İsrail akınlarının Lübnan'a bedeli 27 milyar dolar

İsrail ile Hizbullah arasında 8 Ekim 2023'te başlayan çatışmaların üzerinden üç yıl geçerken, Lübnan'da taarruzların yol açtığı insani ve ekonomik tahribat büyümeye devam ediyor.

Uzmanlar, konutlardan tarım topraklarına, turizm gelirlerinden yatırımlara kadar geniş bir alanda oluşan kayıpların ülkenin toparlanma sürecini sekteye uğrattığını söz ediyor.

İsrail ordusunun hücumları, Gazze Şeridi'ne yönelik savaşın başlamasının akabinde Hizbullah'ın 8 Ekim 2023'te "Gazze'ye dayanak savaşı" başlatmasıyla yoğunlaştı. Eylül 2024'te kapsamlı taarruzlara dönüşen çatışmalarda 27 Kasım 2024'te ateşkes sağlansa da İsrail'in suikast ve direkt amaç alma formundaki akınları sürdü.

Çatışmalar, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik savaşıyla ilişkili olarak 2 Mart 2026'da yeniden genişledi. İran lideri Ali Hamaney'in öldürülmesinin akabinde Hizbullah'ın İsrail askeri mevzilerine füze taarruzları düzenlemesiyle çatışmalar tekrar kapsamlı bir savaşa dönüştü.

BİNLERCE KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

Lübnan Sağlık Bakanlığının 25 Eylül'de açıkladığı bilgilere nazaran, 8 Ekim 2023'ten bu yana İsrail hücumlarında 8 bin 953 kişi hayatını kaybetti, 30 bin 649 kişi yaralandı.

Ölümlerin 4 bin 386'sı, yaralanmaların ise 12 bin 413'ü 2 Mart 2026'dan sonraki periyotta kaydedildi.

İstatistik uzmanı ve araştırmacı Muhammed Şemseddin, taarruzlarda 97 bin konutun büsbütün yıkıldığını, 65 bin konutun kısmen harap olduğunu ve 320 bin yapının hafif hasar gördüğünü belirtti.

Lübnan Tarım Bakanlığı, Lübnan Ulusal Bilimsel Araştırma Konseyi ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) ortak değerlendirmesine nazaran, tarım bölümündeki kayıplar 530,5 milyon dolara ulaştı.

Lübnan Tarım Bakanlığı da ülkedeki tarım yerlerinin yaklaşık yüzde 22,5'inin akınlardan ziyan gördüğünü bildirdi.

TOPLAM ZARARIN 27 MİLYAR DOLARI AŞMASI BEKLENİYOR

Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, eylülde Mecliste yaptığı konuşmada, İsrail'in 2023 ve 2026'daki ataklarının ülkeye maliyetinin 20 milyar doların üzerinde olduğunu açıklamıştı.

Selam, 2026'daki savaşın tüm maliyetinin hesaplanmasının akabinde toplam zararın 27 milyar doları aşabileceğini belirtmişti.

Saldırıların en yoğun periyodunda 1 milyondan fazla kişinin yerinden edildiğini aktaran Selam, 250 bin kişinin hala yerinden edilmiş durumda olduğunu, 75'ten fazla köy ve kent sakininin ise meskenlerine ve mülklerine dönemediğini kaydetmişti.

Dünya Bankasına nazaran Lübnan, mali kurumların çökmesi, hayat şartlarının berbatlaşması ve güç krizinin tesiriyle dünyanın son devirde gördüğü en ağır üç ekonomik krizinden birini yaşıyor.

EKONOMİ YÜZDE 8 KÜÇÜLDÜ

Ekonomi uzmanı gazeteci Halid Ebu Şakra, akınların Lübnan'ın ekonomik ve mali toparlanma sürecini sekteye uğrattığını söyledi.

Savaş öncesinde ülkenin yıllık Gayri Safi Yurt İçi Hasılasının yaklaşık 32 milyar dolar olduğunu ve 38 milyar dolara ulaşmasının beklendiğini belirten Ebu Şakra, atakların akabinde iktisatta yüzde 8'lik küçülme yaşandığını söz etti.

Ebu Şakra, bu daralmanın GSYİH'nin yaklaşık 28 milyar dolara gerilemesine yol açtığını belirterek, turizmden elde edilen döviz gelirlerindeki kaybın da değerli bir dolaylı maliyet oluşturduğunu söyledi.

Saldırılar öncesinde turizm gelirlerinin yaklaşık 11 milyar dolara ulaşmasının beklendiğini aktaran Ebu Şakra, 2026'da bu gelirin 4 milyar doların altında kalmasının öngörüldüğünü lisana getirdi.

EKONOMİNİN YAKLAŞIK ÜÇTE BİRİ DEVRE DIŞI

Ebu Şakra, Lübnan'ın turizm gelirlerinin yanı sıra yurt dışında yaşayan vatandaşlarının ülkeye gönderdiği para akışının yüzde 5 ila 10'unu ve direkt yabancı yatırım fırsatlarının bir kısmını kaybettiğini belirtti.

Saldırıların bilhassa güney ve Beka bölgelerinde yoğunlaşması sebebiyle ülke iktisadının yaklaşık üçte birinin faaliyet dışı kaldığını söyleyen Ebu Şakra, enflasyonun da 2025'te yüzde 11,5 iken 2026'da yüzde 17'ye yükseldiğini kaydetti.

Ebu Şakra, global ekonomik şartlar ve artan nakliye maliyetlerinin yanı sıra savaş sebebiyle gerekli ekonomik ıslahatların hayata geçirilememesinin enflasyon üzerindeki baskıyı artırdığını belirterek, fiyat artışlarının daha da yükselme riski taşıdığını ifade etti.

Kaynak: {Haber Merkezi}