Dünya'nın milyonlarca yıl boyunca ömür için uygun sıcaklık aralığında kalmasını sağlayan doğal sistemin sırrı sonunda çözüldü.
Araştırmacılar, gezegenin iklimi üzerinde deniz düzeyi, okyanus oksijeni, fosfat ve karbon depolanması arasında karmaşık bir geri besleme düzeneği bulunduğunu tespit etti.
FOSFAT VE DENİZ SEVİYESİNİN İKLİME ETKİSİ
Syracuse ve Oxford üniversitelerinden bilim insanlarının yürüttüğü çalışma, deniz organizmaları için kritik olan fosfatın iklim bulmacasının eksik kesimi olduğunu gösterdi.
Deniz düzeyinin düşmesiyle suya karışan fosfat, deniz hayatını artırarak atmosferdeki karbondioksitin organik karbon halinde deniz tabanına gömülmesini sağladı.
Bu organik maddelerin tabana çöküp çürümesiyle okyanustaki oksijen azalırken, düşük oksijen şartları tortullardan daha fazla fosfat salınımını tetikledi.
Böylece deniz tabanında hapsolan karbon ölçüsü arttı ve atmosferdeki karbondioksit azalarak gezegenin soğumasına direkt katkıda bulundu.
KARBON DEPOLANMASI İÇİN OPTİMUM KOŞULLAR
Araştırmacılar, gezegendeki karbon birikiminin en üst seviyeye çıktığı devrin, deniz düzeyinin günümüzden 10 ila 40 metre daha yüksek olduğu dar bir vakit dilimi olduğunu belirledi.
Bu optimum süreçte oksijeni az olan deniz bölgeleri organik madde açısından varlıklı tortullarla birleşerek doğal döngünün milyonlarca yıl sürmesine imkan tanıdı.
Yaklaşık 56 ila 34 milyon yıl öncesini kapsayan Eosen dönemi üzere deniz düzeyinin çok yüksek olduğu vakitlerde ise sığ sular fosfatı hapsettiği için karbon gömülme düzeneği devre dışı kaldı.
Karbonun deniz tabanına gereğince gömülememesi, atmosferde karbondioksit birikimine yol açarak Dünya'nın daha sıcak kalmasına sebep oldu.
GEÇMİŞİN OKSİJEN KAYITLARI İNCELENDİ
Bilim insanları bu 60 milyon yıllık döngüyü kanıtlamak için eski okyanuslardaki oksijen düzeylerini varsayım etmeye yarayan iyot-kalsiyum oranından faydalandı.
Syracuse Üniversitesi'nde gerçekleştirilen kütle spektrometresi ölçümleri, mikroskobik deniz canlılarının korunmuş kimyasını inceleyerek eski suların durumu hakkında kritik bilgiler sundu.
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!