Okyanusların çehresi değişiyor: Penguenler 2100'de yok olabilir

İklim krizi, kutup okyanuslarının yapısını süratle dönüştürüyor.

Kutuplardaki deniz buzunun erimesi yaban hayatının yaşam alanlarını yok ederken Kuzey Kutbu sularındaki ısınma, global ortalamanın katbekat üzerine çıkıyor.

Avrupa Birliği'nin Copernicus Deniz Hizmetini yöneten Mercator Ocean International bünyesinde hazırlanan 10'uncu Okyanus Durumu Raporu yayımlandı.

"OKYANUSLAR HIZLA DEĞİŞİYOR"

Çalışma; Akdeniz ve Karadeniz'deki rekor sıcak hava dalgalarından deniz ekosistemlerindeki kaymalara ve suların giderek asitlenmesine kadar dünya okyanuslarındaki derin değişimleri belgeliyor.

Mercator Ocean International Genel Direktörü Pierre Bahurel, rapora ait değerlendirmesinde, "Mesaj pek açık. Okyanus süratle değişiyor." dedi.

KÜRESEL ISINMA

Rapora nazaran, global okyanus yüzeyinin yaklaşık yüzde 20'sini oluşturan kutup bölgeleri, global ısınmanın en sert tesirlerini yaşıyor.

1982 ile 2024 yılları arasında Kuzey Kutbu'ndaki deniz yüzeyi ve deniz buzu yüzey sıcaklığı, toplam 4,2 santigrat derece arttı.

Bu artış, on yıl başına yaklaşık 1 santigrat dereceye denk geliyor.

Dünya genelindeki deniz yüzeyi sıcaklıkları ise tıpkı devirde, on yılda ortalama 0,12 santigrat derece yükseldi.

SICAKLIK ARTIŞI DURDURULAMIYOR

Sibirya'nın kuzeyindeki Kara Denizi'nde sıcaklık artışı, daha uç boyutlara ulaştı.

Bölgede 1982'den bu yana kaydedilen sıcaklık artışı 6,7 santigrat dereceyi bulurken, on yıllık artış oranı 1,68 santigrat derece olarak ölçüldü.

Sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte Kuzey Kutbu'ndaki deniz buzu alanı, 1979'dan bu yana her on yılda yaklaşık yarım milyon kilometrekare daraldı.

Bu erime suratı, her 10 yılda İspanya büyüklüğünde bir buzul alanının yok olması manasına geliyor.

Eriyen buzullar, Kuzey Kutbu kıyılarını direkt dalgalara açık hale getirerek kıyı erozyonunu şiddetlendiriyor; yerleşim üniteleri ve altyapı tesisleri için tehlike oluşturuyor.

"DENİZ BUZU 1980'LERİN BAŞINDAN BU YANA GERİLİYOR"

Okyanus Durumu Raporu Direktörü Karina von Schuckmann, düzenlediği basın toplantısında, "Kuzey Kutbu'ndaki deniz buzu 1980'lerin başından bu yana geriliyor. Bu da kıyı altyapısının yaklaşık yüzde 60'ını erozyon ve deniz düzeyinin yükselmesi karşısında savunmasız bırakıyor." uyarısında bulundu.

PENGUEN POPÜLASYONU YOK OLMA TEHLİKESİYLE KARŞI KARŞIYA

Gezegenin öbür ucundaki Antarktika'da yaşanan buz kaybı ise kıtadaki imparator penguen popülasyonunu yok olma tehlikesiyle karşı karşıya getiriyor.

ÜREME PROBLEMLERİ

Raporda, Antarktika deniz buzunun 2022'de rekor düzeyde gerilemesiyle birlikte tarihte birinci kere imparator penguenlerde geniş çaplı bir üreme başarısızlığı kaydedildiği bildirildi.

Yaşamlarını sürdürmek, avlanmak ve üremek için sabit deniz buzuna gereksinim duyan imparator penguenlerin yavruları, su geçirmez tüyleri çıkmadan dondurucu suya düştüklerinde hayatını kaybediyor.

2100 YILI

Tehdit altındaki tipler konusunda milletlerarası otorite kabul edilen Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN), nisan ayında imparator penguenlerin müdafaa statüsünü "neredeyse tehdit altında" kategorisinden "tehlikede" düzeyine yükseltti.

Raporda, deniz buzu kaybının mevcut süratle sürmesi halinde imparator penguen kolonilerinin yüzde 90'ından fazlasının 2100 yılına kadar neredeyse büsbütün yok olabileceği vurgulandı.

Kaynak: {Haber Merkezi}