Denizli'de 150 yıllık ardıç mezar başlıkları geçmişten günümüze uzanıyor

Denizli’nin Acıpayam ilçesine bağlı Dodurga Mahallesi mezarlığında yer alan tarihi mezar başlıkları, ardıç ağacının işlenmesiyle oluşturuldu. Doğal kaidelere ve aşınmaya karşı güçlü olmasıyla bilinen ardıç ağacı, geçmişte mezar üretiminde kullanılan kıymetli materyaller arasında yer aldı.

Yaklaşık 150 yıllık olduğu bedellendirilen başlıkların günümüze kadar ulaşması, kullanılan ağacın dayanıklılığının yanı sıra geçmişteki ahşap işçiliğinin izlerini de gözler önüne seriyor.

“AĞAÇ KÜLTÜ”NÜN İZLERİNİ TAŞIYOR

Mezarlıkta bulunan ahşap başlıkların, Türklerin İslamiyet öncesi Gök Tengri ve Şamanizm inançlarında değerli yere sahip olan “Ağaç Kültü” geleneğiyle ilişkilendirildiği belirtiliyor.

Bu yönüyle mezar başlıklarının sadece bir mezar ögesi olmadığı, birebir vakitte geçmişten günümüze taşınan kültürel anlayışın somut örneklerinden biri olduğu bedellendiriliyor.

TAŞ YERİNE AHŞAP KULLANILDI

Geçmiş periyotlarda maddi imkanları taş mezar yaptırmaya elverişli olmayan ailelerin de ahşap mezar başlıklarını tercih ettiği tabir ediliyor.

Bunun yanı sıra Orta Asya’dan Anadolu’ya taşınan birtakım geleneklerin yaşatılması hedefiyle da ahşap başlıkların kullanıldığı belirtiliyor. Bu eserler, bölgedeki geçmiş hayat biçimleri ve klâsik kültür hakkında kıymetli ipuçları taşıyor.

BÖLGEDEKİ ESKİ MEZARLIKLARDA DA GÖRÜLÜYOR

Ardıçtan yapılan mezar başlıklarının sırf Acıpayam’daki Dodurga Mahallesi ile sonlu olmadığı, Denizli ve etrafındaki birtakım eski köy mezarlıklarında da misal örneklere rastlandığı bildiriliyor.

Özellikle Çardak, Bozkurt ve Baklan üzere ilçelerdeki eski mezarlıklarda da ahşap mezar başlıklarının geçmişte yaygın halde kullanıldığı belirtiliyor.

Günümüze kadar ulaşmayı başaran bu eserler, klâsik ahşap işçiliğinin yanı sıra bölgenin etnografik ve kültürel zenginliğini de ortaya koyuyor.