ABD Irak'tan çekildi: İşgalin bitişi havai fişeklerle kutlandı

Irak'ta bir devrin resmen sonu geldi.

Geçtiğimiz günlerde Alman Haber Ajansı dpa'ya açıklamalarda bulunan Iraklı bir hükümet kaynağı, ABD askerî güçlerinin Irak topraklarından büsbütün çekildiğini bildirmişti.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü Sean Parnell, çekilme sürecine ait yazılı bir açıklama yaptı.

ÇEKİLME SÜRECİ TAMAMLANDI

Parnell, ABD ile Irak arasında Eylül 2024'te yapılan ortak açıklama ve "ABD'nin ulusal çıkarları" kapsamında ABD ve koalisyon güçlerinin Irak'tan çekilme sürecini tamamladıklarını belirtti.

İNSANLAR SOKAKLARA DÖKÜLDÜ

Irak'ın başşehri Bağdat’ta yüzlerce kişi ABD askerlerinin ülkeden çekilmesinin akabinde gece saatlerinde sokaklara döküldü.

Iraklılar, Bağdat'ın merkezindeki ünlü Tahrir Meydanı’nda toplanarak kutlama yaptı.

HAVAİ FİŞEKLER KULLANILDI

Kutlamada havai fişekler atılırken, Irak, İran bayrakları ve İran dayanaklı Haşdi Şabi bünyesindeki silahlı kümelerden Asaib ehli Hak’a ilişkin bayraklar taşındı.

Irak bayrakları taşıyan araçlar da meydan etrafında tur attı.

Tahrir Meydanı çevresinde güvenlik güçleri yoğun tedbir aldı.

KUTLAMALAR

Bağdat’ın Filistin Caddesi yakınlarında düzenlenen başka bir kutlamaya ise birtakım silahlı küme mensupları ve yöneticileri katıldı.

Kutlamalarda İran’ın ABD-İsrail ataklarında öldürülen eski dini lideri Ali Hamaney ile birtakım Şii dini ve siyasi figürlerin posterleri taşındı.

Kutlamalar, Irak’ta ABD öncülüğündeki memleketler arası koalisyon güçlerinin ülkeden çekilmesinin akabinde gerçekleştirildi.

NE OLMUŞTU?

Irak ile ABD, askerî güçlerin çekilmesi konusunda 2024 yılında mutabakata varmıştı. Irak'ta yaklaşık 2 bin 500 ABD askeri bulunuyordu.

ABD ve müttefik güçler, milletlerarası kamuoyundan gelen yansılara karşın, 2003 yılında Irak'ı işgal etmiş ve dönemin lideri Saddam Hüseyin'i devirmişti.

2011 yılında Irak'tan çekilen ABD güçleri, 2014 yılında Irak hükümetinin talebi üzerine DEAŞ'la çaba hedefiyle ülkeye geri dönmüştü.

Irak'ın başşehri Bağdat, günlerce bombalandı.

YIKIM VE BELİRSİZLİKLER

Savaşın ismi, Washington tarafından "Irak'ı Özgürleştirme Operasyonu" olarak konuldu.

Ancak Iraklılar için başlayan süreç, özgürlükten çok mevt, yıkım ve belirsizlik manasına geldi.

20 Mart 2003'te başlayan hava taarruzları, Irak'ın başşehrini tesiri altına aldı.

ABD ordusu, "Şok ve Dehşet" olarak isimlendirilen bombardıman kampanyasını başlattı.

ÇOK SAYIDA ALTYAPI TESİSİ AĞIR HASAR ALDI

Savaşın birinci haftalarında, Irak'ın askeri tesislerinin yanı sıra elektrik dağıtım sistemleri ve öteki kritik altyapılar da ağır hasar gördü.

Human Rights Watch, savaşın birinci üç haftasında binlerce Iraklı sivilin öldüğünü yahut yaralandığını belgeledi.

Bağdat'ın kimi bölgelerinde vefat mangaları ortaya çıktı. Beşerler konutlarını terk etmek zorunda kaldı.

BİNLERCE SİVİL HAYATINI KAYBETTİ

Irak'ta işgalle birlikte başlatan ABD askerlerinin varlığı, yaklaşık 9 yıl sonra 18 Aralık 2011'de son buldu.

Ülkeyi kanlı bir kaosa sürükleyen işgal, sayıları net olarak bilinmemekle birlikte binlerce sivilin hayatını kaybetmesine, çok daha fazlasının göç etmesine yol açtı.

Irak Sağlık Bakanlığı'nın bilgileri üzerinde çalışma yapan bağımsız "Iraqcountybody" tertibine nazaran, Irak'ta 2003-2011 yılları arasında, çatışmalardan kaynaklı yaklaşık 120 bin sivil hayatını kaybetti.

İngiltere merkezli bağımsız araştırma şirketi Opinion Research Business (ORB) tarafından 2008 yılında yayımlanan bir çalışmaya nazaran ise Mart 2003 ile 2007'nin Ağustos ayı arasındaki periyotta, Irak'taki çatışmalar ve şiddet olayları sebebiyle hayatını kaybedenlerin sayısının 1 milyonu aştığı bildirildi.

4 BİN ABD ASKERİ YAŞAMINI YİTİRDİ

İşgalin sona erdiğini duyuran dönemin ABD Başkanı Barack Obama, 21 Ekim 2011'de yaptığı açıklamada, yaklaşık 9 yıllık müddet zarfında 1 milyona yakın ABD'linin vazife yaptığı Irak'ta 4 bin 400 askerin hayatını kaybettiğini, 32 bininin yaralandığını ve 1 trilyon dolardan fazla paranın harcandığını belirtti.

ABD'nin kendi soruşturmalarında da tutuklulara yönelik önemli berbat muameleler belgelendi.

Human Rights Watch, Irak'taki çeşitli ABD gözaltı merkezlerinde dayak, aşırı soğuğa maruz bırakma, vefat tehdidi, aşağılama ve ruhsal azap üzere uygulamalara ait çok sayıda tanıklık topladı.

Örgütün incelemesi, berbat muamelenin sırf birkaç askerin ferdî davranışından ibaret olmadığına ve birtakım uygulamaların sistematik hale geldiğine ait ispatlar bulunduğunu belirtti.

KÖTÜ MUAMELE

Irak'taki ABD gözaltı merkezlerinde yaşanan berbat muamele tezleri, Ebu Gureyb'le sonlu değildi.

Human Rights Watch, 2003-2005 periyodunda çeşitli ABD gözaltı tesislerinde önemli berbat muamele savlarını belgeledi.

Tanıklıklarda dayak, aşağılama, mevt tehdidi, aşırı soğuk, ruhsal baskı ve çeşitli azap usulleri anlatıldı.

BAYRAM İLAN EDİLDİ

Irak hükümeti, ABD askeri güçlerinin ülkeden ayrılışını "Egemenlik Bayramı" ismi altında resmî bayram duyuru etti.

ABD ordusunun ülkeden çekilmesi için öngörülen mühletin 30 Eylül Çarşamba günü dolmasıyla birlikte, Irak genelinde dört gün sürecek resmî tatil dönemi başlayacak.