Donald Trump ve Mesud Pezeşkiyan'ın muahedeyi imzaladığı anlar

ABD-İran ortasında barış sağlandı, savaş sona erdi. 

Bölgedeki huzur ve istikrar ortamını riske atan ataklar sonrası barı muahedesi üzerinde iki devlet mutabık kalırken, dün ise tarihi anlar kayda alındı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, ABD ve İran ortasındaki mutabakat zaptını Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un kendisi onuruna Versay Sarayı'nda verdiği akşam yemeğinde imzaladığı bildirildi.

BEYAZ SARAY PAYLAŞTI

Konuya ait manzaralar Beyaz Saray'ın resmi toplumsal medya hesaplarından paylaşıldı.

Paylaşımda, "ABD Başkanı Trump, İran ile varılan mutabakat zaptını Fransa'da Versay'da imzaladı." ifadelerine yer verildi.

ARABULUCU ÜLKELERE GÖNDERİLDİ

Trump'ın imzaladığı mutabakatın bir kopyasının İran ve arabulucu ülkelere gönderildiği belirtildi.

PEZEŞKİYAN'DAN DA MANZARA GELDİ

İran tarafındaysa muahedeyi Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan imzaladı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, mutabakatın hem Farsça hem de İngilizce olarak imzalandığını, böylelikle çeviriden kaynaklanabilecek yorum farklılıklarının önüne geçildiğini söyledi.

Bekayi, yarın İsviçre'de yapılacak toplantının, mutabakatın imzalanması hedefini taşımadığını belirtti.

Bekayi ayrıyeten ‘’Füzelerimiz üzerine müzakere etmek için değil, ateşlemek için.'' dedi ve nükleer malzemesi İran dışına göndermeyeceklerini söyledi.

İran idaresi mutabakat metni için İsviçre'de rastgele bir imza merasimi düzenlenmeyeceğini açıkladı.

"ANLAŞMA DERHAL YÜRÜRLÜĞE GİRECEK"

Müzakerelere arabuluculuk yapan Pakistan'ın Başbakanı Şahbaz Şerif de mutabakat mutabakatına dair ayrıntıları paylaştı.

İki ülkenin liderlerinin "İslamabad Mutabakat Anlaşması"nı elektronik olarak imzaladığını belirten Şerif, "Bu muahedenin ilgili hükümetlerin en üst seviyesinde imzalanması, her iki tarafın da çatışmanın diplomatik yollarla çözülmesine olan bağlılığını göstermektedir.

İslamabad Mutabakat Mutabakatı derhal yürürlüğe girecek ve birinci adım olarak İran, Hürmüz Boğazı'nı derhal tekrar açacak, ABD ise deniz ablukasını derhal kaldıracaktır." tabirlerini kullandı.

14 UNSURLUK METNİN TAMAMI

ABD'li yetkilinin okuduğu 14 unsurluk mutabakat metni şu unsurlardan oluşuyor:

“"1- ABD ile İran İslam Cumhuriyeti, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan etmek, bundan bu türlü birbirlerine karşı rastgele bir savaş yahut askeri operasyon başlatmamayı taahhüt etmek, birbirlerine karşı güç kullanmaktan yahut güç kullanma tehdidinde bulunmaktan kaçınmak ve Lübnan'ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini teminat altına almak gayesiyle bu mutabakat zaptını imzalamaktadırlar. Sonuncu mutabakat, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesini ve bu paragrafın öbür kararlarını teyit edecektir.

2- ABD ile İran İslam Cumhuriyeti, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne hürmet göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine karışmamayı taahhüt ederler.

3- ABD ile İran İslam Cumhuriyeti, en fazla 60 gün içinde son muahedeyi müzakere edip sonuçlandırmayı taahhüt eder, bu müddet, karşılıklı istek ile uzatılabilir.

4- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının çabucak akabinde ABD, İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik deniz ablukasını ve her türlü engellemeyi yahut aksaklığı kaldırmaya başlayacak ve deniz ablukasını 30 gün içinde büsbütün sona erdirecektir. Bu mühlet zarfında, gemilerin trafiği, İran İslam Cumhuriyeti tarafından tekrar tesis edilen savaş öncesi trafik hacmine orantılı olacaktır. ABD ayrıyeten, son mutabakatın imzalanmasından sonraki 30 gün içinde İran İslam Cumhuriyeti hudutları yakınındaki kuvvetlerini geri çekmeyi taahhüt eder.

5- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının akabinde İran İslam Cumhuriyeti, ticari gemilerin İran Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve zıddı istikamette, sırf 60 gün mühletle, fiyatsız ve inançlı bir formda geçiş yapabilmeleri için elinden gelen tüm çabayı göstererek gerekli düzenlemeleri yapacaktır. Ticari gemilerin trafiği derhal başlayacak ve İran İslam Cumhuriyeti tarafından teknik ve askeri manilerin kaldırılması ve mayın paklığı gerekliliği göz önünde bulundurularak, bu düzenlemeler 30 gün içinde yürürlüğe girecektir. İran İslam Cumhuriyeti, geçerli memleketler arası hukuk ve Hürmüz Boğazı kıyı devletlerinin egemenlik hakları çerçevesinde, öteki Basra Körfezi kıyı devletleriyle görüşerek Hürmüz Boğazı'ndaki gelecekteki yönetim ve denizcilik hizmetlerini belirlemek üzere Umman Sultanlığı ile diyalog kuracaktır.

6- ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran İslam Cumhuriyeti'nin tekrar inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar ABD doları meblağında, kesin ve karşılıklı olarak mutabık kalınan bir plan hazırlamayı taahhüt etmektedir. Bu planın uygulanmasına yönelik sistem, 60 gün içinde imzalanacak son muahedenin bir kesimi olarak kesinleştirilecektir. İlgili finansal süreçler için gerekli olan tüm lisanslar, muafiyetler ve müsaadeler ABD tarafından verilecektir.

7- ABD, sonuncu muahedenin bir modülü olarak, üzerinde mutabık kalınan bir takvime nazaran, Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu kararları, Milletlerarası Atom Gücü Ajansı (IAEA) Yönetim Kurulu kararları, tüm tek taraflı ABD yaptırımları, birincil ve ikincil yaptırımlar dahil olmak üzere kaldırmayı taahhüt eder. İran İslam Cumhuriyeti ve ABD, üstte bahsedilen yaptırımların kaldırılması konusunun kritik kıymetini kabul eder ve bu mevzularda karşılıklı mutabakat sağlamak hedefiyle müzakerelerde bu problemleri derhal ele alma niyetlerini söz ederler.

8- İran İslam Cumhuriyeti, nükleer silah temin etmeyeceğini yahut geliştirmeyeceğini bir defa daha teyit etmektedir. ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, yedinci paragrafta belirtilen takvime uygun olarak karşılıklı olarak mutabık kalınacak bir sistem çerçevesinde, zenginleştirilmiş gereç stoklarının imhasını, IAEA nezareti altında yerinde seyreltme yoluyla gerçekleştirilecek minimum usulle tahlile kavuşturmak üzere anlaşmışlardır. Taraflar ayrıyeten, en son mutabakatta üzerinde mutabık kalınacak tatmin edici bir çerçeve temelinde, zenginleştirme sorununu ve İran İslam Cumhuriyeti'nin nükleer gereksinimleriyle ilgili başka karşılıklı olarak kararlaştırılan mevzuları görüşmeyi kabul etmişlerdir. En son mutabakat, bu paragrafın kararlarını teyit edecek ve İran İslam Cumhuriyeti, üstte belirtilen nükleer problemlerin hayati kıymetini kabul edecektir. Taraflar, bu problemler üzerinde karşılıklı mutabakat sağlamak maksadıyla müzakerelerde bu bahisleri derhal ele alma niyetlerini tabir etmektedirler.

9- Kesin mutabakat imzalanana kadar, ABD ile İran İslam Cumhuriyeti mevcut durumu müdafaayı kabul ederler. İran İslam Cumhuriyeti nükleer programının mevcut durumunu koruyacak, ABD ise rastgele bir yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ek asker konuşlandırmayacaktır.

10- ABD, bu mutabakat zaptının imzalanmasının çabucak akabinde ve yaptırımların sona ermesine kadar, ABD Hazine Bakanlığının İran ham petrolü, petrol eserleri ve türevlerinin ihracatı ile bankacılık süreçleri, sigortacılık, nakliye vb. dahil olmak üzere tüm ilgili hizmetler için muafiyetler vereceğini taahhüt eder.

11- ABD, bu mutabakat zaptının yürürlüğe girmesiyle birlikte İran İslam Cumhuriyeti'ne ilişkin dondurulmuş yahut kısıtlanmış fon ve varlıkların kullanımına tam olarak açılmasını taahhüt eder. ABD ile İran İslam Cumhuriyeti, müzakereler sırasında bu fonların özgür bırakılmasına ait yordamlar üzerinde karşılıklı olarak mutabık kalacaktır. Bu fonlar, ister asıl hesaptan ister havale yoluyla elde edilsin, İran İslam Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından belirlenen son lehtara yapılacak ödemeler için tam olarak kullanılabilir hale getirilecektir. ABD, buna uygun olarak gerekli tüm lisans ve müsaadeleri vermeyi taahhüt eder.

12- ABD ile İran İslam Cumhuriyeti, bu mutabakat zaptının başarılı bir halde uygulanmasını ve kesin mutabakata gelecekte uyulmasını izlemek üzere bir yürütme sisteminin kurulacağı konusunda mutabık kalmışlardır.

13- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının akabinde, bu mutabakat zaptının 1, 4, 5, 10 ve 11’inci paragraflarının uygulanmaya başlanması ve bu önlemlerin uygulanmaya devam edilmesi şartıyla, ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, sonuncu muahede konusunda münhasıran öbür paragraflar üzerinde müzakerelere başlayacaktır.

14- Sonuncu muahede, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır."”

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Kaynak: {Haber Merkezi}