Almanya, kuruluşundan bu yana geçen yetmiş yedi yılda on iki cumhurbaşkanı gördü.
Theodor Heuss ile başlayan ve Frank-Walter Steinmeier ile süren bu listenin ortak bir paydası var: Koltuğa oturan isimlerin tamamı erkekti.
2027 YILINDA GÖREVİNİ DEVREDECEK
İkinci beş yıllık vazife mühletinin sonuna gelen ve anayasa gereği üçüncü defa aday olamayan Steinmeier, 18 Mart 2027 tarihinde görevi devredecek.
Kamu yayın kurumu Tagesschau'nun aktardığı takvime nazaran, halefini belirleyecek 18. Federal Seçiciler Kurulu 30 Ocak 2027 günü tarihi Reichstag binasında toplanacak.
Seçime aylar kala, siyaset sahnesinde kadın devlet başkanı beklentisi ile parti içi iktidar hesapları çetin bir bilek güreşine sahne oluyor.
KOALİSYON ORTAKLARI KADIN CUMHURBAŞKANINDA ISRARCI
Haftalık Die Zeit gazetesinin aktardığına göre Sosyal Demokrat Parti (SPD) ile Yeşiller cephesinde bu bahisteki tavır netlik taşıyor.
SPD Federal Meclis Grubu İdari Menajeri Dirk Wiese ile partinin genel lider yardımcısı Alexander Schweitzer, artık bir bayan cumhurbaşkanı vaktinin geldiğini savunuyor.
Schweitzer, Der Spiegel'e verdiği demeçte siyasi merkezde bu yönde geniş bir mutabakat olduğunu hatırlattı.
Hristiyan Demokrat kanattan yükselen itirazlara reaksiyon gösteren Schweitzer, CDU'nun toplumun çoktan geride bıraktığı eski kalıplara dönme riski taşıdığını vurguladı.
Yeşiller Federal Meclis Grubu Eş Başkanı Katharina Dröge de tıpkı kararlılıkla sürece dahil oldu.
Dröge, cumhuriyetin yetmiş yedi yıllık erkek egemen devlet başkanlığı zincirinin 2027 yılında kırılması gerektiğini lisana getirdi.
Geçmişte Rheinland-Pfalz Eyalet Başbakanlığı yapan SPD'li Malu Dreyer de bu makama bir bayanın gelmesinin Almanya'daki ve dünyadaki bayanlara büyük bir cüret aşılayacağını belirtmişti.
CSU, ILSE AIGNER İSMİNİ MASAYA SÜRDÜ, İTTİFAK İÇİ ŞÜPHELER BÜYÜYOR
İktidarın büyük kanadını oluşturan Birlik partileri (CDU/CSU) cephesinde ise hesaplar çok daha karmaşık bir seyir izliyor. İttifakın Bavyeralı ortağı Hristiyan Sosyal Birlik (CSU), atılımını erkenden yaptı.
CSU Genel Başkanı Markus Söder, Bavyera Eyalet Parlamentosu Başkanı Ilse Aigner'in ortak aday gösterilmesi için yoğun bir kampanya yürütüyor.
Eski Federal Tarım Bakanı olan altmış bir yaşındaki Aigner, aylardır yarışın en güçlü ismi olarak öne çıkıyor.
Der Spiegel'in aktardığı izlenimlere nazaran Aigner, son CSU kurultayına siyah tişört, kırmızı ceket ve altın kolyeyle, yani Alman bayrağının renkleriyle katılarak sessiz bir gövde gösterisi yaptı.
Ancak Başbakan Merz'in kurultaydaki temkinli hali, sorunun şimdi çözülmediğini gösterdi.
CDU CEPHESİ LİYAKAT ÖLÇÜTÜNÜ ÖNE SÜRDÜ
Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) tarafında Başbakan Friedrich Merz şimdiye dek kesin bir taahhüt vermekten kaçındı.
Geçen yıl yaptığı açıklamada 2027 yılında bir bayanın cumhurbaşkanı seçilmesini tasavvur edebildiğini ve bunun uygun olacağını söylemişti.
Fakat partisindeki kurmaylar bu tabirin kesin bir mecburilik manasına gelmediğini savunuyor.
Eyalet seçimlerinin akabinde yükü artan CDU'lu eyalet başbakanları, cumhurbaşkanı adayının belirlenmesinde kelam hakkı talep ediyor ve makamın direkt CSU'ya bırakılmasına direniyor.
Nitekim eski Anayasa Mahkemesi Yargıcı Udo di Fabio ile görevdeki Anayasa Mahkemesi Başkanı Stephan Harbarth kulislerde ismi geçen isimler arasında yer alıyor.
Hessen Başbakanı Boris Rhein'ın isminin kamuoyuna sızması rastgele bir reaksiyon yaratmayınca, Birlik içinde "kadın cumhurbaşkanı beklentisi sanıldığı kadar sert bir mecburilik değil" görüşü taban kazandı.
