2026 Nobel Fizik Mükafatı Francis Halzen'e verildi

2026 Nobel Fizik Ödülü'nün sahibi, cihanın uzak noktalarından Dünya'ya ulaşan yüksek güçlü nötrinoların izini sürerek astrofizik alanına değerli katkılar sağlayan bilim insanı Francis Halzen oldu.

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi'nde düzenlenen basın toplantısında açıklanan mükafatın, Halzen'e, Antarktika'daki IceCube Nötrino Gözlemevi'nin geliştirilmesi ve işletilmesindeki çalışmaları ile astrofiziksel kökenli yüksek güçlü nötrinoların keşfine katkıları sebebiyle verildiği belirtildi.

ICECUBE KOZMİK NÖTRİNO AVINA ÇIKIYOR

Antarktika'daki Amundsen-Scott Güney Kutbu İstasyonu yakınında bulunan IceCube Nötrino Gözlemevi, yaklaşık 1 kilometreküplük buz kütlesine yerleştirilen algılayıcılardan oluşuyor.

Elektrik yükü bulunmayan ve maddeyle çok zayıf etkileşen nötrinolar, uzaydan Dünya'ya ulaşırken buzun içinden geçiyor. Nadiren buzla etkileşime giren nötrinoların oluşturduğu ışık, gözlemevindeki algılayıcılar tarafından kaydediliyor.

Bu ışığın izlediği yolun belirlenmesiyle nötrinoların geliş yönü hesaplanabiliyor. Böylelikle bilim insanları, parçacıkların kaynağı olan uzak kozmik olaylar hakkında bilgi elde edebiliyor.

HALZEN'İN BİLİMSEL KARİYERİ

1944'te Belçika'da doğan Francis Halzen, çalışmalarını Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde parçacık fiziği, astrofizik ve kozmoloji alanlarında sürdürüyor.

Leuven Üniversitesi'nden 1966'da yüksek lisans, 1969'da doktora derecesini alan Halzen, 1972'den bu yana Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde misyon yapıyor. Bilim insanı, IceCube Nötrino Gözlemevi'nin baş araştırmacısı olarak çalışmalarına devam ediyor.

Halzen, IceCube'un öncülü kabul edilen Güney Kutbu'ndaki AMANDA nötrino teleskobu üzerinde 1987'de çalışmaya başladı. Bu çalışmalar, daha sonra IceCube'un kurulmasına uzanan bilimsel sürecin temelini oluşturdu.

NOBEL ÖDÜLLERİ

İsveçli bilim insanı Alfred Nobel'in vasiyeti doğrultusunda ölümünün ardından kurulan Nobel Vakfı tarafından verilen mükafatlar, insanlığa hizmet eden bilim insanı ve kuruluşları onurlandırıyor.

Nobel Ödülleri fizik, kimya, edebiyat, barış ve tıp olmak üzere 5 dalda veriliyor. İktisat alanındaki ödül ise İsveç Merkez Bankası'nın Alfred Nobel anısına aldığı karar doğrultusunda 1969'dan itibaren verilmeye başlandı.

Ödüller, Alfred Nobel'in vefat yıl dönümü olan 10 Aralık'ta düzenlenen merasimle sahiplerine takdim ediliyor. 1901'de başlayan mükafatlar, çoğunlukla Birinci ve İkinci Dünya savaşları olmak üzere çeşitli sebeplerle birtakım yıllarda verilmedi. Kovid-19 salgını sebebiyle 2020 ve 2021'de de ödül törenleri düzenlenmedi.

Kaynak: {Haber Merkezi}