CZ, FTX çöküşünü tekrar anlattı: “Bir tweet şirket batırmaz”

Binance kurucusu Changpeng Zhao, FTX’in 2022’deki çöküşünde kendi hissesinin abartıldığını savundu. Fakat CZ’nin anlatısı FTX’in ağır finansal problemlerini yanlışsız bir noktaya taşısa da Binance’in FTT satış açıklamasının kriz üzerindeki tesirini olduğundan küçük gösteriyor.

Binance kurucusu Changpeng Zhao (CZ), kripto bölümünün en büyük krizlerinden biri olan FTX çöküşünü yaklaşık dört yıl sonra yine gündeme taşıdı.

25 Eylül’de yayımlanan When Shift Happens podcastine katılan CZ’ye, Kasım 2022’de yaptığı FTT açıklamasının FTX’i batırıp batırmadığı soruldu. CZ, bir rakibin attığı tek bir tweetin sağlıklı bir şirketi birkaç gün içinde iflasa sürükleyemeyeceğini savundu.

CZ’nin kullandığı temel argüman açık: FTX hakikaten dayanıklı bir finansal yapıya sahip olsaydı Binance’in elindeki FTT’leri satacağını açıklaması şirketin sonunu getiremezdi.

Bu noktada CZ’nin savunmasının değerli bir desteği bulunuyor. FTX’in çöküşünden sonra yürütülen dava, sorunun sadece birkaç günlük bir banka atağından ibaret olmadığını gösterdi. ABD Adalet Bakanlığının açıkladığı mahkeme sonuçlarına nazaran Sam Bankman-Fried, FTX müşterilerine ilişkin milyarlarca doları Alameda Research üzerinden yatırımlar, borç ödemeleri ve farklı harcamalar için kullandı. Bankman-Fried daha sonra yedi cürümden mahkum edildi ve 25 yıl mahpus cezasına çarptırıldı.

Ancak CZ’nin “tweet şirket batırmaz” savunması, kıssanın tamamını anlatmaya yetmiyor.

CZ haklı olabilir lakin kendi tesirini küçültüyor

FTX krizinin fitili CZ’nin paylaşımıyla ateşlenmedi.

Asıl büyük kırılma 2 Kasım 2022’de geldi. CoinDesk tarafından yayımlanan Alameda Research bilançosu, şirketin 14,6 milyar dolarlık varlığının değerli bir kısmının FTX tarafından çıkarılan FTT ve FTT temaslı varlıklardan oluştuğunu ortaya koydu.

Bu durum FTX ile Alameda arasındaki bağlantının ne kadar sağlıklı olduğu konusunda piyasada önemli soru işaretleri yarattı.

Ancak dört gün CZ’nin sahneye çıkması krizin boyutunu değiştirdi.

CZ, Binance’in FTX yatırımından çıkarken elde ettiği FTT’leri tasfiye edeceğini kamuoyuna açıkladı. İleti sadece sıradan bir yatırımcının satış kararı değildi. Açıklama, FTX’in en büyük rakibinden ve elinde yüz milyonlarca dolarlık FTT bulunan bir şirketten geliyordu.

Dolayısıyla Binance’in kararının piyasa üzerindeki tesirini sırf “şeffaf bir risk idaresi açıklaması” olarak sunmak eksik kalıyor.

CZ bugün tweetinin FTX’i batıramayacağını söylerken temel problemde haklı: Binance’in paylaşımı FTX’in bilanço açığını yaratmadı, müşteri fonlarını Alameda’ya aktarmadı ve şirketin içindeki sıkıntıları ortaya çıkarmadı.

Ancak tıpkı paylaşım, esasen FTX konusunda huzursuz olan piyasanın itimadını daha süratli kaybetmesine katkı sağladı. CZ’nin mevcut anlatısı ise bu ikinci kısmı mümkün olduğunca arka planda bırakıyor.

“FTT’leri aylar içinde satacaktık”

CZ röportajda Binance’in FTT konumunu bir anda piyasaya boşaltmayı planlamadığını da söyledi.

