İsrail basını: Trump’ın İran açıklaması sonrası İsrail’de şaşkınlık ve tasa hakim

İsrail basınındaki değerlendirmelerde, İsrail’in İran ile mümkün bir mutabakata sıcak bakmadığı, müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasını umduğu ve süreçte tesirinin azalmasından telaş duyduğu belirtildi.

TRUMP’IN AÇIKLAMASI SONRASI DİPLOMATİK GERİLİM ARTTI

ABD Başkanı Donald Trump, 11 Haziran'da yaptığı açıklamada, ABD’nin İran’la savaşı sona erdirme kararı aldığını öne sürdü. Bu açıklama, Trump’ın tıpkı gün İran’a "şiddetli" ataklar düzenleme tehdidinde bulunmasından kısa müddet sonra yapıldı.

Trump’ın açıklaması ayrıyeten İsrail Güvenlik Kabinesi’nin İran’a yönelik muhtemel askeri tırmanış senaryolarını görüştüğü sırada geldi.

TAHRAN: MUTABAKAT İDDİALARI SPEKÜLASYON

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise İran’ın Trump’ın açıkladığı üzere kesin bir muahedeye varılmadığını belirterek, bu istikametteki sözlerin yalnızca "spekülasyon" olduğunu savundu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi, Trump’ın açıklamasının akabinde iki başkan ortasında telefon görüşmesi yapıldığını ve İsrail’in Washington ile Tahran ortasında hazırlanması beklenen mutabakat metninin tarafı olmadığını bildirdi.

Netanyahu’nun ofisine nazaran İsrail, muhtemel bir muahedede 4 kaidenin yer almasını talep ediyor.

Bunlar; İran’daki zenginleştirilmiş nükleer unsurların çıkarılması, uranyum zenginleştirme altyapısının sökülmesi, İran’ın füze programına sınırlama getirilmesi ve Tahran’ın bölgedeki müttefiklerine verdiği takviyenin sona erdirilmesi formunda sıralandı.

TEL AVİV MUTABAKATIN BAŞARISIZ OLMASINI UMUYOR

İsrail’in Yedioth Ahronot gazetesinde yer alan değerlendirmelerde, Tel Aviv’in ABD ile İran ortasındaki mümkün mutabakata yönelik kuşkularının sürdüğü aktarıldı.

Gazeteye konuşan İsrailli yetkililere nazaran, Tel Aviv kelam konusu muahedeyi istemiyor, görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanması ve muahedenin mevcut haliyle kabul edilmemesini umuyor.

ABD ve İsrail, İran’ın nükleer ve füze programlarının İsrail ile bölgedeki ABD müttefikleri için tehdit oluşturduğunu argüman ederken, Tahran idaresi nükleer programının barışçıl emelli olduğunu, nükleer silah üretmeyi hedeflemediğini ve öteki ülkelere tehdit oluşturmadığını savunuyor.

İsrailli siyasi analist Itamar Eyhner, İsrail’in Katar arabuluculuğunda yürütülen ABD-İran temaslarında ilerleme yaşandığını bildiğini lakin, Trump’ın açıklamasının zamanlamasına ve içeriğine hazırlıksız yakalandığını vurguladı.

Eyhner, İsrail’in bundan sonraki süreçte müzakereleri etkilemeye çalışacağını savunarak, bu durumda muahedenin şekillenmesinde belirleyici bir rol oynayamama ihtimaliyle karşı karşıya kalabileceğini belirtti.

İsrailli analist, "İsrail bu muahedeyi istemedi ve hala görüşmelerin çökmesini umuyor." tabirini kullandı.

Eyhner, gündemdeki muahedenin ateşkes, Hürmüz Boğazı’nın tekrar açılması ve İran’ın nükleer silah elde etmeye çalışmayacağı tarafında taahhütlerini içerebileceğini söyledi.

Söz konusu hususların Trump’a süratli bir diplomatik muvaffakiyet ilan etme fırsatı verebileceğini tabir eden Eyhner, İran’ın ise şimdiye kadar müzakereleri kendi çıkarlarına hizmet edecek biçimde yönettiğini, vakit kazanma ve ekonomik kazanımlar elde etme gayreti içinde olduğunu savundu.

İSRAİL MÜZAKERELERDEN DIŞLANMAKTAN ENDİŞELİ

Tel Aviv Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve akademisyen Eyal Zisser ise ABD’nin İran siyasetini eleştirerek İsrail’in İran’la yaşanan çatışmalarda bedel ödediğini lakin akabinde yürütülen müzakerelere dahil edilmediğini savundu.

Zisser, İsrail’in İran’a yönelik ataklarda ve karşı taarruzlarda yer aldığını fakat müzakere sürecinden haberdar edilmediğini belirterek, bunun müttefiklik bağıyla bağdaşmadığını kaydetti.

"Biz paralı asker miyiz? Gerektiğinde bombalıyoruz ve füzeleri karşılıyoruz, bize gereksinim duyulmadığında ise müzakere süreci hakkında bilgi verilmiyor." tabirlerini kullanan Zisser, Washington’un yaklaşımını eleştirdi.

Zisser, Trump’ın öncelikle kendi siyasi tabanına hitap ettiğini, İran üzerindeki baskının uzun vadede sonuç verebileceğini düşündüğünü fakat Trump’ın tavrının İsrail ve bölge ülkeleri açısından güçlü ve kararlı bir önder imajı vermediğini savundu.

DÜNYA KUPASI ZAMANLAMASI TARTIŞILIYOR

İsrail’de birtakım siyasi analistler, Trump’ın İran’a ait açıklamasının 2026 FIFA Dünya Kupası’nın başlangıcına denk gelmesine de dikkati çekti.

Analistler, ABD'nin global spor tertibi öncesinde bölgede istikrarın hakim olduğu ve tansiyonun düştüğü algısını oluşturmayı hedeflemiş olabileceği görüşünü lisana getiriyor.

Ancak İsrail basını, Washington’un İran siyasetindeki kararlarının Dünya Kupası ile kontaklı olduğuna dair resmi bir bilgi bulunmadığını belirtiyor.

Bazı medya kuruluşları, ABD’nin Dünya Kupası sürecinde güvenlik ve istikrar imajını korumak isteyebileceğini savunurken, bu değerlendirmenin resmi bir bilgiye dayanmadığını aktarıyor.

İsrail basınında ayrıyeten ABD-İran tansiyonunun daha evvel İran Ulusal Takımı’nın turnuvaya iştiraki, vize ve ulaşım süreçleri konusunda soru işaretlerine neden olduğuna da vurgu yapılıyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}