Elektrik abone sayısı 52 milyona yükseldi

Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) Başkanı Barış Erdeniz, artan elektrik talebinin dağıtım altyapısında kapsamlı bir dönüşümü mecburî kıldığını belirterek, dağıtım şebekelerine 10 yılda en az 50 milyar dolar yatırım yapılması gerektiğini söyledi.

Elektrik talebindeki artış, yenilenebilir güç kaynaklarının sisteme entegrasyonu, elektrikli araçlar, data merkezleri, yapay zeka uygulamaları, endüstride elektrifikasyon ve dijitalleşmenin dağıtım altyapısını stratejik bir yatırım alanı haline getirdiğini belirten Erdeniz, "Enerji dönüşümünün başarısı sırf ne kadar yenilenebilir güç kurduğumuzla değil, bu enerjiyi ne kadar güçlü, akıllı, esnek ve güçlü şebekelerle yönetebildiğimizle ölçülecek. Bu sebeple dağıtım şebekeleri güç dönüşümünün omurgasıdır." diye konuştu.

ELEKTRİK TALEBİ BÜYÜMEYE DEVAM EDECEK

Erdeniz, Türkiye'nin elektrik tüketiminin son 12 yılda yüzde 50 artarak 240 teravatsaatten 361 teravatsaate ulaştığını, Ulusal Enerji Planı'na nazaran bu sayının 2035'te 510 teravatsaat düzeyine çıkmasının beklendiğini söyledi.

Aynı dönemde kurulu gücün 227 gigavata yükselmesinin hedeflendiğini tabir eden Erdeniz, sisteme yaklaşık 104 gigavatlık yeni kapasite eklenmesinin öngörüldüğünü lisana getirdi.

ÖNÜMÜZDEKİ 10 YILDA EN AZ 50 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM İHTİYACI

Erdeniz, kelam konusu büyümenin sırf üretim tarafında değil, dağıtım şebekelerinde de yeni bir yatırım muhtaçlığı oluşturduğunu vurgulayarak, "Elektrik tüketiminde, üretim kapasitesinde ve irtibat taleplerinde yaşanacak artışın sağlıklı yönetilebilmesi için güçlü bir dağıtım altyapısına muhtaçlığımız var. Yeni elektrik çağına geçiş periyodunun gerektirdiği dağıtım mimarisini kurabilmek için önümüzdeki 10 yılda en az 50 milyar dolarlık yatırım muhtaçlığı öngörüyoruz." dedi.

2026-2030 DÖNEMİNE İLİŞKİN YATIRIM TAVANI

Elektrik dağıtım şirketlerinin beşinci uygulama dönemi kapsamında değerli bir yatırım programına hazırlandığını tabir eden Erdeniz, 2026-2030 devrine ait yatırım tavanının 18,5 milyar dolar olarak belirlendiğini söyledi.

BAKIM HARCAMALARI

Erdeniz, yatırım niteliğindeki üçüncü düzey planlı bakım harcamalarıyla birlikte bu devirde toplam yatırım beklentisinin 22 milyar dolar düzeyine ulaşacağını belirterek şöyle devam etti:

"Bu sayı, bir evvelki periyoda nazaran yatırım önceliğinin daha da güçlendiğini gösteriyor. Önümüzdeki periyotta dağıtım şirketlerinin odağında güçlü altyapı, akıllı şebekeler, dijitalleşme, siber güvenlik, afet ve iklim risklerine dayanıklılık, yenilenebilir güç entegrasyonu ve tüketiciye daha süratli hizmet verecek teknolojik yetenekler olacak."

Özelleştirme sonrasında dağıtım dalının değerli bir dönüşüm yaşadığına işaret eden Erdeniz, dalın son 12 yılda özelleştirme bedeli dahil Türkiye iktisadına yaklaşık 33 milyar dolarlık katkı sağladığını söyledi.

Erdeniz, bu periyotta dağıtım şirketlerinin 20 milyar dolara yakın yatırım yaptığını, son 5 yıldaki yatırım fiyatının ise 12 milyar dolara ulaştığını belirterek, yatırımların alandaki karşılığının net biçimde görüldüğünü lisana getirdi.

