Eylül ayı bütçe uygulama sonuçları açıklandı

Hazine ve Maliye Bakanlığı, eylül ayına ilişkin bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı.

Buna nazaran, eylülde bütçe gelirleri, geçen yılın birebir ayına kıyasla yüzde 22,7 artarak 1 trilyon 253 milyar 149 milyon liraya yükseldi.

Bütçe masrafları de yüzde 34,1 artışla 1 trilyon 785 milyar 391 milyon liraya ulaştı.

Ocak-eylül devrinde ise bütçe gelirleri geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran yüzde 34,5 artışla 12 trilyon 107 milyar 800 milyon liraya çıktı.

Bütçe sarfiyatları de birebir devirde yüzde 36,4 yükselerek 13 trilyon 948 milyar 130 milyon lira oldu.

Merkezi idare bütçesi eylülde 532 milyar 242 milyon lira, ocak-eylül devrinde 1 trilyon 840 milyar 330 milyon lira açık verdi.

MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GİDERLERİ EYLÜLDE YÜZDE 34,1 ARTTI

Buna nazaran, merkezi idare bütçe masrafları Eylül 2025'te 1 trilyon 331 milyar 1 milyon lira iken bu yılın eylül ayında yüzde 34,1 artışla 1 trilyon 785 milyar 391 milyon liraya yükseldi. Böylelikle 2026'da merkezi idare bütçe sarfiyatları için öngörülen 18 trilyon 978 milyar 815 milyon liralık ödeneğin yüzde 9,4'ü kullanılmış oldu.

Faiz dışı istikrarda, geçen yılın eylül ayında 73 milyar 22 milyon lira, bu yılın tıpkı ayında ise 269 milyar 202 milyon lira açık oluştu.

Faiz hariç bütçe masrafları, geçen yılın birebir ayına nazaran yüzde 39,1 artarak 1 trilyon 522 milyar 351 milyon liraya yükseldi. Faiz hariç sarfiyatların bütçe ödeneklerine nazaran gerçekleşme oranı, Eylül 2025'te yüzde 8,6 iken bu yılın eylül ayında yüzde 9,4 oldu.

PERSONEL GİDERLERİ 455,6 MİLYAR LİRAYA YÜKSELDİ

Eylülde işçi sarfiyatları, geçen yılın birebir ayına nazaran yüzde 24,5 artarak 455 milyar 639 milyon lira olarak gerçekleşti. İşçi masrafları için bütçede öngörülen 4 trilyon 907 milyar 309 milyon liralık ödeneğin yüzde 9,3'ü kullanıldı.

Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi masrafları, eylülde geçen yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 17,5 artarak 58 milyar 39 milyon liraya yükseldi. Böylelikle bütçede öngörülen 599 milyar 691 milyon liralık ödeneğin yüzde 9,7'si kullanıldı.

Mal ve hizmet alım masrafları için bütçede öngörülen 1 trilyon 249 milyar 568 milyon liralık ödeneğin yüzde 10,8'i harcandı. Eylülde bu sarfiyatlar, yüzde 60,8 artışla 135 milyar 511 milyon liraya ulaştı.

Cari transferler, eylülde geçen yılın tıpkı ayına nazaran yüzde 48,7 artarak 679 milyar 380 milyon lira oldu. Bütçede öngörülen 6 trilyon 870 milyar 794 milyon liralık ödeneğin yüzde 9,9'u kullanıldı.

Eylülde 138 milyar 402 milyon lira sermaye masrafı yapılırken sermaye transferleri 16 milyar 218 milyon lira olarak gerçekleşti. Borç verme masrafları ise 39 milyar 162 milyon lira oldu.

Faiz masrafları, geçen yılın birebir ayına nazaran yüzde 11,2 artarak 263 milyar 40 milyon liraya yükseldi.

BÜTÇE GELİRLERİ EYLÜLDE 1,25 TRİLYON LİRAYI AŞTI

Merkezi idare bütçe gelirleri, geçen yılın eylül ayında 1 trilyon 21 milyar 358 milyon lira iken bu yılın tıpkı ayında yüzde 22,7 artışla 1 trilyon 253 milyar 149 milyon liraya yükseldi. Bütçe kestirimine nazaran, gelirlerin eylül ayındaki gerçekleşme oranı 2025'te yüzde 8 iken bu yılın tıpkı ayında yüzde 7,7 oldu.

Vergi gelirleri tahsilatı, eylülde geçen yılın birebir ayına nazaran yüzde 21,8 artarak 1 trilyon 74 milyar 88 milyon liraya ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe varsayımına nazaran gerçekleşme oranı, Eylül 2025'te yüzde 7,9 iken bu yılın tıpkı ayında yüzde 7,8 olarak kaydedildi.

Genel bütçe vergi dışı öbür gelirleri yüzde 26,2 artarak 141 milyar 923 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli yönetimlerin öz gelirleri 31 milyar 218 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri ise 5 milyar 920 milyon lira oldu.

