Güneydoğu Asya'da zehirli duman krizi: El Nino orman yangınlarını körüklüyor

Endonezya'nın Sumatra ve Borneo adalarında temmuz ortasından bu yana devam eden orman yangınları, bölgeyi tesiri altına alan "Süper El Nino" hava olayının tetiklediği kuraklıkla birlikte denetimden çıktı.

Günlerdir süren yangınların oluşturduğu yoğun sis bulutu sırf Endonezya'yı değil; Malezya, Singapur ve Filipinler'i de tesiri altına alarak hava kalitesini tehlikeli düzeylere düşürdü.

GÜVENLİ EŞİĞİN 15 KAT ÜSTÜNE ÇIKTI

Milyonlarca kişinin sıhhatini tehdit eden duman katmanı, kimi bölgelerde Dünya Sağlık Örgütü'nün belirlediği inançlı eşiğin 15 kat üzerine çıkan zehirli bir kirliliğe yol açtı.

SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONU

Zehirli havanın yol açtığı sıhhat sorunları sınır tanımıyor. Endonezya Sağlık Bakanlığı, yangınların başlamasından bu yana 50 binden fazla teneffüs yolu enfeksiyonu olayı kaydetti.

Bu hastaların 12 binden fazlasını ise 5 yaşın altındaki çocuklar oluşturuyor.

Güney Kalimantan üzere yangınların merkez üssü olan bölgelerde dumanın sınıfların içine kadar girdiği, pencereler kapalı olsa dahi meskenlerin zehirli havadan korunamadığı belirtiliyor.

HAVA KİRLİLİĞİ İNSANLARI ETKİLİYOR

Yangın bölgelerinden bin 300 kilometre uzaklıktaki Filipinler'e bağlı Palawan adasında dahi halk boğaz kuruluğu, göz kaşıntısı ve baş ağrısı şikayetleriyle sıhhat kuruluşlarına başvuruyor.

Malezya'da ise hudut ötesinden gelen yoğun duman dalgası sebebiyle ülke genelinde astım ve konjonktivit olaylarında besbelli bir artış gözleniyor.

ARAZİ AÇMA UYGULAMALARI YANGINLARI BESLİYOR

Bölgedeki yangınların bu denli yıkıcı olmasının arkasında sırf iklim şartları değil, onlarca yıldır sürdürülen yanlış arazi siyasetleri yatıyor.

Çevre örgütleri ve uzmanlar; endüstriyel plantasyonlar, kereste üretimi ve palmiye yağı tesisleri için toprakların kasıtlı olarak yakıldığını vurguluyor.

Kurutulan turbalık alanlar kolaylıkla tutuşabilir hale geldiğinden, tarım yahut sanayi yeri açmak için başlatılan küçük ateşler süratle denetim edilemeyen felaketlere dönüşüyor.

Geleneksel ve topluluk denetimindeki prosedürlerin bilakis ticari hedeflerle yapılan bu büyük ölçekli yakma hareketleri, hem lokal ekosistemi tüketiyor hem de söndürülmesi neredeyse imkânsız boyutlara ulaşıyor.

KARBON BOMBASI

Endonezya'daki orman yangınlarının en korkutucu boyutu ise dünyanın en büyük tropikal turbalık ekosistemlerini kül etmesi.

Normal kaideler altında suyu tutarak toprağın altında binlerce yıllık karbonu depolayan bu güçlü alanlar, kurutulup alev aldığında devasa birer "karbon bombasına" dönüşüyor. Turbalıkların yanması, hapsolmuş muazzam ölçüdeki sera gazının direkt atmosfere salınması manasına geliyor.

EL NİNO ŞİDDETLENECEK

Hava uzmanları ve araştırmacılar, El Nino etkisinin önümüzdeki devirde daha da şiddetlenebileceğini ve yangınların 11 milyon hektarlık devasa bir alanı yok edebileceğini öngörüyor.

Bu varsayım, Endonezya'nın 1997-1998 yıllarında yaşadığı ve tarihin en yıkıcı orman yangını felaketlerinden biri olarak kabul edilen periyoda emsal bir tablonun yine ortaya çıkabileceğini gösteriyor.

Yetkililer, eylül ayının El Nino'nun zirve noktası olacağını belirterek alevlerle uğraşın en kritik evresine girildiğini söz ediyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}