ABONE SAYISI 52 MİLYONA ULAŞTI

Son 12 yılda abone sayısının 36 milyondan 52 milyona yükseldiğini tabir eden Erdeniz, yaklaşık 16 milyon yeni abonenin ilişkisinin yapılmasının ve bu abonelerin arz güvenliğinin sağlanmasının önemli bir yatırım, planlama ve operasyon yeteneği gerektirdiğini söyledi.

Erdeniz, dağıtım altyapısındaki büyümeye ait bilgi verirken, sınır uzunluğunun 1 milyon kilometreden 1,6 milyon kilometreye, trafo sayısının ise yaklaşık 350 binden 570 bin düzeyine çıktığını belirtti.

KAYIP KAÇAK ORANI

Kayıp-kaçak oranlarında da değerli düzgünleşme sağlandığını söyleyen Erdeniz, "Kayıp-kaçak oranımızı yüzde 18,5 düzeylerinden yüzde 9'un altına indirdik. Bu güzelleşmeyle Türkiye iktisadına yıllık 1 milyar doların üzerinde katkı sağlanıyor." dedi.

Erdeniz, Türkiye'nin bugün yaklaşık 52 milyon tüketiciye hizmet veren dağıtım sistemiyle Avrupa'nın en büyük ikinci elektrik dağıtım altyapısına sahip olduğunu belirterek, mevcut büyüme trendi sürdüğünde Türkiye'nin 2027'de Avrupa'nın en büyük elektrik dağıtım altyapısına sahip ülke pozisyonuna ulaşabileceğini söz etti.

DAĞITIM 2.0: AKILLI, ESNEK VE DAYANIKLI ŞEBEKELER

Erdeniz, dağıtım şebekelerinin artık sadece elektriği taşıyan pasif altyapılar olmadığını, elektrik sisteminin giderek daha dinamik, çok yönlü ve data odaklı bir yapıya dönüştüğünü lisana getirerek, "Geçmişte şebekeler elektriğin tüketiciye ulaştırıldığı tek yönlü yapılar olarak görülüyordu. Bugün ise tüketici tıpkı vakitte üretici olabiliyor. Çatısında elektrik üretebiliyor, aracını şarj edebiliyor, depolama sistemleriyle güç idaresine katılabiliyor. Bu yeni yapı, dağıtım şebekelerini güç ve bilgiyi birebir anda yöneten akıllı platformlara dönüştürüyor. Biz bu dönüşümü Dağıtım 2.0 vizyonu olarak tanımlıyoruz." diye konuştu.

Elektrikli araçlar, ısı pompaları, bilgi merkezleri, yapay zeka uygulamaları, endüstride elektrifikasyon ve yenilenebilir güç entegrasyonunun şebekeler üzerinde yeni kapasite ve esneklik gereksinimi oluşturduğunu belirten Erdeniz, finansmana erişim ve öngörülebilir regülasyonun yatırım sürecinde kritik başlıklar arasında yer aldığını söz etti.

Erdeniz, uzun vadeli ve sürdürülebilir yatırım ortamının dağıtım bölümünün dönüşüm kapasitesini güçlendireceğini vurgulayarak, "Türkiye'nin güç geleceği artık sadece üretimde değil, şebekelerde de yazılıyor." dedi.

VERİMLİ TÜKETİM İÇİN 24 DERECE ÇAĞRISI

Erdeniz, güçlü altyapı yatırımlarının yanı sıra verimli güç tüketiminin de güç sisteminin sürdürülebilirliği açısından kıymet taşıdığını belirterek, yaz aylarında artan soğutma kaynaklı elektrik talebine dikkati çekti.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı öncülüğünde, Elder koordinasyonunda başlatılan "#24DereceİleMümkün" kampanyasına değinen Erdeniz, "Klima kullanımında 24 derece, konfor ile tasarruf arasında güçlü bir istikrar noktası sunuyor. Dağıtım şirketlerimizle birlikte bu iletisi Türkiye'nin dört bir yanındaki tüketicilerimize ulaştıracağız." tabirini kullandı.

Erdeniz, kampanya kapsamında tüketicilerle yanlışsız klima kullanımı, nizamlı bakım, kapı ve pencere denetimi ile yüksek verimli aygıt tercihine yönelik sade ve uygulanabilir tekliflerin paylaşılacağını kaydetti.