KURUMLAR VERGİSİ VE ÖTV TAHSİLATI GERİLEDİ

Vergi çeşitleri prestijiyle eylülde geçen yılın birebir ayına nazaran gelir vergisi yüzde 27,2, dahilde alınan katma bedel vergisi yüzde 34,8, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 34,9, ithalde alınan katma bedel vergisi yüzde 30,5, damga vergisi yüzde 40,5, harçlar yüzde 48,6 ve öbür vergilerin tahsilatı yüzde 25 arttı.

Buna karşılık kurumlar vergisi yüzde 38,2, özel tüketim vergisi (ÖTV) ise yüzde 7,9 azaldı.

OCAK-EYLÜL DÖNEMİNDE BÜTÇE GİDERLERİ 13,95 TRİLYON LİRAYA ÇIKTI

Merkezi idare bütçe masrafları, Ocak-Eylül 2025 devrinde 10 trilyon 222 milyar 202 milyon lira iken bu yılın tıpkı devrinde yüzde 36,4 artarak 13 trilyon 948 milyar 130 milyon liraya yükseldi. Böylelikle 2026 yılı için öngörülen 18 trilyon 978 milyar 815 milyon liralık bütçe masrafı ödeneğinin yüzde 73,5'i kullanıldı.

Faiz hariç bütçe masrafları, ocak-eylül periyodunda geçen yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 36,7 artarak 11 trilyon 697 milyar liraya çıktı. Faiz hariç sarfiyatların bütçe ödeneklerine nazaran gerçekleşme oranı yüzde 72 olarak hesaplandı.

PERSONEL GİDERLERİNDE ARTIŞ YÜZDE 40,2 OLDU

Personel masrafları, ocak-eylül periyodunda yüzde 40,2 artarak 3 trilyon 841 milyar 30 milyon liraya ulaştı. Bu kalem için bütçede öngörülen 4 trilyon 907 milyar 309 milyon liralık ödeneğin yüzde 78,3'ü kullanıldı.

Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi masrafları, geçen yılın birebir devrine kıyasla yüzde 44,3 artarak 484 milyar 741 milyon liraya yükseldi. Bu kapsamda öngörülen 599 milyar 691 milyon liralık ödeneğin yüzde 80,8'i kullanıldı.

Mal ve hizmet alım sarfiyatları için ayrılan 1 trilyon 249 milyar 568 milyon liralık ödeneğin yüzde 76,7'si harcandı. Bu masraflar, kelam konusu periyotta yüzde 45 artarak 958 milyar 93 milyon liraya çıktı.

Cari transferler, yüzde 32,1 artışla 5 trilyon 30 milyar 822 milyon lira oldu. Bu kalem için bütçede öngörülen 6 trilyon 870 milyar 794 milyon liralık ödeneğin yüzde 73,2'si kullanıldı.

Ocak-eylül devrinde 883 milyar 19 milyon lira sermaye sarfiyatı ve 222 milyar 668 milyon lira sermaye transferi yapıldı. Borç verme sarfiyatları 276 milyar 627 milyon lira olarak hesaplandı.

Faiz masrafları ise yüzde 35,4 artarak 2 trilyon 251 milyar 130 milyon liraya yükseldi.

BÜTÇE GELİRLERİ 12,1 TRİLYON LİRAYA ULAŞTI

Merkezi idare bütçe gelirleri, geçen yılın ocak-eylül periyodunda 9 trilyon 4 milyar 924 milyon lira iken bu yılın tıpkı devrinde yüzde 34,5 artışla 12 trilyon 107 milyar 800 milyon liraya çıktı.

Bütçe kestirimine nazaran, bütçe gelirlerinin ocak-eylül devrindeki gerçekleşme oranı geçen yıl yüzde 70,3 iken bu yıl yüzde 74,4'e yükseldi.

Vergi gelirleri tahsilatı, kelam konusu devirde geçen yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 34,2 artarak 10 trilyon 401 milyar 981 milyon liraya ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe iddiasına nazaran gerçekleşme oranı yüzde 75,2 olarak kaydedildi.

Genel bütçe vergi dışı öteki gelirleri de yüzde 38,1 artarak 1 trilyon 390 milyar 478 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli yönetimlerin öz gelirleri 244 milyar 777 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri ise 70 milyar 564 milyon lira oldu.

OCAK-EYLÜL DÖNEMİNDE VERGİ GELİRLERİ ARTTI

Vergi cinsleri prestijiyle ocak-eylül devrinde, geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran gelir vergisi yüzde 48,5, kurumlar vergisi yüzde 45,3, dahilde alınan katma kıymet vergisi yüzde 37,3, özel tüketim vergisi yüzde 3,1, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 36,2, ithalde alınan katma bedel vergisi yüzde 30,2, damga vergisi yüzde 50,7, harçlar yüzde 65,9 ve başka vergi gelirleri yüzde 26,7 arttı.

Kaynak: {Haber Merkezi}