Antalya'da zerzevat ve meyve tarladan tezgaha iki katına çıkıyor

Türkiye’nin kıymetli yaş zerzevat ve meyve üretim merkezlerinden Antalya'da mevsim kaideleri sayesinde 12 ay üretim yapılabiliyor.

Yaz-kış aralıksız üretimi devam eden eserler tarladan pazar ve market tezgahlarına ulaşana kadar çeşitli kademelerden geçerken, hal, paketleme, personellik ve nakliye üzere kalemlerin eklenmesiyle eserlerin fiyatları 2 katına kadar çıkıyor.

Antalya'da tarlada başlayan üretim süreci, hasat, hal, seçme, paketleme, gıda güvenliği denetimleri ve nakliye etaplarının akabinde pazar ve marketlerde tüketiciyle buluşarak tamamlanıyor.

Üreticiden çıkan eserin fiyatı ise hal, paketleme, personellik, nakliye ve satış noktalarındaki masrafların eklenmesiyle tüketiciye ulaşıncaya kadar değişiyor.

HALDEN 30 TL'YE ÇIKAN ÜRÜN TÜKETİCİYE 60 TL'YE SATILIYOR

Toptancı halinden 30 liraya çıkan bir eser pazar ve market tezgahlarına gelene kadar 60 lirayı buluyor.

12 AY ÜRETİM

Antalya'da yaklaşık 35 yıldır çiftçilik yapan Salih Gök, iklim kuralları sayesinde yılın 12 ayı üretim yapabildiklerini söyledi. Bu yıl hava koşulları ve yağışların üretimi etkilediğini anlatan Gök, "Bu yıl verimimiz biraz zayıftı. Hava kaideleri ve yağışlar sebebiyle hastalıklarla uğraşımız daha güç oldu. Bu yüzden verimimiz düştü. Ancak tekrar de eserlerimizi aldık. Şu anda yaylada üretim devam ediyor." dedi.

MUZDA İLK HASAT 11-12 AYI BULUYOR

Üretici Ahmet Gümüş, muz, zeytin ve portakalın yanı sıra serada domates ve biber yetiştirdiğini kaydederek, "Muzun birinci dikiminden itibaren yaklaşık 11-12 aylık büyüme müddeti var. Birinci hasattan sonra süreç yaklaşık 6 aylık devirlere düşüyor. Hasat ettiğimiz muzları buraya alıcılar gelirse yaklaşık 35- 40 liradan alıyor. Daha sonra eser soğuk hava deposuna götürülüyor ve buradan ihracata çıkabiliyor. Bütün bunlar önemli emek isteyen işler. Üretime başlarken fidana para veriyoruz, gübreye para veriyoruz. Yaz kış daima ayaktayız." diye konuştu.

GÜNDE YAKLAŞIK 500 KİLO DOMATES TOPLAYAN İŞÇİNİN ÜCRETİ 2 BİN TL

Tarımda işçiliğin üretimin kıymetli evrelerinden biri olduğunu söyleyen Gümüş, "Bölgede günlük personel fiyatları yaklaşık 1.600- 1.700 liradan başlayıp 2 bin liraya kadar çıkıyor. Yüklü olarak Suriyeli emekçiler çalışıyor. Bir emekçi günde ortalama 50 kasa, yaklaşık 500 kilogram domates topluyor." dedi.

"İHRACAT, DOMATES FİYATLARINI DOĞRUDAN ETKİLİYOR"

Domates fiyatlarında dönemsel olarak kıymetli değişiklikler görülebildiğini söyleyen Gümüş, ihracatın da fiyatların oluşumunda tesirli olduğunu belirtti. Ahmet Gümüş, "Domatesin kilogram fiyatının 50- 60 liranın altında olmaması gerektiğini düşünüyoruz. Buna karşın vakit zaman eserimizi 35- 40 liraya, hatta fiyat düştüğünde 15- 20 liraya satmak zorunda kalıyoruz. Bir domates fidesinin fiyatı yaklaşık 60 liraya kadar çıkarken, halde domatesin kilogram fiyatı 15 liraya düşebiliyor. İhracatın durumu da fiyatları direkt etkiliyor. İhracat olduğunda domatesin fiyatı 50-60 liraya, birtakım devirlerde daha yukarı çıkabiliyor. Fakat ihracatta kısıtlama olduğunda yahut dışarıya gereğince eser gönderilemediğinde eser iç piyasada kalıyor. Bu da fiyatların süratle düşmesine sebep oluyor." diye konuştu.