Rhein yarışta yer almayacağını Merz'e iletmiş olsa bile, bu tartışma erkek aday ihtimalini canlı tuttu.
SEÇİCİLER KURULU ARİTMETİĞİ KARARI KOALİSYONA BIRAKIYOR
İktidar ortaklarından SPD'nin kendi adayı yarışta yer almıyor, ancak parti takımlarında Aigner'e dönük besbelli bir sempati göze çarpıyor.
SPD Grup Başkanı Matthias Miersch, Aigner'i aşırı sağa karşı net hal alan ve demokratik kıymetleri odunsuz savunan bir demokrat olarak niteledi; koalisyon müzakerelerindeki güvenilirliğini övdü.
Cumhurbaşkanını seçecek Federal Seçiciler Kurulu, 630'u Federal Meclis milletvekillerinden, 630'u ise eyalet parlamentolarının seçtiği delegelerden oluşan toplam bin 260 üyeden meydana geliyor.
Eyaletler heyete yalnızca siyasetçileri değil; sanatkarları, atletleri ve bilim insanlarını da dahil edebiliyor.
Seçimin birinci iki cinsinde en az 631 delegenin salt çoğunluğunu alan aday ipi göğüslüyor; üçüncü cinse kalınırsa kolay çoğunluk kâfi sayılıyor.
Kurulda en kalabalık grubu CDU/CSU oluştururken, onları AfD ve Yeşiller takip ediyor. İktidardaki Birlik partileri ile SPD'nin toplam sandalye sayısı salt çoğunluğu ziyadesiyle aşıyor.
Bu tablo, Başbakan Merz ile ortaklarının varacağı mutabakatı belirleyici kılıyor. Gözler şimdi Merz'in 9 Kasım tarihindeki CDU idare toplantısında kendi partisindeki erkek aday yanlısı direnci aşıp aşamayacağına ve Bellevue Sarayı'nın anahtarını cumhuriyet tarihinde birinci sefer bir bayana teslim edip etmeyeceğine çevrildi.
ALMANYA'DA CUMHURBAŞKANI NASIL SEÇİLİYOR?
Almanya'da devletin tepesindeki ismi belirleme süreci sandık başına giden seçmenin direkt oy vermesiyle işlemiyor.
Ülkenin cumhurbaşkanı, sırf bu hedef için bir araya gelen ve Almanya Federal Cumhuriyeti'nin en geniş iştirakli parlamenter organı sayılan Federal Kongre (Bundesversammlung) tarafından kapalı oylamayla seçiliyor.
Federal Kongre, cumhurbaşkanlığı seçiminin çabucak öncesinde toplanan ve iki eşit kanattan meydana gelen özel bir meclis yapısı taşıyor.
Kurulun birinci yarısını Federal Meclis (Bundestag) bünyesindeki tüm milletvekilleri eksiksiz oluşturuyor. Öbür yarıda ise 16 eyalet parlamentosunun (Landtag) belirlediği, milletvekili sayısına denk sayıdaki delege grubu sandık başına geçiyor.
Eyaletlerin belirlediği bu isimler sadece mahallî parlamenterlerden ibaret kalmıyor; listelerde belediye liderlerinin yanı sıra kamuoyunun yakından tanıdığı atletler, sanatkarlar ve bilim insanları da kendilerine yer açabiliyor.
Almanya'da cumhurbaşkanlığı makamına talip olacak bireylerin öncelikle 40 yaşını doldurmuş olması, Alman vatandaşlığı taşıması ve Federal Meclis seçimlerinde oy kullanma hakkına sahip olması koşul koşuluyor.
Seçim günü geldiğinde meclis çatısı altında adaylara dair rastgele bir müzakere ya da ön tartışma yürütülmüyor; delegeler direkt sandık başına giderek bilinmeyen oylarını kullanıyor.
5 YIL GÖREVDE KALABİLİYOR
Seçim takvimi en çok üç çeşit üzerinden işliyor. Birinci iki cinste bir adayın ipi göğüsleyebilmesi için Federal Kongre üyelerinin yarısından fazlasının oyunu alarak mutlak çoğunluğa erişmesi gerekiyor.
Eğer birinci iki oylamada hiçbir aday üyelerin en az yüzde 50'sinin takviyesini toplayamazsa üçüncü çeşide geçiliyor.
Bu son evrede mutlak çoğunluk kaidesi düşüyor; başka rakiplerinden daha fazla oy alarak rölatif çoğunluğu yakalayan aday Almanya'nın yeni cumhurbaşkanı duyuru ediliyor.
Seçilen cumhurbaşkanı beş yıl boyunca misyonda kalıyor. Anayasal sınırlamalar gereği bir kişi bu makamda art arda en çok iki periyot, yani toplamda en fazla 10 yıl hizmet verebiliyor.
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!