AR-GE vergi teşviki geçen yıl 169 milyar 33 milyon lira oldu

Türkiye İstatistik Kurumu, 2025 yılına ait dolaylı AR-GE teşviklerini açıkladı.

Buna nazaran, AR-GE faaliyetlerine yönelik vergi teşviki 2024'te 105 milyar 977 milyon lira olurken, geçen yıl yüzde 59,5 artışla 169 milyar 33 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

Dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanan teşebbüsler, 86 milyar 105 milyon lirayla en fazla gelir vergisi stopaj takviyesinden faydalandı.

VERİLEN DESTEKLER

Bunu 81 milyar 63 milyon lirayla kurumlar vergisi, 1 milyar 725 milyon lirayla gelir vergisi, 141 milyon lirayla katma paha vergisi (KDV) dayanağı izledi.

Beyan edilen AR-GE harcamalarına nazaran sağlanan dolaylı teşviklerin yüzde 50,9'u gelir vergisi stopaj dayanağından, 49,1'i kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV teşviklerinden geldi.

EN FAZLA BEYANNAMEYİ BİLGİ VE İLETİŞİM VERDİ

AR-GE faaliyetlerine yönelik vergi teşviklerinden yararlanan teşebbüs sayısı, 2025 yılında 11 bin 835 oldu.

Teşviklerden yararlanmak için beyanname veren teşebbüsler ana faaliyetlere nazaran incelendiğinde birinci 3 sırayı 6 bin 98 ile bilgi ve bağlantı, 2 bin 421 ile imalat sanayi ve 1627 ile mesleksel, bilimsel ve teknik faaliyetler aldı.

43 MİLYAR LİRALIK TEŞVİK TUTARI

4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşvik tutarı 43 milyar 227 milyon lira olarak gerçekleşti.

Söz konusu teşvik fiyatının yüzde 71,2'sinin bilgi ve bağlantı, yüzde 14,5'inin imalat ve yüzde 5,9'unun mesleksel, bilimsel ve teknik faaliyetler kesimlerinde faaliyet gösteren teşebbüslere ilişkin olduğu görüldü.

5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşvik fiyatı da 39 milyar 561 milyon lira oldu.

SEKTÖRLER

Söz konusu teşvik fiyatının yüzde 72,9'undan imalat, yüzde 14,7'sinden bilgi ve irtibat ve yüzde 4,1'inden finans ve sigorta faaliyetleri bölümlerinde faaliyet gösteren teşebbüslerin faydalandığı belirlendi.

Gelir ve kurumlar vergisi kapsamında sağlanan AR-GE dayanağından geçen yıl yararlanan 7 bin 87 teşebbüsün 5 bin 321'i 4691 sayılı Kanun kapsamında, 1766'sı ise 5746 sayılı Kanun kapsamında takviyeden yararlandı.

İMALAT SEKTÖRÜ

Buna nazaran, yararlanıcı teşebbüslerin yüzde 75,1'i 4691 sayılı Kanun, yüzde 24,9'u da 5746 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi AR-GE takviyesinden faydalandı.

Girişimlerin ekonomik faaliyet alanlarına nazaran dağılımları incelendiğinde, imalat kesiminde faaliyet gösteren teşebbüslerin yüzde 82,1'inin 5746 sayılı Kanun'dan, yüzde 17,9'unun ise 4691 sayılı Kanun'dan yararlandığı görüldü.

Bilgi ve irtibat kesimindeki teşebbüslerin yüzde 84,1'i, mesleksel, bilimsel ve teknik faaliyetler dalındaki teşebbüslerin de yüzde 81,1'i 4691 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi dayanağından yararlandı.

Aynı bölümlerde 5746 sayılı Kanun kapsamındaki teşviklerden yararlanan teşebbüslerin oranları sırasıyla yüzde 15,9 ve yüzde 18,9 oldu.

KOBİ

2025 yılında teşebbüsler 86 milyar 105 milyon lira gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlandı. 5746 sayılı Kanun kapsamında 3 bin 88 teşebbüs 37 milyar 290 milyon lira gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlanırken, 4691 sayılı Kanun kapsamında 8 bin 244 teşebbüs 48 milyar 815 milyon lira gelir vergisi stopaj teşvikinden faydalandı.

Dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanan teşebbüsler büyüklük kümelerine nazaran ele alındığında, 11 bin 835 teşebbüsün yüzde 89,5'i KOBİ olarak kayıtlara geçti. Teşebbüs sayısı bakımından AR-GE teşviklerinden yararlanan büyük ölçekli teşebbüslerin hissesi yüzde 10,5 olurken, bu teşebbüsler dolaylı AR-GE teşviklerinin yüzde 61,8'inden yararlandı.

KOBİ'lerin dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanma oranı yüzde 38,2 oldu. Büyüklük kümelerine nazaran incelendiğinde, KOBİ'lere sağlanan 64 milyar 596 milyon lira olan dolaylı AR-GE teşvik ölçüsünün yüzde 61,1'inin orta ölçekli, yüzde 32,1'inin küçük ölçekli ve yüzde 6,8'inin mikro ölçekli teşebbüslere sağlandığı tespit edildi.

Kaynak: {Haber Merkezi}