Gümüşhane'nin Sümela'sına ilgi bekleniyor

Gümüşhane’nin Şiran ilçesine bağlı Çakırkaya Köyü’nde sarp kayalıkların arasına gizlenen tarihi bir yapı, sahip olduğu eşsiz mimarisiyle geçmişin izlerini günümüze taşıyor.

Kaya kütlesinin adeta içine işlenerek oluşturulan Çakırkaya Manastırı, yüzyılların akabinde bugün ayakta kalma uğraşı veriyor.

Doğal kaya dokusuyla bütünleşen manzarası sebebiyle vakit zaman “Gümüşhane’nin Sümela’sı” olarak nitelendirilen manastır, tarihi ve kültürel bedeline karşın kâfi bakım ve müdafaadan uzak durumda.

Yapının birtakım kısımları vakit içinde tahrip olurken, köy sakinleri manastırın kapsamlı halde restore edilerek turizme kazandırılmasını istiyor.

KAYA KÜTLESİNİN İÇİNE OYULDU

Çakırkaya Köyü’nün Kozağaç mevkiinde bulunan tarihi manastırın kesin üretim tarihi şimdi bilinmiyor. Tarihi kaynaklarda yapının 13. ila 15. yüzyıllar arasında inşa edildiği belirtiliyor.

Yaklaşık 65 metre yüksekliğindeki kaya kütlesinin oyulmasıyla oluşturulan yapı, mimarisiyle doğal etrafın bir kesimi görünümünü taşıyor. Manastırın 1848 yılında Piskopos Jeremias Georgiades tarafından yine düzenlendiği söz ediliyor.

Kayalık alana ahenk sağlayan yapısıyla dikkat çeken manastır, bölgenin dini ve kültürel geçmişine ait kıymetli izler barındırıyor.

“GÜMÜŞHANE’NİN SÜMELA’SI” OLARAK ANILIYOR

Çakırkaya Manastırı, Trabzon’daki Sümela Manastırı ile misal formda sarp kayalıklar üzerinde yer alması sebebiyle yörede “Gümüşhane’nin Sümela’sı” olarak anılıyor.

Köy sakinlerinden Baysal Kaya, manastırın geçmişine ait bilgilerin değerli kısmının yörede nesilden nesle aktarılan anlatılara dayandığını belirtti.

Kaya, eski devirlerde bölgede Rumların yaşadığının anlatıldığını söz ederek, manastırın geçmişte bölgenin kıymetli dini merkezlerinden biri olduğuna ait rivayetler bulunduğunu söyledi.

“GEÇMİŞTE 40 ODA BULUNDUĞU ANLATILIYOR”

Manastırın bugün görünen kısmından çok daha geniş bir yapıya sahip olduğunun anlatıldığını belirten Kaya, geçmişte bölgedeki kayalık alanlarda çok sayıda odanın bulunduğuna dair rivayetler olduğunu aktardı.

Zaman içerisinde yapının birtakım kısımlarının tahrip edildiğini lisana getiren Kaya, etrafta yaşayanların geçmiş yıllarda manastırın taşlarını farklı yapılarda kullandığını söyledi.

Kaya, “Burası harap halde. Biz buranın restore edilip turizme kazandırılmasını istiyoruz” diyerek tarihi yapının korunması gerektiğini vurguladı.

DEFİNE ARAYANLARIN TAHRİBATINA UĞRADI

Yüzyıllara meydan okuyan Çakırkaya Manastırı, doğal yıpranmanın yanı sıra insan kaynaklı müdahaleler sebebiyle de ziyan gördü.

Yapının kimi kısımlarının define arama faaliyetleri ve çeşitli ziyaretçi müdahaleleri sebebiyle tahrip edildiği belirtilirken, vakit içerisinde oluşan bakımsızlık da tarihi yapının mevcut durumunu olumsuz etkiledi.

Manastırın korunması emeliyle 2016 yılında tescil süreçleri gerçekleştirilirken, sonraki süreçte rölöve, restitüsyon ve onarım projeleri de hazırlandı. Lakin köy sakinleri, tarihi yapının tekrar ayağa kaldırılması için uygulama evresine geçilmesini bekliyor.

“VİRANE HALDE, GELENLER ZARAR VERİYOR”

Çakırkaya Köyü Muhtarı Seyfettin Demir de manastırın mevcut durumundan duyduğu kaygıyı lisana getirdi.

Özellikle bölgeye gelen ziyaretçilerin tarihi yapıya ziyan verebildiğini belirten Demir, manastırın daha fazla yıpranmadan restore edilmesi gerektiğini söyledi.

Demir, bölgenin Tomara Şelalesi güzergahına yakın olması sebebiyle manastırın ziyaretçiler tarafından da ilgi gördüğünü belirterek, “Burası şu an virane halde. Buraya ziyaretçi çok geliyor. Yakınımızda Tomara Şelalesi olduğu için geçenler buraya uğruyor. Biz buranın bir an evvel restore edilmesini ve turizme kazandırılmasını istiyoruz” dedi.

TOMARA ŞELALESİ’NE GİDENLERİN UĞRAK NOKTASI OLABİLİR

Çakırkaya Manastırı’nın bulunduğu bölgenin etrafında daha eski devirlere ilişkin arkeolojik buluntuların tespit edilmesi de alanın tarihî önemini artırıyor.

Tomara Şelalesi güzergahına yakın pozisyonuyla dikkat çeken tarihi yapı, yapılacak onarım ve etraf düzenlemelerinin akabinde kültür ve inanç turizminin kıymetli duraklarından biri haline gelebilir.

TARİHİ MİRASIN GELECEĞE TAŞINMASI BEKLENİYOR

Doğal kaya oluşumuyla bütünleşen mimarisi, geçmişi ve bölgedeki kültürel izleriyle Çakırkaya Manastırı, Gümüşhane’nin keşfedilmeyi bekleyen tarihi pahaları arasında yer alıyor.

Köy sakinleri, yıllardır bakımsız kalan yapının restore edilmesiyle hem tarihi mirasın korunacağına hem de Şiran’ın turizm potansiyelinin artacağına inanıyor.

Yüzyıllardır kayaların arasında varlığını sürdüren Çakırkaya Manastırı’nın tekrar ayağa kaldırılması halinde, sadece bir tarihi yapının korunması değil, bölgenin geçmişine ışık tutan değerli bir kültürel mirasın gelecek jenerasyonlara aktarılması da sağlanmış olacak.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)