Kendi anlatımına nazaran Binance, FTX’in finansal yapısına ait kuşkular ortaya çıktıktan sonra elindeki tokenları risk idaresi emeliyle satmaya karar verdi. CZ, satışın piyasada ani bir şok yaratmaması için aylar içerisinde kademeli biçimde yapılacağını kamuoyuna açık biçimde duyurduğunu belirtti.

CZ’ye nazaran paniği daha da büyüten gelişme ise Alameda Research CEO’su Caroline Ellison’ın Binance’in FTT’lerini token başına 22 dolardan satın almayı teklif etmesiydi.

Zhao, bu açıklamanın piyasaya FTX ve Alameda’nın savunmaya çalıştığı kritik fiyat düzeyini gösterdiğini ve inanç kaybını hızlandırdığını savundu.

Bu yorumda da CZ sorumluluğun değerli kısmını karşı tarafa yüklüyor. Lakin 2022’de yaşanan olayları tek bir tarafa indirgemek kolay değil.

FTX berbat yönetilen ve müşteri fonlarının berbata kullanıldığı bir yapıydı. Binance ise bu yapının zayıflığını yaratmadı ama dünyanın en büyük borsası olarak attığı adımın oluşturacağı piyasa tesirini öngörebilecek pozisyondaydı.

FTX birkaç gün içinde çözülmeye başladı

Binance’in FTT açıklamasından sonra yatırımcıların FTX’ten para çekme talepleri hızlandı.

FTX kısa mühlet içerisinde çekim taleplerini karşılamakta zorlanmaya başladı ve Sam Bankman-Fried bu defa birkaç gün evvel kamuoyu önünde karşı karşıya geldiği CZ’den yardım istedi.

8 Kasım’da Binance, FTX’i satın almak üzere bağlayıcı olmayan bir niyet mektubu imzaladı.

Ancak kurtarma teşebbüsü yaklaşık bir gün sürdü.

Binance, yaptığı incelemenin akabinde müşteri fonlarının berbata kullanıldığına yönelik argümanları ve şirketin finansal durumunu münasebet göstererek satın alma planından vazgeçti.

11 Kasım’da FTX, Alameda Research ve 100’den fazla irtibatlı şirket iflas müdafaasına başvurdu. BTCHaber’in hazırladığı FTX çöküşü özetinde de krizin Alameda ile FTX arasındaki iç içe geçmiş yapıdan ve akabinde gelen likidite krizinden nasıl iflasa dönüştüğü aktarılıyor.

Coinkolik’te daha evvel yayımladığımız FTX ve CZ arasındaki tansiyona ait içeriklerde de Binance’in atılımının FTX’in düşüşünde değerli bir dönüm noktası olduğuna dikkat çekilmişti.

FTX’in tek sorumlusu CZ değildi, CZ de sadece seyirci değildi

Bugünden bakıldığında iki uç anlatının da yaşananları tam olarak açıklamadığı görülüyor.

Bir tarafta, “CZ bir tweet attı ve FTX’i batırdı” yaklaşımı bulunuyor. Bu anlatı, FTX içinde yıllardır devam eden müşteri fonlarının berbata kullanımını ve Alameda’ya tanınan ayrıcalıkları göz ardı ediyor.

Diğer tarafta ise CZ’nin kendisini sadece bilançosunu koruyan ve piyasayı uyaran taraf olarak konumlandırdığı anlatı var.

Bu da Binance’in piyasa üzerindeki tartısını ve FTT satış açıklamasının inanç krizini nasıl hızlandırdığını küçümsüyor.

FTX’in çöküşünün temel sebebi Binance değildi. Lakin Binance’in atağı, FTX’in üzerinde aslında oluşmuş çatlakları kısa müddette görünür hale getiren değerli katalizörlerden biri oldu.

