İran Savaşı Küresel Ekonomiye Yeni Bir Şok Getiriyor
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş yalnızca bölgesel güvenliği değil küresel ekonomiyi de sarsıyor. Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması petrol ve gübre fiyatlarını hızla yükseltirken, enerji ithalatçısı ülkeler için ciddi ekonomik baskı yaratıyor. Uzmanlara göre kriz yalnızca enerji piyasalarını değil gıda fiyatlarını, enflasyonu ve merkez bankalarının para politikalarını da derinden etkileyebilir.
Hürmüz Boğazı Küresel Enerji Arzını Tehdit Ediyor
Küresel ekonomide yaşanan sarsıntının merkezinde Hürmüz Boğazı bulunuyor. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri bu dar su yolundan geçiyor.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a düzenlediği saldırılarda İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından bölgedeki gerilim hızla tırmandı ve boğaz fiilen kapanma noktasına geldi.
Peterson Institute for International Economics’ten ekonomist Maurice Obstfeld, uzun süredir ABD’nin İran’a doğrudan saldırıdan kaçınmasının ana nedenlerinden birinin Hürmüz Boğazı’nın kapanma riski olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
Petrol Fiyatlarında Sert Yükseliş
Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji sevkiyatının kesintiye uğraması petrol fiyatlarında sert yükselişe yol açtı.
-
Petrol fiyatı 27 Şubat’ta varil başına 70 doların altındaydı.
-
Pazartesi günü kısa süreliğine 120 dolara yaklaşarak zirve yaptı.
-
Daha sonra 90 dolar civarında dengelendi.
Bu artış doğrudan akaryakıt fiyatlarına da yansıdı.
ABD’de otomobil kulübü AAA’nın verilerine göre benzinin ortalama fiyatı bir hafta içinde galon başına 3 doların altından 3,48 dolara yükseldi.
Enerji fiyatlarındaki artışın özellikle Orta Doğu enerji kaynaklarına daha bağımlı olan Avrupa ve Asya ekonomilerinde daha sert hissedileceği belirtiliyor.