyduğunu belirtti.

Erdoğan, bu sene ikincisi düzenlenen forum kapsamında 183 ülkeden temsilci, 500'ü aşkın kurum ve kuruluş, 5 binden fazla iştirakçiyi İstanbul'da ağırlandıklarını vurguladı.

"Antalya'ya Giden Yol: İklim Aksiyonu Olarak Sıfır Atık" temasıyla gerçekleşen forumun, COP31 İklim Tepesi'ne uzanan süreçte değerli bir eşik olduğunu aktaran Erdoğan, şu sözlere yer verdi:

"Bugün iklim değişikliği, hudut tanımayan ve ortak tahliller gerektiren bir problem olarak karşımızda duruyor. Bizler de forum aracılığıyla iklim uğraşında sıfır atık hareketini, atık idaresine ait bir yaklaşımın çok ötesinde, tesirli bir iklim hareketi olarak vurguluyoruz. İnanıyoruz ki sıfır atık, kaynakların korunmasından sürdürülebilir kalkınmaya kadar birçok alanda dönüştürücü bir tesir oluşturacaktır. Buradan yükselecek sinerjinin ortak geleceğimiz için yesyeni başlangıçların vesilesi olmasını temenni ediyorum."

Erdoğan, İstanbul Valiliği, Sıfır Atık Vakfı ve ilgili bakanlıklar başta olmak üzere forumun düzenlenmesinde emeği geçenlere teşekkür etti.

Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi