Hakan Fidan Kuzey Kore merkezli JTCB'ye röportaj verdi

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Güney Kore merkezli JTCB kanalına röportaj verdi.

Bakan Fidan, sunucu Sunhwa Lee’nin sorularını yanıtladı.

Güney Kore ile Türkiye ortasındaki ikili alakalara değinen Hakan Fidan, global ve bölgesel gelişmeler ait de değerli iletiler verdi.

"KORE SAVAŞI'NDAN BU YANA TÜRKİYE İLE KORE MÜTTEFİKLERDİR"

İki ülke arasındaki iş birliği savunma iş birliklerine ait soruyu cevaplayan Fidan, "Bildiğiniz üzere, Kore Savaşı'ndan bu yana Türkiye ve Kore müttefiklerdir ve resmi olarak 2012 yılında iş birliğimizi stratejik seviyeye yükselttik. Münasebetiyle kurumsal olarak stratejik bir iş birliği düzeneğimiz var. Her geçen yıl, her iki tarafta başa gelen idareler, bence her alanda iş birliğini ilerletmek için ellerinden geleni yapıyorlar.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da son 24 yıldır her seviyedeki iş birliğine büyük ehemmiyet veriyor. Her iki taraf da üst seviye ziyaretler gerçekleştiriyor. Geçen yıl Cumhurbaşkanı Lee Türkiye’yi ziyaret etti. Bence bu, halihazırda var olan âlâ ilgilerimizi daha da ilerletmek için bir dönüm noktası oldu. Her iki tarafın önderleri bir ortaya gelerek, iş birliğinin seviyesini ve günümüz dünyasının gerekliliklerini gözden geçiriyorlar. Böylelikle, hangi alanlarda ve nasıl bağlar kurmamız gerektiği konusunda güncelleme yapıyorlar.

Ticaret, savunma sanayii ve teknoloji alanlarında iş birliğimizin yanlışsız yolda olduğunu düşünüyorum ve global zorluklar konusunda da giderek daha fazla fikir ve fikir alışverişinde bulunuyoruz" dedi.

"HER İKİ TARAF DA SİNOP NÜKLEER SANTRALİ KONUSUNDA MUHETEMEL BİR İŞBİRLİĞİNİ GÖRÜŞMEYE BAŞLADI"

Sinop nükleer projesi ile ilgili görüşmelere değinen Fidan, "Her iki taraf da şu anda Sinop Nükleer Santrali konusunda olası bir iş birliğini görüşmeye başladı. Aslında, 2008-9 yıllarında Kore Elektrik Gücü Şirketi (KEPCO) ile ileri düzeyde bir iş birliği yapmak istiyorduk.

O periyotta Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte çalışırken bu proje üzerinde görevliydim. Münasebetiyle birinci tercihimiz KEPCO'ydu, lakin daha sonra bu proje bir sonuca varamadı. Umarız bu sefer ortak projemizi gerçekleştirebiliriz, zira Kore teknolojisinin Türkiye'deki nükleer santral inşaatlarında değerli bir rol oynamasını hakikaten çok istiyoruz" diye konuştu.

"ABD İLE İRAN GÖRÜŞMELERİNDE HER İKİ TARAFLA DA İSTİŞARE İÇİNDEYİM"

ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz günlerde İran ile bir mutabakat zaptının bir hafta içinde imzalanabileceğini belirtmesinin akabinde vakit çizelgesine ait değerlendirmesi sorulan Bakan Fidan, "Ben iyimserim, zira her iki tarafla, arabulucu Pakistan ve bölgedeki başka kimi ilgili taraflarla tertipli istişareler içindeyim. Onların bir mutabakata, bir mutabakata varmalarına yardımcı olmak için elimizden geleni yapmaya çalışıyoruz. Bununla birlikte, birtakım teknik detaylar olduğunu da biliyorsunuz.

En son teyit konusunda ise, her iki tarafın da birinci taslağın son hali üzerinde genel bir mutabakata vardığını düşünüyorum. Umarım çok yakında yeterli haberler alabiliriz" sözlerini kullandı.

"HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN KAPALI KALMASI AFRİKA ÜLKELERİNİ KITLIKLA KARŞI KARŞIYA BIRAKACAK"

"Hürmüz Boğazı'nın ticari gemilere büsbütün tekrar açılma ihtimali nedir?" sorusuna Dışişleri Bakanı Fidan, "Biliyorsunuz, geleneksel olarak ABD ile İran ortasındaki görüşmeler her vakit nükleer problemler etrafında dönmüştür. Mevcut durum nedeniyle, birinci kere diğer bir husus daha acil hale gelmiş ve nükleer sorunlardan daha değerli bir pozisyona yükselmiştir: Hürmüz Boğazı’nın durumu.

Hürmüz Boğazı birkaç ay daha kapalı kalırsa, birtakım raporlara nazaran Afrika'daki birtakım ülkeler sahiden besin kıtlığıyla karşı karşıya kalacak. Sonuç olarak, bu herkes için global bir kabustur. Bu nedenle her iki taraf da Hürmüz Boğazı'nın açılmasına odaklanıp akabinde nükleer müzakerelere geçmeye çok istekli" şeklinde konuştu.

"HÜRMÜZ'DE MAYIN TEMİZLEME SÜRECİNİ MEMNUNİYETLE YAPARIZ"

Türkiye’nin Hürmüz Boğazı'ndaki mayın temizleme operasyonlarına katılma ihtimali sorulan Hakan Fidan, şöyle devam etti:

"Aslında Cumhurbaşkanımızın bu bahiste ilkesel bir tavrı var, lakin bazen örneğin Rusya-Ukrayna savaşında olduğu üzere arabuluculuk yapmaya çalıştığımızda kendimizi misal bir durumda buluyoruz, burada da durum birebir.

Savaşan taraflar bir tahlil üzerinde anlaştığında, o tahlilin bir modülü olabileceğimizi düşündüğümüz yahut o tahlili kolaylaştırmamız istendiğinde, yardım etmeye hazırız.

Dolayısıyla, şayet taraflar ortasında bir mutabakat sağlanırsa yahut bizden mayın temizleme sürecine katkıda bulunmamız istenirse bunu memnuniyetle yaparız."

"SAVAŞIN BAŞLATICISI OLAN 3'ÜNCÜ BİR TARAF VAR: İSRAİL"

"Savaş sonrası bölgeye ait Türkiye’nin vizyonu nedir?" sorusuna Fidan, "Ne kadar güç olursa olsun, çatışmanın sona ermesi konusunda optimistim. Zira dediğim üzere, her iki taraf da farklı zorluklarla karşı karşıya, lakin birebir sonucu istiyorlar. Bildiğiniz üzere, hem Amerikalılar hem de İranlılar savaşın sona ermesini istiyor.

Ancak burada savaşın başlatıcısı olan üçüncü bir taraf var: İsrail. İsrail şu anda, ABD ve İran ortasında şu anki haliyle yapılacak rastgele bir muahedenin kendi çıkarlarına uygun olmadığını düşünüyor.

Bu yüzden müzakereleri rayından çıkarmak yahut sabote etmek için ellerinden geleni yapıyorlar. Bence memleketler arası toplum, barış müzakereleri kelam konusu olduğunda İsrail'e baskı uygulayarak onu uslu durmaya zorlamalı" dedi.

"İSRAİL MEMLEKETLER ARASI KURALLARDAN MUAF TUTULMALIDIR"

"Gazze Barış Konseyi'nin çekirdek üyelerinden biri olarak, İsrail'i müzakere masasına oturtmak için en tesirli diplomatik kozun ne olduğunu düşünüyorsunuz?" sorusuna Bakan Fidan, "Bence en değerli diplomatik koz, geçen yıl Genel Kurul’da Filistin Devleti’nin tam üyeliği konusunda yapılan oylamada görüldüğü üzere, tüm memleketler arası toplumun tavrıdır. 157 ülke Filistin Devleti lehinde oy kullandı.

Bu bize bir şey söylüyor. Ve biliyoruz ki tüm memleketler arası toplum, Gazze ve Filistin'deki soykırıma şiddetle karşıdır. Hasebiyle bence bu duruş, bu tavır, İsrail'e baskı yapmak için bir koz olarak kullanılmalıdır, zira İsrail memleketler arası kurallardan, normlardan, düzenlemelerden ve etik kurallardan muaf tutulmamalıdır.

Dolayısıyla, Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler, öteki kimi bölgesel ve milletlerarası kuruluşlar ve topluluklar ile ulus devletler bir ortaya gelip İsrail'e tıpkı şeyi söyleyebilirse, şayet İsrail buna karşı tedbir almazsa aksiyona geçerlerse, bence yüzde yüz muvaffakiyet talihimiz olacaktır" diye konuştu.

"İSRAİL'İN İŞGAL SİYASETİ TÜM DÜNYAYI ETKİLEYEN RİSKLER BARINDIRMAKTADIR"

"İsrail'in bu savaşı uzatmaktaki son amacı nedir?" sorusu sorulan Fidan, "İsrail’in bölgedeki tavrı ve bunun sonucunda ortaya çıkan yayılmacılık ve işgal siyaseti ile halkları yerinden eden savaşlara neden olması, yalnızca bölge için değil, İran’a yönelik hücumda da görüldüğü üzere, tüm dünyayı etkileyen büyük riskler doğurmaktadır.

Dolayısıyla güç güvenliğinden kitlesel göçe, terörle çaba problemlerine kadar her türlü sorun, İsrail’in bölgedeki dış siyasetinin bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.

Bu teşhis neredeyse herkes tarafından paylaşılmaktadır. Hasebiyle, bölgesel ve milletlerarası toplumun, İsrail’in bölgedeki yayılmacı siyasetlerini hakikaten durdurmak için gerekli tedbirleri alması gerektiğini düşünüyorum" tabirlerini kullandı.

"KİM SOYKIRIM YAPARSA YAPSIN ONU SUÇLAMALI VE UTANDIRMALIYIZ"

"İsrail’e karşı ne çeşit tedbirler alınmalı?" sorusuna Fidan, "İsrail, geçmişte Holokost'a maruz kalmış olmanın bir dokunulmazlık sağladığını düşünüyor. Kendilerini istisnai bir pozisyonda görüyorlar. Bence bu bir yanılsamadır. Kim soykırım yaparsa yapsın, onu suçlamalı, ismini ortaya çıkarmalı ve utandırmalıyız.

Eğer dünyanın geri kalanından izole edilirlerse, bence kendileri de şu soruyu soracaklardır: "Neden izole ediliyoruz?". Ve olağan davranmaya başlayacaklardır.

İnsanları, suçsuz insanları, bayanları ve çocukları öldürmeyi bırakın, Gazze halkının besin, ilaç ve barınağa erişmesine müsaade verin, öbür ülkeleri işgal etmeyi bırakın ve akabinde bölgesel ülkelerle güvenlik konularında bile iş birliği yapmaya başlayın.

Kendi güvenlik meseleleriniz varsa, bölgenin geri kalanıyla iş birliği yapmaya başlayın. Yeterli niyet, düzgün inanç ve bölgeyle iş birliğine dayalı kendi gerçek bağlarınızı kurmaya başlayın. Bu bölgemizde büyük ve acil bir sorundur" şeklinde konuştu.

"TRUMP ANKARA'DAKİ TEPEYE DE KATILACAKTIR"

"Önümüzdeki ay Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi’ne Trump’ın iştirakini bekliyor musunuz" sorusuna Bakan Fidan, "Bildiğiniz gibi, ABD Liderlerinin neredeyse her seferinde NATO Doruklarına katıldığını görüyoruz.

Başkan Trump da birinci devrinde tüm doruklara katıldı, ikinci periyodunda de doruklara katıldığını gördüm. Örneğin, geçen yıl Hollanda’da da katıldı; sanırım bu yıl Ankara’daki Tepeye de katılacaktır" dedi.

"MEVCUT SİSTEMİ GÖZDEN GEÇİRMENİN ZAMANI GELDİ"

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, "Dünya beşten daha büyüktür ilkenizden hareketle, global güvenlik mimarisinin büyük güç merkezli bir sistemden nasıl uzaklaşacağını öngörüyorsunuz" sorusuna, "Biliyorsunuz, bence miras aldığımız mevcut sistem, İkinci Dünya Savaşı’nın çabucak sonrasında ortaya çıktı. O devirde Birleşmiş Milletler’e üye 55 ulus devlet vardı.

Şu anda Birleşmiş Milletler'e üye 200'e yakın ulus devlet var. Hasebiyle bence güç parametreleri, güç istikrarı, teknoloji, ömür şekli, refah, sermaye, dünyada her şey değişti.

Dolayısıyla miras aldığımız sistem, insan olarak, ulus devletler olarak meselelerimizi düzgün bir formda ele almamıza müsaade vermiyor. Bunu Gazze'deki Filistinlilere yönelik soykırım sırasında gördük.

Bu nedenle, daha düzgün işleyen bir milletlerarası sistem oluşturmak için mevcut sistemi gözden geçirmenin vakti geldiğini düşünüyorum" diye konuştu.

"BU SORUNU ÇÖZMEK İÇİN BİR YOL BULMAMIZ GEREKİYOR"

Hiçbir ulus devletin milletlerarası normlara, düzenlemelere ve insanlığın geleceğine olan inancını yitirmesine müsaade verilmemesine vurgu yapan Fidan, "Aslında iş birliği yapma marifetimizin eksikliği ya da kendi çıkarlarımızı karşılamak için daha açgözlü olmamız nedeniyle öteki ulus devletleri, dünya nüfusunu ve insanları hayal kırıklığına uğratırsak, insanlığın geleceğine olan inançlarını yitirirler.

Bunun insanlığa karşı büyük bir ihanet olacağını düşünüyorum. İşte bu yüzden hemen samimi bir formda bir ortaya gelip bu sorunu çözmek için bir yol bulmamız gerekiyor" tabirlerini kullandı.

"BANA BÜYÜK MİSAFİRPERVERLİK GÖSTERİLDİ"

Fidan röportajın sonunda Seul’de keyifli vakit geçirdiğini belirterek, "Bana büyük bir misafirperverlik gösterildi. Her düzeydeki Kore yetkilileriyle görüşmeyi sabırsızlıkla bekliyoruz. Her vakit. Umarım buraya tekrar gelme fırsatım olur" şeklinde konuştu.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)