Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'nden (ISUBÜ) Prof. Dr. Rüstem Hayat, yeni bir sinek tipi keşfetti.
Prof. Dr. Rüstem Hayat, 'Sinekler' (Diptera) takımının 'Çiçek sinekleri' (Syrphidae) familyasına yeni bir çeşit kazandırdı.
Sineğe, Prof. Dr. Rüstem Hayat'ın 28 yıl evvel 1 yaşındayken ömrünü yitiren oğlu 'Abdullah'tan esinlenerek, 'Orthonevra abdullahi' ismi verildi.
Yeni tıp, 'Zoologischer Anzeiger' mecmuasında bu yıl eylül ayında yayımlanarak bilim dünyasına tanıtıldı.
"YILLARDIR BÖCEK SİSTEMATİĞİ KONUSUNDA ÇALIŞIYORUM"
Öte yandan 30 yılı aşkın müddettir böcekler üzerinde bilimsel çalışmalar yapan Prof. Dr. Rüstem Hayat'ın Entomoloji (Böcek bilimi) alanında şimdiye kadar yaptığı katkılar münasebetiyle değişik bilim insanları tarafından yeni 1 cins (Rhayatus) ve 4 çeşide (Coeliastes rustemi, Erax hayati, Merodon hayati, Sarcophaga hayati) ismi verildi.
Prof. Dr. Rüstem Hayat, yaptığı açıklamada, "Yıllardır böcek sistematiği üzerine çalışan bilim adamıyım. Bu benim bilim dünyasına kazandırdığım 17'nci cins oldu. Ben de çok memnunum bu türlü bir çeşidi Türkiye'den bütün dünyaya tanıttığım için. Böcek, 'Çiçek sinekleri' kümesinden yararlı bir sinek.
Bunun yaş devirleri yani larvaları olarak isimlendirdiğimiz gençleri toprakta yaşıyor. Bilhassa organik maddece varlıklı olan toprakta.
Toprağın ayrıştırması, mineral maddelerin yararlı hale getirilmesinde değerli rol oynarken erginleri yani sinek olarak adlandırdığımız dönemi ise çiçekli bitkileri ziyaret ediyor ve çiçeklerin döllenmesinde ve tozlaşmasında önemli manada katkı sağlıyor.
Bu yönden değerlendirdiğimizde yararlı bir böcek tipi olarak nitelendirebiliriz." dedi.
KUZEYDOĞU ANADOLU’DA GÖRÜLDÜ
Bilim dünyasına yeni giren 'Orthonevra abdullahi' sineğinin Kuzeydoğu Anadolu’da Erzurum dolaylarında bulunduğunu ve rakım olarak yüksek alanlarda sıkça görüldüğünü aktaran Prof. Dr. Hayat, "Bu böceği Erzurum ve etrafından toplamıştık yıllar öncesi. Daha sonra komşu Gürcistan'da da emsal örnekler, değişik bilim insanları tarafından toplanmıştı.
Bu örnekleri bir araya getirerek, bizim yurt dışından ortak proje yürüttüğümüz arkadaşla birlikte bunların hepsini kıymetlendirme kademesine getirdik ve bir böcek kümesini revize ederek bu yeni tipi de bunun içerisine ek ederek bilim dünyasına sunmaya çalıştık.
Uluslararası seviyede bu çalışmalarımı sürdürüyorum. Bilim dünyasına yeni tipler kazandırma, isimlendirme, bilhassa kültürümüzü yansıtabilecek isimlerle bilim dünyasına bu çeşitleri tanıtmayı hedefliyorum. Bunu da bir derece başarmış üzere görünüyorum. Umarım bundan sonra bunu ömrümüz yettiğince devam ettiririz." diye konuştu.
"TÜRKİYE MÜSTESNA BİR ÜLKE"
Türkiye'nin eşsiz bir ülke olduğunu ve bir ülkeden daha çok bir kıta özelliği taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Hayat, şöyle devam etti:
"Biyoçeşitlilik açısından değerlendirdiğimizde 2 kıta arasında köprü olması münasebetiyle çok güçlü bir flora ve faunaya sahip.
Tahminime nazaran daha bilmediğimiz çok cins var. Bunların bilim dünyasına kazandırılması, ortaya çıkarılması bilim insanlarının kıymetli bir misyonu. Hatta en kıymetlisi de kendi kültürümüzü, özelliğimizi ve güzelliğimizi yansıtacak halde isimlendirmek son derece değerli.
Yabancılara bu inisiyatifi bıraktığınız vakit farklı biçimlerde değerlendirilebiliyor. Bunu kaçırdığınız vakit da geri alma talihiniz yok. Bilim dünyasına bu biçimde mal edilmiş oluyor."
OĞLUNUN HATIRASI BÖCEKTE YAŞAYACAK
Prof. Dr. Rüstem Hayat, bilim dünyasına kazandırdığı böceğe verilen 'Orthonevra abdullahi' isminin kendisi için taşıdığı manası, şu sözlerle ifade etti:
"'Abdullahi' diye bir isim koyduk. Sebep bu türlü bir isim koyduk? O sondaki 'İ' harfi bir erkeğin ismini çağrıştırıyor. Yani milletlerarası zoolojik isimlendirme kurallarında kimi kurallar var. Mesela verdiğiniz bir ismi Latinceleştirmek durumundasınız.
'İ' harfini verdiğinizde bunun bir erkeğe atfen verildiği anlaşılıyor. A, E harfleri olsaydı bir bayan olduğu anlaşılırdı. O yüzden 'Abdullahi' diye bir isim koyduk. Kökenine bakacak olursak benim 1998 yılında oğlum vefat etmişti. 1 yaşındaydı.
Dolayısıyla içimizde bir ukde kalmıştı. Yani bu çocuğumuzun öldükten sonra yaşamasını nasıl sağlayabiliriz, nasıl kalıcı olmasını gündeme getirebiliriz diye düşünürken, bu türlü bir şey aklıma geldi ve bulduğum böceklerden birine onun ismini vermek istedim.
Ayrıca merhum babamın, yeğenimin ismi de Abdullah. Hasebiyle Abdullah isminin kıymetli bir yeri var. Münasebetiyle bu türlü bir isim verdim. Makalemde de etimoloji diye bir kısım var, orada bu ismin kökeniyle ilgili de bilgi var."
Kaynak: Demirören Haber Ajansı (DHA)
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!