Kısacası CZ yangını çıkarmadı; ancak elindeki FTT’leri satacağını bütün piyasaya duyurması, yangının ne kadar süratli yayılabileceğini gösteren gelişmelerden biri haline geldi.

CZ, FTX’i eleştirirken kendi geçmişini de unutturmuyor

CZ’nin FTX idaresini müşteri fonlarının korunması üzerinden eleştirmesi güçlü bir noktaya dayanıyor. FTX davasında kullanıcı varlıklarının berbata kullanıldığı mahkemede ortaya kondu.

Ancak CZ’nin kendisini kripto kesimindeki berbat uygulamalara karşı büsbütün karşı tarafta konumlandırması da sıkıntılı.

2023 yılında Binance, ABD’de Banka Gizliliği Yasası, para transferi ve yaptırım kurallarına ait suçlamaları kabul etti. Şirket 4,3 milyar dolarlık mutabakata giderken CZ de Binance’te tesirli bir kara para aklamayı tedbire programının kurulmasını sağlamadığı suçlamasını kabul etti. ABD Adalet Bakanlığı, şirketin büyüme ve pazar hissesini uyumluluğun önüne koyduğunu belirtti.

CZ daha sonra CEO’luk misyonundan ayrıldı ve dört ay mahpus cezasına çarptırıldı.

Dolayısıyla FTX ve Binance öyküsünü “kötü FTX, doğruyu söyleyen Binance” formunda okumak da gerçeği fazla kolaylaştırıyor.

İki şirketin karşılaştığı tüzel sıkıntıların niteliği tıpkı değil. FTX davasında milyarlarca dolarlık müşteri fonlarının berbata kullanıldığı tespit edilirken Binance davası yüklü olarak kara para aklamayı tedbire ve yaptırım uyumluluğu ihlalleri üzerine kuruldu. Fakat iki olay da süratli büyüyen kripto şirketlerinde kontrol ve uyumluluğun ikinci plana atılmasının ne kadar ağır sonuçlar doğurabileceğini gösterdi

Röportajda sadece FTX konuşulmadı

Yaklaşık bir saat süren programda FTX tartışması, CZ’nin geçmişine ve kripto dalına ait daha geniş bir sohbetin kesimiydi.

CZ, Binance’in kuruluş yıllarını, şirketin birinci grubunu, kripto projelerinin borsalarda listelendikten sonra sebep sık sık beklentileri karşılayamadığını ve ferdî yatırımcıların piyasadaki pozisyonunu anlattı.

Sosyal medyada kendisiyle özdeşleşen “4” işaretinin öyküsüne de değinen CZ, bu sembolü başlangıçta FUD, yanlış haberler ve akınlarla uzun tartışmalara girmemek için kullandığını söyledi.

Röportajın ilerleyen kısmında cezaevinde geçirdiği dört aylık periyottan, Binance’in 2019’daki güvenlik ihlalinden ve Bybit hackinden çıkardığı derslerden bahsetti. Ayrıyeten Hyperliquid üzere merkeziyetsiz platformları Binance için sadece bir tehdit olarak görmediğini, kesimin şimdi erken kademede olduğunu savundu.

FTX krizinde kısaca ne olmuştu?

• 2 Kasım 2022: Alameda Research’ün bilançosu yayımlandı ve şirketin FTT’ye yüksek bağımlılığı gündeme geldi.
• 6 Kasım: CZ, Binance’in elindeki FTT’leri satacağını açıkladı.
• 8 Kasım: FTX’te para çekme baskısı büyürken Binance şirketi satın almak için bağlayıcı olmayan mutabakata vardı.
• 9 Kasım: Binance inceleme sonrasında satın alma planından vazgeçti.
• 11 Kasım: FTX, Alameda Research ve ilişkili şirketler iflas müdafaasına başvurdu.
• Kasım 2023: Sam Bankman-Fried yedi kabahatten mahkum edildi.
• Mart 2024: Bankman-Fried 25 yıl mahpus cezasına çarptırıldı.

Kaynak: {Haber Merkezi}