ABD-İran müzakerelerinde birinci cins tamamlandı: 60 günlük sonuncu muahede takvimi masada

İsviçre’de yürütülen ABD-İran diplomasi trafiğinde değerli bir eşik daha geride bırakıldı.

Katar ve Pakistan’ın ortak arabuluculuğunda Bürgenstock kasabasında gerçekleştirilen dörtlü görüşmelerin birinci cinsinin akabinde yapılan açıklamada, tarafların birçok başlıkta ilerleme sağladığı ve kesin mutabakata ulaşılması gayesiyle yeni müzakere sürecinin başlatıldığı bildirildi.

Katar ve Pakistan Dışişleri Bakanlıklarının ortak açıklamasına nazaran, İran ile ABD arasında daha evvel imzalanan mutabakat zaptının akabinde başlatılan görüşmeler, yapan bir atmosferde gerçekleşti. Birinci gün temaslarında, bilhassa teknik müzakerelerin devam ettirilmesi için gerekli altyapının oluşturulması konusunda uzlaşı sağlandığı belirtildi.

SİYASİ SÜRECİ DENETLEYECEK ÜST SEVİYE KOMİTE KURULUYOR

Açıklamada, tarafların mutabakat kapsamında yürütülecek diplomatik sürecin siyasi boyutunu takip etmek maksadıyla üst seviye bir komite oluşturulması konusunda mutabakata vardığı söz edildi.

Kurulacak komitenin, arabuluculuk faaliyetlerini koordine etmesinin yanı sıra müzakerelerin genel seyrini de denetleyeceği kaydedildi. Baş müzakerecilerin ise nükleer faaliyetler, yaptırımlar ve başka teknik başlıklara ait gelişmeleri nizamlı raporlarla komiteye sunacağı aktarıldı.

Tarafların ayrıyeten kapsamlı bir sonuncu muahedeye ulaşılabilmesi gayesiyle 60 günlük bir yol haritası üzerinde mutabık kaldığı ve bu çerçevede teknik görüşmelerin hızlandırılması yönünde karar aldığı bildirildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN DİREKT İRTİBAT HATTI

Görüşmelerde öne çıkan başlıklardan biri de Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin güvenliği oldu.

Ortak açıklamada, ticari gemilerin boğazdan inançlı halde geçişinin sağlanması ve muhtemel yanlış anlamalar ya da krizlerin önlenmesi hedefiyle taraflar arasında direkt bir bağlantı kanalı oluşturulduğu duyuruldu.

Söz konusu düzeneğin, mutabakat zaptında belirtilen mühlet boyunca etkin kalacağı ve deniz güvenliğiyle ilgili gelişmelerin anlık olarak paylaşılmasına imkan sağlayacağı belirtildi.

LÜBNAN EVRAKI İÇİN BAŞKA ÇALIŞMA GRUBU

Taraflar, bölgesel tansiyonun azaltılmasına yönelik adımlar kapsamında yeni bir çalışma kümesi kurulmasında da uzlaştı.

Açıklamada, bilhassa Lübnan’daki askeri faaliyetlerin sonlandırılmasına yönelik diplomatik teşebbüslerin bu çalışma kümesi aracılığıyla yürütüleceği söz edildi. ABD ve İran temsilcilerinin yanı sıra Lübnanlı yetkililerin de sürece dahil olacağı belirtilirken, kümenin bölgesel istikrarın sağlanmasına yönelik teklifler geliştireceği kaydedildi.

TEKNİK GÖRÜŞMELER HAFTA BOYUNCA SÜRECEK

Bürgenstock’ta başlayan teknik müzakerelerin hafta boyunca devam edeceği bildirildi. Görüşmelerde nükleer program, yaptırımların kaldırılması, ekonomik bağlar, bölgesel güvenlik ve mutabakatın uygulanmasına ait başka başlıkların detaylı formda ele alınacağı belirtildi.

Katar ve Pakistan ise sürecin muvaffakiyetle sonuçlanması maksadıyla arabuluculuk faaliyetlerini sürdüreceklerini vurgulayarak, hem Washington hem de Tahran idaresinin diplomatik tahlil iradesinden memnuniyet duyduklarını tabir etti.

İSLAMABAD MUTABAKATI YENİ SÜRECİN TEMELİNİ OLUŞTURUYOR

İran ile ABD arasında yürütülen yeni diplomatik sürecin temelini, 14 Haziran’da Pakistan’ın aracılığında üzerinde uzlaşı sağlanan 14 maddelik mutabakat oluşturuyor.

“İslamabad Mutabakatı” olarak isimlendirilen doküman, 18 Haziran’da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Mutabakat; çatışmaların sona erdirilmesi, Lübnan’daki askeri operasyonların durdurulması, Hürmüz Boğazı’nın memleketler arası ticarete açık tutulması ve ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının kaldırılması üzere kritik maddeleri içeriyor.

Tarafların önümüzdeki 60 günlük süreçte İran’ın nükleer faaliyetleri, yaptırımların kaldırılması ve karşılıklı itimat artırıcı tedbirler konusunda kapsamlı bir mutabakata ulaşmayı hedeflediği belirtiliyor. Diplomatik çevreler, Bürgenstock’ta başlayan müzakerelerin, uzun yıllardır inişli çıkışlı seyreden ABD-İran bağlarında yeni bir devrin kapısını aralayabileceği değerlendirmesinde bulunuyor.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)