Avrupa, kışa son 13 yılın en düşük gaz stokuyla giriyor

Küresel güç piyasalarında arz güvenliğine ait belirsizlikler sürerken Avrupa Birliği (AB), 2026-2027 kış dönemine son 13 yılın en düşük doğal gaz stok düzeyleriyle hazırlanıyor. Depolardaki doluluk oranının yüzde 74,6'da kalması, bilhassa kış aylarında artacak tüketimin karşılanmasında Avrupa'nın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatına bağımlılığını artırıyor.

Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) yayımladığı Küresel Gaz Arz Güvenliği Değerlendirmesi, son 10 yılda global doğal gaz piyasalarında yaşanan dönüşümü ve Orta Doğu'daki savaşın akabinde ortaya çıkan arz şoklarının piyasalara tesirini ortaya koydu.

Rapora nazaran, birinci defa 2016'da yayımlanan değerlendirmeden bu yana global gaz piyasaları daha esnek, likit ve birbirine entegre bir yapıya kavuştu. Fakat bu dönüşüm, piyasaların işleyişini birebir vakitte daha karmaşık hale getirdi.

Spot piyasa süreçlerinin yaygınlaşması ve teslimat noktası değiştirilebilen LNG kontratlarının artması, bölgesel piyasalar arasındaki temasları güçlendirerek arz kesintilerine karşı dayanıklılığı destekledi.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ KESİNTİ, LNG ARZINI DARALTTI

Piyasalardaki esnekliğe rağmen Hürmüz Boğazı üzerinden LNG sevkiyatının fiilen durması, global arz istikrarlarını olumsuz etkiledi. Bu gelişmeyle Asya ve Avrupa'da doğal gaz fiyatları, 2022-2023 devrindeki güç krizinden bu yana en yüksek düzeylere ulaştı.

Boğazdaki kesinti sebebiyle mart-ekim periyodunda Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden gerçekleştirilen LNG yüklemelerinde 60 milyar metreküpten fazla azalma yaşandı.

Küresel LNG arzının bu yıl yaklaşık yüzde 3, yani 20 milyar metreküp gerilemesi beklenirken, doğal gaz talebinin de yüzde 1,5 düşüşle 65 milyar metreküp azalacağı iddia ediliyor.

Talepteki gerilemede Orta Doğu'da karşılanamayan tüketim gereksiniminin yanı sıra Avrupa'da sanayi kaynaklı doğal gaz kullanımının azalması ve Asya'daki birtakım ülkelerin elektrik üretiminde doğal gaz yerine kömüre yönelmesi tesirli olacak.

AVRUPA'NIN LNG İTHALATINA BAĞIMLILIĞI ARTABİLİR

AB ülkelerinin doğal gaz depolarındaki doluluk oranının yüzde 74,6 düzeyinde bulunması, yaklaşan kış dönemi öncesinde güç arz güvenliğine yönelik korkuları artırıyor.

IEA, mevcut stok düzeylerinin Avrupa'yı bilhassa mevsimsel gaz talebinin tepe yaptığı devirlerde global LNG piyasasına daha bağımlı hale getirebileceğine dikkati çekiyor.

Kışın beklenenden daha soğuk geçmesi, teknik arızaların yaşanması yahut yeni arz kesintilerinin ortaya çıkması halinde Avrupa'nın güç muhtaçlığını karşılamakta zorlanabileceği bedellendiriliyor.

Ajansın simülasyonları da muhtemel risklerin boyutunu ortaya koyuyor. Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin altında seyretmesi ve Hürmüz Boğazı üzerinden LNG sevkiyatındaki kesintinin devam etmesi durumunda AB'nin doğal gaz stoklarının Mart 2027 sonuna kadar kullanılabilir depolama kapasitesinin yüzde 10'unun altına gerileyebileceği öngörülüyor.

DÜŞÜK STOKLAR, FİYATLAR ÜZERİNDE BASKI OLUŞTURABİLİR

Raporda, doğal gaz depolarındaki doluluk oranının kullanılabilir kapasitenin yüzde 30'unun altına düşmesi halinde depolardan gaz çekiş suratının çoklukla yavaşladığına işaret ediliyor. Bu durum, kış aylarında talebin yüksek olduğu devirlerde arzın karşılanmasını daha da güçleştirebilir.

Avrupa'daki düşük stok düzeylerinin, Asya ve Güney Amerika'daki LNG ithalatçısı ülkelerin hudutlu depolama imkanlarıyla birleşmesi, global piyasalarda esnek LNG sevkiyatları için rekabeti artırabilir.

Özellikle talebin yoğunlaştığı periyotlarda hudutlu sayıdaki LNG kargolarına yönelik rekabetin spot doğal gaz fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturması bekleniyor.

Öte yandan düşük stoklar, Avrupa'nın 2027 yazında depolarını yine doldurmak için daha fazla doğal gaz tedarik etmesini gerektirebilir. Bu gereksinimin global piyasadaki arz sıkışıklığını gelecek yıla taşıma riski de bulunuyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}