ÜRÜN HALDE ALICIYLA BULUŞUYOR

Antalya Toptancı Hali'nde komisyonculuk yapan Kazım Akbulut, üreticiden gelen eserlerin tedarikçi, market ve ihracatçılarla burada buluştuğunu kaydederek, "Üreticiler toprağını hazırlıyor, fidelerini ekiyor, bakımını yapıyor ve önemli bir masraf üstleniyor. Eser hasat edildikten sonra hale getiriliyor. Biz de burada üretici ile alıcı arasında aracılık yapıyoruz. Tedarikçiler, marketler ve ihracatçılar var. Üreticinin getirdiği eserleri bu alıcılara satıyoruz. Fiyatlar ise yüklü olarak piyasadaki arz ve talebe nazaran belirleniyor. Arz ve talep durumuna bağlı olarak fiyatlar yükseliyor, düşüyor yahut bir müddet istikrarlı biçimde devam ediyor." dedi.

"HALDEKİ ÜRÜN PAKETLENİP YOLA ÇIKIYOR"

Halden alınan eserin direkt market rafına gitmediğini, satış noktasına nazaran tekrar hazırlanması gerektiğini anlatan Akbulut, "Ürün üreticiden ham halde alındıktan sonra ihracatçı, market yahut tedarikçi tarafından işleniyor. Bunun için emekçi çalıştırılıyor, depo kullanılıyor, ambalaj gereci alınıyor; elektrik, su ve gibisi sarfiyatlar oluşuyor. Eserler markete yahut yurt dışına gidecek halde seçiliyor, hazırlanıyor ve paketleniyor. Akabinde nakliye araçlarıyla tüketiciye ulaştırılıyor. Eser İstanbul'daki yahut Erzurum'daki bir markete gidecekse burada ham biçimde alınıyor, seçiliyor ve o marketin muhtaçlığına nazaran paketleniyor. Daha sonra nakliyeyle ilgili kente gönderiliyor." diye konuştu.

30 LİRALIK DOMATESİN MALİYETİ MARKETE GİDENE KADAR 42 LİRAYI BULUYOR

Ürünün tüketiciye ulaştırılması sürecinde gıda güvenliği denetimlerinin de gerçekleştirildiğini söyleyen Akbulut, numunelerin laboratuvarlara gönderilerek analiz yaptırıldığını aktardı. Eserin halden çıkış fiyatıyla tüketiciye ulaştığı noktadaki fiyatın birebir olmasının mümkün olmadığını kaydeden Akbulut, "Buradan çıktıktan sonra üzerine personellik, ambalaj, elektrik, su, zayiat ve nakliye üzere maliyetler ekleniyor. Örneğin burada 30 TL olarak belirlediğimiz bir domatesin İstanbul'a ulaşana kadarki maliyeti yaklaşık 40-42 TL'yi bulabiliyor" dedi. Tarımda fiyatların sırf üretim maliyetlerine bağlı olmadığını da belirten Akbulut, hava şartları, üretim ölçüsü, eser çeşidi ve tüketici talebinin de piyasayı direkt etkilediğini söyledi.

"15 LİRAYA DOMATES SATIYORUM"

Fiyatların pazarda uygun olduğunu söyleyen pazarcı esnafı Ersin Tüzün ise "Fiyatlar pazarda ucuz fakat halde değerli. Dengeyi kimse bir türlü ayarlayamıyor. 15 liraya domates satıyorum, bir bardak çay parası. Patlıcan 25, salatalık 15 lira. Halden 12 ila 14 lira arasında satın alıyorum. Fiyatlar cinsine ve kalitesine nazaran değişiyor." diye konuştu.

"PAZAR VE MARKET ARASINDA UÇURUM VAR"

Pazarda alışveriş yapan Turhan Sümer de "Bence değerli fakat marketler daha değerli. Pazar ve market arasında uçurum var. Burada 50 TL ise markette 100 TL" dedi.

PAZARDA 30- 50, MARKETTE 50- 100 LİRA

Antalya'da yetiştirilen eserin tarladan başlayan seyahatinin son basamağı olan pazar ve market fiyatlarında eserin çeşidi ve kalitesine nazaran farklılık görülüyor. Pazarda domates kalite ve çeşidine nazaran 15 liradan başlayıp 80 liraya kadar çıkarken, domateslerin büyük kısmı 30- 50 lira aralığında tüketiciyle buluşuyor.

Patlıcanın kilogramı 25, salatalık 15, limon 50 ve biber 50 liradan satılıyor. Marketlerde ise domatesin kilogram fiyatı çeşidi ve kalitesine nazaran 50 liradan başlayıp 100 liraya kadar çıkıyor. Marketlerde patlıcan 70, salatalık 30, limon 100 liradan satılırken, biber çeşitlerinde fiyatlar 50 ile 100 lira arasında değişiyor.